Senbi, 23 Qırküyek 2017
46 - söz 3427 0 pikir 28 Qazan, 2014 sağat 12:02

ABAYDIÑ SOÑĞI ÖLEÑİ

1978 jılğı 30 qırküyekte Almatı­dan Semeyge kelip, Jidebaydağı hakim Abaydıñ ädebi-memorialdıq muzeyine barmaqşı boldım. Erteñinde oylağan jerimizge jetip, şıraqşı şalğa jolıqtıq. Amandasıp, jön swrasıp ata, babamız öz zamanında mümkindigi bola twra sonau ğajap körikti Şıñğıstauda twrmay, mına sayın dala jeliniñ ötindegi jerdi nelikten mekendedi eken, dedim.

Bwl swraqqa şıraqşı bılay dep jauap berdi: «Balam, köresiñ be, biz twr­ğan jerdiñ teristik pen şığıs jaqtarı sozılıp jatqan keñ jazıq. Mwnda wzın sabaqtı şöp pen sarı köde ösedi, qısta bwl jerde nığızdalğan qalıñ qar bolmaydı. Onıñ sebebi, jauğan qar qattı jeldiñ ürleuinen qaudırap qaladı, keyin jauğan köbik qardı da jel sırğıtıp äketip otıradı. Osınday jwqalañ kelgen ala qanat qarda qolda wstap otıratın eşki, qoy, siır, jılqı qıs boyı üydiñ janında tebin teuip jayılıp jüredi. Sondıqtan jazda qolda wstaytın osınday maldarğa qısqa kerekti şöp dayındalmaydı. Al Şıñğıstaudıñ qarı qalıñ boladı. Bwl jer­diñ tağı bir qasieti: kök te erte şığadı».

Osı äñgimeden soñ men ol kisige: «Bayağı­da ağa swltan Mwsa Şormanov ta Bayanauıl tauınan 90 şaqırım qaşıq­tıqtağı Aqkelin dep atalatın qırattıñ bauırındağı jer bederi men şöpteri de däl osınday jerde altı bölmeli ağaş üyde twrıptı», degenimde ol: «YApır-ay, balam-ay, sen Bayanauıldan ekensiñ ğoy», – dep mağan iltipatpen qaradı. Aytpaqşı, ötken ğasırdıñ 60-jıldarı äkemniñ nağaşısı, suırıpsalma qart aqın Jünisbek Joldinovten Mwsa Şormanov körikti Sabındıköldiñ janında twrmay, nege daladağı Aqkelin qıratı mañındağı jazıqtı meken qıldı dep swrağanımda onıñ aytqanı da Jidebaydağı aqsaqaldıñ sözimen sabaqtas şığıp edi.

Jidebaydağı biz äñgimelesken aqsaqaldıñ atı-jöni Niyazbek Aldajarov edi. Ol sol kezde aqın qıstauındağı muzeydiñ şıraqşısı, etnograf, şejireşi, aqınnıñ atalas tuısı, birinşi toptağı soğıs mügedegi bolatın. Niyazbek aqsaqal sol jolı Şäkärim Qwdayberdiwlınıñ biraz änin naqışına keltirip orındap bergen edi.

Sodan keyin qariyamen birge muzeydi tügel aralap körip, keybir jädigerler boyınşa tüsinik alğanmın. Ärtürli taqırıpta äñgimeleskenmin. Sonda Niyazbek aqsaqal mağan Abaydıñ baqilıq bolar aldında şığarğan mınaday öleñ joldarı bar dep aytqan edi:

«Künäyim köp Ilahi,

Keşire gör mwnımdı.

Barar basqa jerim joq,

Wsındım haqqa moynımdı.

Ata-anam ediñ qara jer,

Aşa gör endi qoynıñdı».

Bwl öleñ joldarı äzirge eşbir baspa­söz betinde jariyalanbağan deuge boladı. Mwnı auzı uäli, sözi dualı Niyazbek sekildi inabattı adamnıñ auzınan şıqqanın aytqım keledi.

Serik JAQSIBAEV,

Ekibastwz qalasınıñ qwrmetti azamatı.

Pavlodar oblısı.

"Egemen Qazaqstan"

0 pikir

Üzdik materialdar

Ruhani jañğıru

Qanat Äbilqayır. Qarız ben Parız

Abai.kz 5879
Qauip etkennen aytamın

Qazaqstanda jürgen qıtaylar kimge süyenedi? 

N.Qoşamanwlı 12385
Ätteñ...

Wltqa qarsı kez-kelgen azamattı «jarnamalau» kerek

Äkeş Baybatır 27063