Jwma, 13 Jeltoqsan 2019
46 - söz 2416 50 pikir 7 Qaraşa, 2019 sağat 13:35

Latın älipbiiniñ biliktegilerge bes tiınğa da keregi joq...

Kirilicanıñ qojayını sanalatın orıs wltınıñ hat tanitın qarapayım mwjığınan bastap, ğwlama ğalımdarına deyin bir ğana kirilicamen jazıp, kirilicamen ğana oqi aladı.

Al, wzaq jıldar orıstıñ bodanında bolıp, tilinen de, dininen de, basqa da wlttıq qwndılıqtarınan ayırıludıñ az-aq aldında twrğan qazaq – kirilicamen qazaqşa oqıp, qazaqşa jaza aladı jäne orıs tilinde de solay... YAğni, bir alfavitpen eki tildi erkin meñgergen. Sonda, osı eki wlttıñ qaysısınıñ sauatı basım? Eki tildi meñgergeni me älde bir tilde ğana oqıp, jaza alatını ma? Bwl – bir.

Ekinşi – qazaq halqı latın älipbiinen kirilicağa 1940-şı jıldarı köşken körinedi. Osı uaqıtqa deyingi 80 jılda qazaqtıñ nebir ğalımdarı, aqın-jazuşıları, qoğam qayratkerleri, jalpı twtas wltımız kimnen kem boldı? Qazirgi tañda qazaqtıñ kez kelgen wlı da, qızı da kirilicamen eki tilde sauattı jazıp, sauattı oqi aladı. Osıdan artıq qanday sauat, qanday bilim kerek, bwl qazaqqa?

«Latınğa köşsek özge türkitildes eldermen tezirek äri jeñil tüsinisip ketemiz» deydi, qaysıbir bilgişterimiz. Mwnıñ bäri – sandıraq. Latınşa jazılğan kez kelgen sözdi ejiktep oqu men jazu bir bölek te, onıñ mağınasın tüsinu müldem bölek dünie emes pe?

Sondıqtan, kirilicamen eki tilde erkin oqıp, jaza alatın qazaqqa 80 jılğa keri şeginip latınşa qaytadan sauat aşudıñ qanşalıqtı qajettiligi bar?

Onıñ üstine ol latın älipbii biliktegi ığay men sığayğa, orıstildi qazaqtarğa, sonday-aq, elimizdegi özge wlt ökilderine bes tiınğa da keregi joq eken...

Onday älipbidiñ bizge keregi bar ma?

Serik Qwsanbaevtıñ facebook paraqşasınan

Abai.kz

50 pikir