Särsenbi, 23 Mamır 2018
Mäseleniñ mäni 4049 10 pikir 29 Naurız, 2017 sağat 10:41

Pänderdi ağılşın tilinde oqıtu ata-ananıñ jazbaşa rwqsatımen jüzege asadı

Bilim jäne ğılım ministri Erlan Sağadiev aymaqtağı wstazdar qauımımen kezdesuin jalğastıruda, - dep habarlaydı Abay-aqparat ministrliktiñ baspasöz qızmetine silteme jasap. Oñtüstik Qazaqstan, Jambıl, Şığıs Qazaqstan, Almatı oblısınıñ mektep direktorları men mwğalimderi ministrlik basşısınan bilim men ğılımnıñ damuına qatıstı jalpı jospar turalı bilip, özderin mazalağan saualdarğa jauap alğan bolatın. Al juırda ministr Almatı qalasınıñ wstazdar qauımımen kezdesti, jiınğa 700-den astam adam qatıstı. Ministrdiñ 10 naurızdağı Almatı men

 

Mektepke deyingi bilim

Mektepke deyingi bilim men tärbie beru mäselesi turalı aytqanda Erlan Sağadiev memlekettik-jekemenşik äriptestigi äri qaray da jalğasatının, öytkeni bwl balabaqşadağı orın tapşılığın retteudiñ tiimdi şeşimi bolıp otırğanın ayttı. 2016 jılı 825 mektepke deyingi bilim beretin mekeme aşılsa, sonıñ 600-i jekemenşik balabaqşa eken. Osınıñ esebinen 3-6 jas aralığındağı balalardı mektepke deyingi tärbiemen qamtu 85%-ğa ösken.

 

Memlekettik-jekemenşik äriptestigin qolday otırıp, zamanaui talaptarğa say jaña sanitarlıq normalardı engizu josparlanıp otır. Jaña sanitarlıq normalar 3 ay boyı mamandardıñ qatısuımen talqılanıp, qazirgi kezde qol qoyu üşin jauaptı ministrlikterge jiberilgen. Sonday-aq, ministr balabaqşanıñ kezegin de tärtipke keltiru, jemqorlıqqa jol bermeu turalı ayttı.

 

Bwl maqsatta bükil balabaqşalardıñ kezegi birıñğay respublikalıq kezekke biriktiriledi, balabaqşağa joldama beru avtomattandırıladı jäne elektrondı ükimetten beriledi. Osılayşa, ata-analar eñ üzdik mekemeni tañday aladı (memlekettik bolsın, jekemenşik bolsın), memlekettik tapsırıs sol tañdalğan mekemege beriledi. 2016 jılı tärbieşilerdiñ biliktiligin köterudiñ birıñğay bağdarlaması jañartılğan bolatın, osınıñ esebinen balabaqşa büldirşinderine bilim men tärbie berudiñ de sapası artpaq. Mektepke deyingi bilim men tärbie beru salasına endi dayarlıq sınıbı engizilmek. Mektepter men balabaqşalardıñ dayarlıq sınıbında balalar «Älippeni» oqidı. Biıl dayarlıq sınıbı pilottıq joba retinde 1000 mektep pen balabaqşağa engizilmek.

 

Orta bilim

Orta bilim berudegi bastı jüyeli özgeris retinde jañartılğan mazmwnğa köşudi aytuğa boladı. Ministr Qazaqstannıñ jañartılğan mazmwndı keşigip engizip jatqanına nazar audardı. Jañartılğan mazmwnğa say, funkcionaldı sauattılıqqa erekşe män beriledi, yağni bilip qana qoymay, istey alu kerek. EIDW-ğa kiretin 35 el bwl jüyege 15 jıl bwrın köşken, öytkeni 20 jıl bwrın zamannıñ talabın tüsingen, naqtıraq aytqanda, är eki jıl sayın aqparattıñ eki eselenetinin, al 5 jılda keybir mamandıqtardıñ joyılıp ketetinin tüsingen.

 

Degenmen, Erlan Sağadiev 4 jılda bwl auısudı tiimdi jüzege asıruğa bolatının ayttı. 2016 jıldan bastap birinşi sınıptar jañartılğan mazmwnmen oqi bastadı, al biıl 2, 5 jäne 7-sınıptar jaña jüyege köşedi. Jaña bağdarlamanı igeru üşin 2016 jıldıñ jazında 74 mıñ mwğalim käsibi biliktiligin arttırdı, al pedagogtarmen jwmıs isteu jıl boyına jalğasıp keledi. Biıl tağı da 75 mıñ mwğalim oqıtıladı.

 

Mwnımen bir mezgilde 5 kündik oqu jüyesine köşu jäne bastauış sınıp oquşıları üşin bazalıq oqulıq engizu de jürip jatır. Ministr köpşilikti tolğandıratın üştildilik mäselesine de toqtaldı. Erlan Sağadiev qazaq tiline basımdıq berilip kelgenin, solay jalğasa beretinin ayttı. Onıñ üstine, qazir qazaq mektepterinde oqitın balalardıñ jağdayı da quantarlıq, qazaqşa söyleytin balalardıñ 90%-ı qazaq mektepterinde oqidı. Alayda, orıs mektepterinde oqığan balalar 11 jıl oqığannan keyin de tildi tiisti deñgeyde meñgermeytini negizgi mäsele bolıp otır. Osığan oray ministrlik orıs tilinde bilim beretin mektepterde qazaq tilin oqıtudıñ ädistemesin de jañartıp, ğılımi negizdelgen, kommunikativti ädiske süyengen deñgeyli bağdarlamağa köşirmek. Bwl ädisteme biıl jekelegen mektepterde sınaqtan ötkiziledi. Jaña ädis auızeki söyleudi damıtatın sözdik minimumına negizdelgen, bwrınğıday oqıp, mätin audaru degen mwnda joq.

 

Ministr orta mektepterdegi ağılşın tiline qatıstı da söz qozğadı, biılğı jıldan bastap pänderden ağılşın tilinde sabaq beretin 5 mıñ mwğalimdi 9 ayğa deyin mektepten tıs tereñdetilgen tildik kursta oqıtu josparlanıp otır. Biılğı küzden bastap bügingi künge deyin ağılşın tilinde oqıtıp jürgen 120-dan astam mekteptegi 2700 mwğalimniñ qatarı köbeyip, jüzdegen sınıp ağılşın tilinde oquğa köşetin boladı. Pänderdi ağılşın tilinde oqu erikti türde jüredi, ol üşin ata-ananıñ jazbaşa rwqsatı kerek. Erlan Sağadiev biılğı jılı köp swraqtıñ jauabı tabılatının, atap aytqanda, dayındıq uaqıtı, oqıtu sapası, mwğalimder men balalardıñ dayındığı sındı mäseleler şeşiletinin ayttı. Öytkeni, osı jwmıstıñ qorıtındısına say, joğarğı sınıpta 4 pändi ağılşın tilinde oqıtu kestesine köşu 2018 jıldıñ ayağında qabıldanadı.

 

Bwl özgeristerden bölek, ministr elimizdegi mektep oquşılarına beriletin üy tapsırmasınıñ kölemine de toqtaldı. Balalardıñ üy tapsırmasın orındauğa jwmsaytın uaqıtı jöninen Qazaqstan 65 eldiñ işinde 4-orında. Al halıqaralıq zertteu nätijeleri üy jwmısınıñ kölemi men bilim salasındağı tabıstıñ arasında tikeley baylanıs joq ekenin körsetedi. Bwl mäseleni talqılau üşin wstazdar men bilim beru salası mamandarınıñ qatısuımen 2 ret auqımdı jiın ötip, onıñ qorıtındısı boyınşa üy jwmısın oñtaylandırudıñ eki nwsqası wsınıldı. Birinşi nwsqa boyınşa üy jwmısı barlıq pännen qısqartılsa, ekinşi nwsqa jekelegen pänder boyınşa üy jwmısın qısqartudı wsınadı. Eki nwsqa boyınşa da üy tapsırmasın orındau uaqıtı orta eseppen künine bir sağatqa qısqaradı.

 

Ministrliktiñ mektep mwğalimderin oqu processinen tıs jwmıs pen jüktemeden bosatu üşin tiisti şaralar qabıldau turalı qadamın kezdesuge jinalğan wstazdar qauımı quana qoldadı. Erlan Sağadiev basqa memlekettik organ basşılarımen kezdeskenin, aldağı uaqıtta äkimdik jäne aymaqtıq bilim beru basqarmalarınıñ ökilderimen jinalıs jasaudı josparlap otırğanın ayttı.

 

Mekteptegi aqşa jinau mäselesi de ministrdiñ nazarınan tıs qalğan joq. Erlan Sağadiev demeuşilik jasaudıñ örkenietti jolı bar ekenin, bükil älemde sol koncepciya qoldanılatının ayttı. Garvard siyaqtı jetekşi oqu ornınıñ özi sol demeuşilerdiñ qarajatımen damıp kele jatqanına toqtaldı. Mekteptegi aqşa jinau mäselesin şeşu üşin är mektepte qamqorşılıq keñesi qwrılmaq, oğan oquşılardıñ ata-anası, «Atameken» palatası men mäslihattıñ ökilderi kirmek. Sonday-aq, ministr mektep oquşılarına şkaftar qoyu isin Ükimet qoldağanın jetkizdi.

 

Erlan Sağadievten keyin söz kezegin alğan mwğalimder men mektep direktorları köptegen swraqtardı qoyıp, bilim beru salasın damıtuğa qatıstı ideyaların wsındı. Mwğalimder qauımın mazalağan negizgi mäselelerdiñ biri jañartılğan mazmwnğa qatıstı boldı, wstazdar oquşığa bağa qoyu jüyesin qayta qaraudı wsındı. Ministr mamandardıñ saualdarına jauap berip, pedagogtar men mektep basşılarınıñ qatısuımen talqılau wyımdastıruğa uäde berdi.

 

Abai.kz

10 pikir