Қазіргі таңда ресми мәліметтерге қарасақ елімізде 40-тан астам конфессияны құрайтын 3 мың 992 діни бірлестік бар екен. Оның 2 мың 334-і мұсылман, 282-сі православие, 98-і католик...

Мәшһүр-Жүсіп Көпейұлының ірі сурет­кер ақын екені, оның қазақ фольклорын жинау­дағы, тарих, педагогика т.с.с. ғылым салалары бойынша жазғандары біршама зерттелді деуге болады. Мәшһүр-Жүсіптің сонымен бірге дін тарихы, оның ішінде ислам діні тарихы, мәні, ерекшеліктері туралы жазғандары бір төбе. Біз осы орайда Мәшһүр-Жүсіптің дін туралы жазғандарын қазіргі ғылым табыстарымен салыстыра отырып, өз ойларымызды ортаға салмақпыз.

Биыл Қазақстан биоалуандық сақтау қауымдастығы мен Қазақстан құстарды қорғау одағының жетекшi орнитологтарының бiрiгiп өткiзген сауалнамасы нәтижесiнде жыл құсы болып қараторғай таңдалыпты. Селт еткiзер жаңалық қой. Мына Ресей орнитологтарында..

Бостандық бізге ананың жөргегін жарып шыққанымызда-ақ берілген сый. Бостандықтың ғұмыры қысқа, ол біртіндеп құлдыққа айналады. Құлдықтың түрлері көп, қаптаған заттар, ақша, қызмет, техникалық құралдар. Мұндай заттардың құлы ететін адуын күштер  шаш етек. Адамның ішкі әлемі өмірлік кеңістіктің тар шеңберіне жұтылып, әлгіндей заттардың құлдығына түссе рух әлсірейді.

Қазақтың көне тарихымен бірге жасасып келе жатқан қасиетті қобыз аспабының ел арасында кеңінен таралуына өлшеусіз үлес қосқан, Қорқыт пен Ықыластың өнерін ілгері жал­ғастыруға бүкіл саналы ғұмырын арнаған Жаппас Қаламбаев 1909 жылы наурыз айында қазіргі Оңтүстік Қазақстан облы­сы, Созақ ауданында өмірге келеді. Та­рих­та бұл өңір Қоқан хандығына қараған жерлерді орыс патшалығы өзіне бағын­ды­рып алған кезде Сырдария губерния­сы­ның Түркістан уезіне енген болатын.

Адамның дүниетану мүмкіндігі мен жан-жақты деңгейлі ойлауы, түйсінуі сөйлеу және сөйлесу, пікірлесуден көрініс береді. Тілдесу, тіл қатынасы арқылы түсіністікке жету, жалпы адамзаттың коммуникациялық байланысы жасалып келеді. Ұлы Дала деп атанған елде ата-бабаларымыздың даналық сөздері, дәстүрлері   кейінгі ұрпаққа ауыздан ауызға жеткендігі баршамызға аян тарихнама. Өткенімізді тым әріге бармай осы бағытта пайымдасақ, мынадай оқиғалар ойға оралады.

Қазақстан Кеңес одағынан көп нәрсені мұра етіп алды. Сондай мұралардың бірі - Мұсылмандардың діни басқармасы. Сонау 1943 жылы зайырлы қоғам жағдайында мұсылман қауымын қадағалайтын формалардың бірі ретінде Ташкентте Орта Азия мен Қазақстан мұсылмандарының діни басқармасы (САДУМ) құрылған болатын. Бірақ Кеңес одағы ыдыраған соң Қазақстанда жеке мұсылмандар басқармасын құру қажет болды. Осылайша тәуелсіздік кезеңінің басында Қазақстан мұсылмандарының діни басқармасы пайда болды.

Дүниежүзіндегі экономикалық, саяси һәм әлеуметтік ахуалдың күрделілігі терең сараптауды қажет етпейтіндей дәрежеде баршаға аян. Оның ішінде Қазақстанымыздың дербес ел ретінде кемелденуі қаншалықты қиындықтарға толы екенін осы елдің азаматтары ретінде сіздер мен біздер көріп, біліп отырмыз.

Әу баста атам қазақ әруаққа сиынбаған, сыйлаған. Біз осы екі ұғымды ауыстырып алғандаймыз. Қабірлердің басындағы әруақтардың тасына барып, өлгендерден тілек тілеп, қасиетті Қағбаны айналғандай тауап етіп жататын, әруақтарға арнап, құрбан шалып, тілек тілеп, бала сұрап жалбарынатын қауымның іс-әрекеті қаншалықты Исламға қайшы екенін біреу білсе, біреу білмес.

Жұмыр басты пенденің бәрі бір сенімге жүгініп тіршілік кешеді. Талас жоқ, нанымсыз өмір сүру мүмкін емес. Мектепте оқып жүрген кезімізде қоғамтану пәнінің мұғалімі «Құдай бар ма, жоқ па, оны бір құдайдың өзі біледі» дейтін, жарықтық! Социализм дәуірінде бұдан артық қалай айтуға болатын еді! Бір партиялық функционердің де сандырақтағаны әлі күнге дейін есімде: «Слава Богу, я - атеист». Құдайды мойындағысы келмейтін байғұстың аузымен де өзінің Хақ екенін білдіртіп тұратын Жаратқанның жазуы - жазу-ақ.