Jwma, 20 Qazan 2017
Bäse... 1693 29 pikir 19 Säuir, 2017 sağat 20:43

Bwl - wltıñdı süyuge rwqsat beretin qwjat 

Bwl kündi qazaq Täuelsizdik alğan soñ da, şirek ğasırdan astam kütti! Iä, 2017 jılğı 12-säuir tarihqa  Ruhani Täuelsizdik bağdarlaması jariyalanğan kün retinde enedi.  Bwl – bolaşağımızdı ayqındap bergen, Wlttıq jañğıruğa bastağan bağdarlama – Qazaqstan Respublikası Prezidenti  Nwrswltan Nazarbaevtıñ «Egemen Qazaqstan» gazetinde jariyalanğan «BOLAŞAQQA BAĞDAR: RUHANI JAÑĞIRU» maqalası!  Bwl bolaşaqqa jol siltep, bärimizge bağdar bergen bağdarlamanıñ  tek memlekettik tilde ğana jariyalanuınıñ özi köktemnen süyinşi swrap eñ alğaş habar bergen bäyşeşektey  köñil körkeytkenin zor  quanışpen aytamız.

Biz Täuelsizdigimizdiñ 26 jılına qadam basqanda, biıl demokratiyalıq özgeristerdi talap etken Konstituciyalıq reforma jasadıq. El eñsesi bir köterilip qaldı! Bwl Ruhani jañğıru sol Jañğırulardıñ zañdı jalğası. Oğan deyin Elbasımız Wlıtauda wlttıq müddemizdi tereñnen terbey qozğağan mañızdı swhbat berip, «Wlı Dala wlağatın» jariyalağan bolatın. Sol kezde-aq Wlı Daladağı Wlttıq Jañğırudıñ lebi sezilgendey bolıp edi. Sondıqtan da, biz de sol kezde tayap qalğan Altınkürek jelinen arqamız qozıp, oyımızdı bildirgen edik:

«Türki halqı üşin Tün wyıqtama­dım, Kündiz otırmadım…» degen Kök türik qağandarınday Kök tuımızdı kökke örletip, Täuelsiz Qazaqstan memleketin bügingidey älem tanığan biik deñgeyge jetkizgen Twñğış Prezidentimiz –Wlt köşbasşısı aldında tağı bir Wlttıq mindet, Wlt amanatı twr! Ol Wlttıñ armanın orındau – Memlekettik til märtebesin äperu bolıp tabıladı! Wlt köşbasşısı Wlt amanatın orındaudı özine parız dep sanağanda el de özin elmiz dep sanaydı!

«Endi eşkim özgerte almaytın bir aqiqat bar! Ana tilimiz Mäñgilik Elimizben birge Mäñgilik Til boldı. Bwl mäseleni daudıñ taqırıbı emes, wlttıñ wyıtqısı ete bilgenimiz jön. Bizdiñ tilimiz memlekettiñ barlıq jüyesinde qoldanıluı üşin, barlıq jerde kerek boluı üşin biz özimizdi özimiz qamşılauımız kerek jäne osığan özimiz atsalısuımız qajet», –degen Elbasımız Nwrswltan Nazarbaev Qazaq tili Mäñgilik dauğa aynalmay, Mäñgilik eldiñ Mäñgilik tili boluı üşin, bwl Wlt aldındağı qasietti parızı men mindetin özgege qaldırmay, Özi orındauı kerek! El Elbasıdan osını kütip keledi!

HH ğasırdıñ basındağı Alaş kösemderi «Oyan, Qazaq!», – dep jar salğannan beri bir ğasır ötti. Biıl sol Alaştıñ 100 jıldığı! Täuelsizdigimizge şirek ğasırdan astı! Endi Qaşan Oyanamız?

Elbasımızdıñ osı Demo­kratiyalıq jañaruğa bastauın, Qazaqtıñ oyana bas­tauına – Wlttıq jañğıruğa şaqıru dep, wlt müddesin wlıqtağan wlttıq wran dep qabıldayıq!»

Keyin bwl maqala­mız «Memlekettik tildiñ Täuelsiz­digi Ata zañda ayqın körinsin» degen atpen 115 wlt ziyalısı qol qoyğan Aşıq hatqa aynalıp, Aqordağa jetken de bolatın.

Endi mine, jerdiñ jüzi jañğırğan köktemniñ kögoray küninde, Kök tulı Qazaq Elinde de Ruhani Jañğıru düniege keldi. Osıdan 56 jıl bwrın 12- säuirde Qazaq jerinen adamzat ğarışqa köterilse, endi mine, Qazaq Ruhaniyatı da öz biigine şığuğa betbwrıs jasadı. Alaş balası aqsarbas aytıp, aq tüyeniñ qarnı jarılar tarihi qwjat bwl! Wlttıq müddege – memlekettiñ keleşegine eleñdegen elimiz üşin bwl erteñimizdi jarqın eter erekşe serpin! Abızday aqtarıla tolğap, aqınday jırlağan, tereñnen tartıp, biiktikti körsetken, keşeden şolıp, bolaşaqqa bağdar bergen tuındı! Tegeurini qatayıp kele jatqan Täuelsiz Eldiñ Temirqazıq twğırnaması!

«Jaña twrpattı jañğırudıñ eñ bastı şartı – sol wlttıq kodıñdı saqtay bilu. Onsız jañğıru degeniñizdiñ qwr jañğırıqqa aynaluı op-oñay», – dep jazadı Elbasımız eldiñ köñilin döp basıp.

Iä, keşegi jetpis jılday jelkemizden töngen keñestik kezeñdegi bar alapat eñbektiñ köbisiniñ nätijesiz bolıp şığuı – wlttıq kodtıñ saqtalmauında edi…

«Jañğıru ataulı bwrınğıday tarihi täjiribe men wlttıq dästürlerge şekeden qaramauğa tiis. Kerisinşe, zamana sınınan sürinbey ötken ozıq dästürlerdi tabıstı jañğırudıñ mañızdı alğışarttarına aynaldıra bilu qajet. Eger jañğıru eldiñ wlttıq-ruhani tamırınan när ala almasa, ol adasuğa bastaydı.»

Wlttıq müddemiz – wlttıñ mädenieti men saf altınday salt-dästürin saqtay bilip, jahandıq bäsekege tötep berer zamanaui bilim-bilikpen jañğırta alsaq qana jalımız biik, twğırımız mıqtı bolatını anıq.

Ol üşin endi Elbasımız erekşe män berip, qadap aytqanday, «Biz jañğıru jolında babalardan miras bolıp, qanımızğa siñgen, büginde tamırımızda bülkildep jatqan izgi qasietterdi qayta tületuimiz kerek.»

Täuelsizdik alsaq ta, tizginimizdi tarta wstap kelgen wlttıq mäselelerdiñ bauırın jazıp, eñsesin tikter kezi keldi. Endi Elbasımızdıñ özi Wlttıq Ruhani Jañğırudı jariyalap, iirimi tereñ ideologiyalıq wstınnıñ qadau-qadau qazıqtarın qağıp, şeşimderin şegelep berdi.

«Wlttıq jañğıru degen wğımnıñ özi wlttıq sananıñ kemeldenuin bildiredi. Wlttıq salt-dästürlerimiz, tilimiz ben muzıkamız, ädebietimiz, joralğılarımız, bir sözben aytqanda wlttıq ruhımız boyımızda mäñgi qaluğa tiis.

Abaydıñ danalığı, Äuezovtiñ ğwlamalığı, Jambıldıñ jırları men Qwrmanğazınıñ küy­leri, ğasırlar qoynauınan jetken babalar üni – bwlar bizdiñ ruhani mädenietimizdiñ bir parası ğana» dep tüyin jasaydı.

Elbası sonımen birge «dästürdiñ ozığı bar, tozığı bar» dep, qazaqtıñ özi aytqanday, jaña zamanğa janasa almağan, qarıştı qadamğa twsau bolar eski ädetterden arılu kerektigin aytadı.

«Men qazaq­stan­dıq­­tardıñ eşqaşan bwljımaytın eki erejeni tüsinip, bayıbına barğanın qalaymın.

Birinşisi – wlttıq kod, wlttıq mädeniet saqtalmasa, eşqanday jañğıru bolmaydı.

Ekinşisi – alğa basu üşin wlttıñ damuına kedergi bolatın ötkenniñ kertartpa twstarınan bas tartu kerek.»

YAğni, Qazaqstan Respublikası Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ «Egemen Qazaqstan» gazetinde jariyalan­ğan «BOLAŞAQQA BAĞDAR: RUHANI JAÑĞIRU» maqalası – Ruhani Täuelsizdikke jetudegi barşamızğa bağdarşam bolar bağdarlama! Wlttı süyuge rwqsat berilgen tarihi qwjat! «Wlttıq kod, wlttıq mädeniet saqtalmasa, eşqanday jañğıru bolmaydı» – degenimiz Elbasımız ayqındap bergen Wlttıq Ruhani Jañğırudıñ bastı qağidası, naqtı formulası!

Qısqa, äri halıqqa tüsinikti tilde aytsaq, däl osılay!

Endi, talay jıl tar jol, tayğaq keşude basımızdan ötkendey, «Bizge tarih turalı özderiniñ sub'ektivti payımdarın tıqpalauğa da eş­kim­niñ qaqısı joq!» Elbasınıñ bwl tüyindi sözi mwhit mwztauınday astındağı alapat astarımen auır salmaq tartıp twr!

Wlı Dalada wlılığın körsetken köne Kök türikten köktep, Kök tuın kökte jelbiretken Ruhtı Qazaqtıñ Qayta örleu däuiri bastalğanın jariyalağan Ruhani Jañğıru bwl! Qadım zamandağı qwlaşın keñ jayğan qağanattardıñ qayqı qılışı HHİ ğasırda jahandıq Bilim biigine köteriler qanatqa aynaluı kerek. Öytkeni, «Bizdiñ keşegi tarihımız bwltartpas bir aqi­qatqa – evolyuciyalıq damu ğana wlttıñ ör­ken­deuine mümkindik beretinine közimizdi jetkizdi.» Wlttıq sananıñ jañğıruı osı bolmaq.

Elbası maqalasınıñ «Tayau jıl­dardağı mindetter» attı ekinşi böliminde alda atqarılar birneşe jobalar naqtı körsetiledi. Onıñ eñ birinşisi – qazaq tilin latın älipbiine köşiru.

Elbası bwnı bwrın da, 2012 jılı jeltoqsanda jariyalağan «Qazaqstan-2050» Strategiyasında «2025 jıl­dan bastap latın älipbiine köşuge kirisuimiz kerek» dep mälimdegen bolatın

Bwl wsınıstı el quana qabıldauda. Prezidentimizdiñ özi erekşe ümit artqanday jastardıñ dausı jarqın şığıp, barlığı qoldau körsetude. Ärine, el bolğasın, keri tartatın kertartpalar da kezdespey qalmaydı. Biri şın janaşırlıqpen kirillicadağı mwralarımızğa alañdasa, biri Täuelsizdik alğanımızğa şirek ğasır ötse de, äli ormanğa qarap wlidı. Olar tipti Parlament törinen de tabıldı… Birtwtas wlt boluğa wmtılğan elimizde osınday sın sätterde Reseylikterdi aytpağanda, özimizdiñ orıstildi BAQ-tarda keri tartu kesirligi bayqalıp qaldı. Bwl ärine, 25 jıldan beri birliktiñ qazığı retinde biz wstanğan «Bir el. Bir tağdır» qağidasınıñ «Bir tilge» wlasa almay jatqandığınan bolsa kerek… Endi, mine, Elbasınıñ belgilep bergen «Bolaşaqqa bağdar: Ruhani jañğıruı» osınday kem-ketikterdiñ ornın toltıratını anıq dep ümittenemiz.

Qazaq tiliniñ Latın älipbiine ötui – Ruxani Täuelsizdik alu! Al Täuelsizdik alu oñay, arzan boladı, qiındığı joq dep kim ayttı? Elbasımız Täuelsizdik alğan soñ elimizdiñ şekarasın qalay berik bekemdey alsa, endi Latın älipbiine ötu arqılı Ruhani şekarasın belgilep bermek! Ol ruhani otarşıldıqqa jol bermeytin şekara! Ol älemniñ aldıñğı qatarlı ozıq elderimen erkin qatınas jasaytın şekara! Latınğa ötu – tübi bir türki ağayındardıñ ruhani älemine qosılu bolıp tabıladı. Latınğa ötu- ötkenimizge oralu! Latınğa qarsılar – Ruxani Täuelsizdikke qarsılar!

Kirillicadağı ädebi dünielerdi latınğa audaru üşin keybireuler keri tartıp jürgendey, köp küş pen köptegen jıldardıñ keregi joq! Ol qazir demde atqarılatın texnikalıq jwmıs. Mäsele – basıp şığaruda. Sauatsızdıq bar elde, barlıq älipbide de boladı. Özbektiñ jemis satqan sauat­sızımen emes, jemisti eñbek etip, latın qarpiniñ arqasında tehnologiyanıñ jetistikterin igerip jürgen sauattılarımen, olar tolıp jür, söylesu kerek. Qazir de kirillicada sauatsız qazaqtar joq pa? Qazaqşa atın jaza almaytın, dwrıs söyley almaytın qarapayım orıstildilerdi aytpağanda, öziniñ qazaqtilin bilmeytinin Parlamentte saltanattı türde jariyalap, jaybaraqat twra beretin el basqarıp otırğan ministrler, äkimder, deputattar, memlekettik qızmetkerlerdiñ, şekesi tar şeneunikterdiñ bäri sauatsız emes pe? Olar mısalı, elimizdiñ bolaşağın ayqındap berip otırğan eñ mañızdı Elbasınıñ osı maqalasın «Egemen Qazaqstan» gazetine şıqqan küni oqi alğan joq. Öytkeni, bwl maqala tek qazaq tilinde jariyalandı. Memleket basşısınıñ memlekettik tilde şıqqan memlekettik mañızı zor maqalasın memlekettiñ ministrleri men şeneunikteri oqi almau degen oyğa kiretin närse emes özge özin sıylaytın elder üşin… Olar jalpı, «Egemen Qazaqstandı» oqımaydı, «Kazahstanskaya pravdanı» ğana oqidı. «Qazaq üni» gazetine tek özderin sınağanda ğana köz saladı… Osı özi ömir sürip jatqan memlekettiñ memlekettik tilin bilmeytinderdi sauattı dep kim ayttı? Sauattılıq degendi bir kezdegi qojayın eldiñ tilin – orıs tilin ğana bilu dep, otarlıq, qwldıq sanadağılar ğana oylaydı! Elbasımız aytqanday, elimizdiñ endigi bolaşağı eñ aldımen – Qazaq tilinde! Älemniñ basım böligi söyleytin ağılşın tilinde!

Men 2013 jılı qañtarda «Qazaq üni» gazetinde jariyalanğan «LATIN älipbiine köşuge QARSILIQ – WLT MÜDDESİNE QARSILIQ!» attı maqalamda bwl mäseleni tereñdey qozğağan bolatınmın. Sondıqtan, aldağı uaqıtta bwğan tağı da qayta toqtalarmız.

Endigi bir el eñsesin kötergen Elbası jobası – qoğamdıq jäne gumanitarlıq ğılımdar boyınşa «Jaña gumanitarlıq bilim. Qazaq tilindegi 100 jaña oqulıq» jobası.

«Onıñ mäni mınada:

1.Biz tarih, sayasattanu, äleumet­tanu, filosofiya, psihologiya, mädeniettanu jäne filologiya ğılımdarı boyınşa studentterge tolıqqandı bilim beruge qajetti barlıq jağdaydı jasauğa tiispiz. Gumanitarlıq ziyalı qauım ökilderi elimizdiñ joğarı oqu orındarındağı guma­nitarlıq kafedralardı qayta qalpına keltiru arqılı memlekettiñ qoldauına ie boladı. Bizge injenerler men därigerler ğana emes, qazirgi zamandı jäne bolaşaqtı tereñ tüsine alatın bilimdi adamdar da aua­day qajet».

Jüz oqulıq jüzimizdi jarıq eter jarqın bolaşaqtıñ alğışartı boları anıq. Keşe ğana qarjılıq dağdarıstı ruhani dağdarısqa wlastırıp jibergen Bilim ministrligi oqu ordalarınan qısqartıp tastağan qazaq tili, qazaq ädebieti, qazaq tarihı jäne t.b. gumanitarlıq kafedralar endi qayta qwrılıp, bilimdige keñ öris aşıla beretin boladı.

Bwl aldımen qazaq tilindegi bilim aludı biikke köteredi jäne memlekettik tilimizdiñ berik nığaya beruine bekem negiz jasaydı.

Bwl bağdarlama ayasında aldağı jıldarda gumanitarlıq bilimniñ barlıq bağıttarı boyınşa älemdegi eñ jaqsı 100 oqulıqtı qazaq tiline audarıp, jastarğa düniejüzindegi tañ­daulı ülgilerdiñ negizinde bilim aluğa mümkindik jasaladı. YAğni, qazaq tilinde älemdegi eñ üzdik oqulıqtardı dayındau wzaq küttirmeydi. 2018-2019 oqu jılınıñ özinde studentter osı oqulıqtardı oqi bastaydı.

 «Tuğan elge» wlasatın «Tuğan jer» bağdarlaması da wlttıq kodtıñ qalpına keluine qayrat jasaytın eldik mañızı erekşe ülken şara. «Otan ot basınan bastalatını siyaqtı», Täuelsiz elimizdiñ berik negizi tuğan jerden bastau alatını ayqın. Qazığı auılda qağılıp kelgen qazaq üşin tuğan auılı qay qiırda jürse de, qay qiyağa şıqsa da, ärqaşan da qasietti mekeni! Qazir jappay auıldan qalağa köşu beleñ alıp twrğanda, bwl bağdarlama auıl ajarın kirgizip, eldiñ berekesin arttıratını anıq. Bwl jobağa materialdıq qwndılıq bere alatın käsipkerlermen qatar ruhani küş beretin qalamgerler, jalpı ziyalı qauım da belsene atsalısuı tiis!

«Tuğan jerge, onıñ mädenieti men salt-däs­türlerine ayrıqşa iñ­kärlikpen atsalısu – şınayı patriotizmniñ mañızdı körinis­teriniñ biri.

Bwl kez-kelgen halıqtı änşeyin birige salğan qauım emes, şın mänin­degi wlt etetin mädeni-genetikalıq kodınıñ negizi.»

Iä, tuğan jer tarihın bilmeu – tüp tamırıñdı tanımau. Tuğan jerden qol üzip ketkenderdiñ genetikalıq kodınıñ bwzılatını sondıqtan. «Sen ötkenge tas laqtırsañ, keleşek seni zeñbirekpen atadı» degen qanattı söz bar. Batır babalarımız qasietti qanın tögip qorğap qalğan Wlı dalanıñ är tası tereñ tarihtan sır şertedi.

Tuğan jer turalı jırlamağan aqın, şırqamağan änşi joq. Elba­sınıñ tuğan jer turalı tolğauınan soñ bizdiñ de şabıtımız oyandı:

Tabanıñda tartılğanda üzeñgi,

Tağdır salsa, basarsıñ-au jüz eldi.

Qanşama keñ bolğanımen qara jer,

Bir-aq jerge bügesiñ ğoy tizeñdi…

 

Erip ketip Ömir degen köşkinge,

Keşedi eliñ,

Kelseñ de sen keş mülde…

Kindik kesip –

Jüregiñe jalğağan,

Tartılıstı üze almaydı eşkim de…

Osı jobağa sabaqtas «Qazaqstanıñ qasietti ruhani qwndılıqtarı» nemese «Qazaqstannıñ kieli jerleriniñ geografiyası» jobası eldi birtwtas eldik, wlttıq patriotizmge jeteleytin bağdarlama. Keñes kezinen büginge deyin Qazaqstan mektepterinde aldımen özge elderdiñ, KSRO tarihı (şındığında Resey tarihı) men düniejüzi tarihın oqıtıp keldik. Al öz tarihımız qazaqtıñ äygili Qadır aqını aytqanday: «Bizdiñ tarih bwl da bir qalıñ tarih, Oqulığı jwp-jwqa biraq-tağı…»

Endi Ruhani jañğıruımız bwl olqılıqtıñ ornın toltıruı tiis. Bwl bağdarlamanıñ orındaluında bükil ziyalı qauım aldıñğı qatardan tabıluı kerek.

Täuelsizdigimizdiñ şirek ğasırlıq tarihında eleusiz jürip-aq eliniñ güldenuine erekşe üles qosqan jandar az emes. Olardıñ da attarın ardaqtaytın kez keldi.

«Qazaqstandağı 100 jaña esim» jobası bwl bağdarlamanı iske asıradı. Al onday jandar elimizde jetedi. «Oñ qolıñmen jasağan qayırımdılıqtı sol qolıñ körmesin» degen imandı qağidanı qatañ wstağan jomart ta, pat­riot azamattardıñ atın jastarğa ülgi etu maqsatında endi anıq biletin bolamız. Bwl bağıtta BAQ-tarımızdıñ izdenisi men belsendiligi ülken röl atqaradı. «Qazaq üni» gazeti men Qazaquni.kz wlttıq portalı da öz ülesin qosadı dep ayta alamın.

Elbası maqalasındağı eñ mañızdı bağdarlama – latınğa ötudi kezinde biıl tarih sahnasına şıqqanına 100 jıl tolıp otırğan Alaş kösemderi de jaqtağan. Türkiyanıñ prezidenti Atatürikten bastap, Alaştıñ kösemi Älihan Bökeyhan da qattı qoldağan.

Osı jerde ayta ketu kerek, sayasi partiyalar işinde latınğa ötudi eñ alğaş qoldağan Alaştıñ izbasarı – «Aq jol» partiyası. «Aq jol» partiyasınıñ wlt ziyalılarımen birigip jasağan, salmaqtı sayasattanuşılardıñ joğarı bağasın alğan 2007 jılı jariyalanğan 2010-2015 jılğa arnalğan Wlttıq twjırımdamasında memlekettik til – qazaq tili, alfavit – latın älipbii bolu kerek dep ayqın jazılğan bolatın… Al partiyanıñ sayasi bağdarlamasında Qazaqstan azamattığın alu üşin memlekettik til men Qazaqstan tarihınan emtihan tapsıru talabı wsınılğan. Sonımen qatar Täuelsiz el üşin otarsızdanu ideologiyasınıñ mañızdılığı da ayqın körsetilgen. YAğni, Elbasımız wlttıq ruhani jañğıruğa Aq jol aşıp berip otırğanda, «Aq jol» partiyası da Wlttıq müddeni wlıqtau üşin aldıñğı qatardan tabılatını anıq.

2015 jılı Elbasımız tarihta twñğış ret Birikken Wlttar Wyı­mında qazaqşa söylep, bükil älem prezidentteri aldında qazaq tilinde bayandama jasap, Qazaq handığınıñ 550 jıldığına keremet tartu jasağan edi.

Endi bügingi bwl Ruhani jañğırudıñ tarihi qwjatı Qazaq handığınıñ üzilgen jolın jalğau üşin Täuelsiz el boludı armandap, maqsat-mwratına aynaldırğan qazaqtıñ eñ alğaşqı sayasi partiyası Alaş qozğalısınıñ 100 jıldığında jariyalanuı da elimiz şirek ğasır kütken erekşe tartu boldı!

Elbasınıñ elge serpin bergen Ruhani Täuelsizdik bağdarlaması – el ruhın kötergen erekşe qwbılıs!

«Nar jolında jük qalmas» degen qazaqtıñ danalıq söziniñ turalığın ayqındaytın bwl twğırlı twjırımdama boyına bwla küş bitirgen wltımız lezde jalı köterilip, jalındap şığa keldi!

Mıñdağan jıl tarihı bar Wlı Dala elindegi Elbasımız bastağan Wlttıq Ruhani jañğıru maydanında Eldiñ erteñi jarqın bolıp, eñsesi biiktey beretinine senemiz!

Qazıbek ISA, «Aq jol» partiyası törağasınıñ orınbasarı

Abai.kz

29 pikir
Мәмбет 2017-04-23 22:52:30
О-о-о! Мынау бір тамаша құжат болды ау?! Мен осы күнге дейін: "Ұлтымды қалай сүйсем екен ә? "Жоғары жақтағы КӨКЕМ рұқсат етер ме екен?" -деп қиналып жүр едім... Ақыры рұқсат етіпті , біз қандай бақытты едік!!!
Оқырман 2017-04-23 09:46:46
"Әр ханның тұсында бір сұрқылтай" деген сөзді бұрын түсінбейтінмін. Орыстар ремез, қазақтар құрқылтай дейтін құс туралы әңгіме шығар деп ойлайтынмын. Құрқылтайлар (лат. Remiz) – торғай тәрізділер отрядының бір туысы. Дене тұрқы 7,3 – 10 мм, салмағы 9 грамм. Қазақстанда 3 түрі кездеседі екен. Біресе құрқылтай, біресе сұрқылтай деп айтып жүр. Қайсысы дұрыс? Сөйтсем, түсіндірме сөздікте оның мағынасын былай түсіндіріпті: 1. Торғайдың үлкендігіндей кішкене беймаза құс. Өзінше сұрқылтайдың бағасы бар (Сейфуллин). 2. ауыс. Екі жүзді опасыз, қаскүнем. Әр заманға бір сұрқылтай деген сөз бар (Ж.Молдағалиев). Енді ғана барып түсіндім: совет заманында интернационалист болып алашорданы, ұлтшылдарды жамандаған, совет үкіметі құлаған соң ұлтшыл боп ұрандататын және кешегі өзінің тайға таңба басқандай жазылған мақаласына мүлде кереғар мақала жазатын қазақ ғалымдары мен зиялылары туралы әңгіме екен ғой. Ақсақал деуге келмейтін және арақ пен коньяк ішуді қоя алмай жүрген ШАЛДАР Мемлекет басшысының мақаласына үн қосып жапа тармағай мақтай бастаса құсқым келетін болды. Өмір бойы позициясынан таймаған шынайы ұлтшыл ақын -жазушылардың пікірін тыңдағымыз келеді. "Абай" сайты оқырманға сондай мүмкіндік бере ме?! Мұқтар Мағауин, Қабдеш Жұмаділов сияқты ұлтшыл жазушылар неге үндемей жатыр. Президент неге оларды кездесуге шақырмайды?
Ашынған 2017-04-21 22:56:56
Соны айтамын ау , мен ұлтымды жақсы көру үшін , қазақ екенімді мақтан тұту үшін СОЛ кісіден рұқсат сұрауым керек пе екен? "Зиялысымақтар" өңшең!
Мен 2017-04-21 09:04:12
Ұлтты сүюге рұқсат сұрайтын ба еді? Сауатсыз тақырып, нашар талданған. Елбасы сөзіне жанамалай қосыла кететін біздің зиялылырадың жаман әдеті. Елбасы айтпаса, ешқайсысында ой жоқ. Мақаланы жай мақтамай, мәнін түсіндіру керек халыққа!
Есенғали, Антакияға 2017-04-20 19:34:23
Есеке, сүй енді анау Төренің қалаған жерінен, ол қазақ - ұлт, ұлттың символы - мен, төре депті ғой. Мақаланың тақырыбының өзі сүй деп тұр. Ал давай, сүй!!! Төре күтіп тұр, ұялта берме енді. Қай жерінен сүй десеңде рұхсат деген құжат екен ғой мына мақала, тақырыбы солай, сүй енді, біз қарамай-ақ қойдық, тіфу, құрысын.
Төре 2017-04-20 17:33:23
"Кері кетеді, "кері даму" дегенді есітсем, тас керең болайын! Керең болсаңыз, өз еркіңіз? Мына мен Адам баласына тұрпайы сөз айтпаушы едім... Есенғали, мылжыңды тек қана, мылжың ғана жеңеді! Мен мылжың болғым келмейді, ол Төреге жараспас? Ешкімді жамансыз-жақсысыз дегем жоқ! Есенғали Қазақтың ТЕКҚОРЫ әлі мықты. Оған сеніңіз? Ол туралы мен бірдеме білетін адаммын - оны ГЕНЕТИКА дейді. Ол ғылым - плакат сызу-жазу емес? Біздерді құртқан жалғандыққа тәрбиелеу. Жалған ортаға бейімдей тәрбиелеу. Оны айтуға, дәлелдеуге мүмкідік жоқ болды? Соның нәтижесін әлі ұзақ көреміз. Тұқымыңыз жаман тексіз болса, онда Ата-бабаңызға іренжіңіз? Иә, кеңес өкіметі текқорымызды мақсатты түрде әлсіретті. Тектілерді, Білімділерді түгелге жуық жойып жіберді. Құл би болды, олардың тұқымдары жаппай партия мүшесіне алынып, үлкен-үлкен лауазымдарға тағайындалды... Ата-Бабам құл-қутан, кедей болды деп мақтан тұтты, ұрандады. Сол үшін солар өсті, ел басқарды. Оның немен аяқталғанын сіз білетін шығарсыз? Қазақ, Адам тұрмақ малдыңда жақсысын ұстап, қадыр тұтқан. Иттен ияу, мысықтан мияу туады! деген мақал содан қалған. Оны естімесеңіз керең болуыңыз әбден мүмкін? Сіздің қырсық-қыңырлығыңыз, өзіңізге жарасарІ Төремен бөркіңізге қарап, ақылдасып, содан соң сөйлесіңіз? Әзірше жетер? Әлі "пролетарии всех стран соединяйтес!, деп жазып жүрген боларсыз? Тас керең ағайын, ертең керең болып қалсаңыз мені кінәламаңыз, ол өз таңдауыңыз! Бар болыңыз!?
Мен 2017-04-20 16:35:52
Маскара мынадай пикирлерди окып отырып, биздин казак когамы азган екен деп ойлап отырмын .Елбасымыз осыны корип тузел казак дегени, оркениетке илес дегени оте дурыс, кешели бери кара жамылгандар мен сакалдылар адам шошырлык ангиме айтуда, Елбасымызга карсы шыгуда жане олар кобейген екен, сондыктан катан шара колданатын уакыт жеткен сиякты, кертартпа адамдарды жазалау керек баска жол жок.
Ұсынбек 2017-04-20 15:13:14
Осы сайттағы сөйлегіштердің бәрін қуып жіберіп, Есенғали деген мен Төрені қалдыру керек. Отырсын бір бірін біресе ата деп, біресе әка деп, біресе құшақтасып, біресе пышақтасып. Арасына анда-санда Мақсұт дегенді енгізіп қойса түздық құятын етіп, сол жетеді.
Мақсұт 2017-04-20 13:26:56
Дана Қазақ! Ризамын саған! Артық таласқа бармаай, Абайдың уәжімен жауап беріп, даналығыңды көрсеттің! Үш шындық бар: 1Суы аз шәйнек бұрқ-сарқ етіп тез қайнайды, ақылы аз адам тез ашуланады. 2."Көргенді к...т -деген жеңеді, дегендей, айтары жоқтың ауызы бұзық, былапыт келеді. 3. "Ер болсаң бопсаға шыда!" -деген. Абыройсыз даудан ауылыңды аулақ салған да -ақылдылық.
Дана Қазақ 2017-04-20 11:51:13
Атейст қазақ 2017-04-20 10:44:12.........СЕН АБАЙ...дан САДАГА КЕТ ........
Дана Қазақ 2017-04-20 11:30:39
Атейст қазақ 2017-04-20 10:44:12............ Алланың өзі де рас, сөзі де рас, Рас сөз еш уақытта жалған болмас. Көп кітап келді Алладан, оның төрті Алланы танытуға сөз айырмас. Махаббатпен жаратқан адамзатты, Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті. Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп, Және хақ жолы осы деп әділетті. Осы үш сүю болады имани гүл, Иманның асылы үш деп сен тәхқиқ біл. Ойлан дағы, үшеуін таратып бақ, Дін де осы, шын ойласаң, тағат та осы, Екі дүние бұл тасдиқ - хақтың досы. Осыларды бұзатын және үш іс бар: Пайда, мақтан, әуесқой - онан шошы. Руза, намаз, зекет, хаж - талассыз іс, Жақсы болсаң, жақсы тұт бәрін тегіс. Алла деген сөз жеңіл, Аллаға ауыз қол емес. Ынталы жүрек, шын көңіл, Өзгесі хаққа жол емес.
Атейст қазақ 2017-04-20 10:44:12
Оу-сасық ваххабист, "Дана қазақ" - тупой, надан "Сасық қазақ" - сен қайдағы Данасың?! Сен надан, тегінде түкте көрмеген, ұлтыңды сатқан, Арабқұл - қуыс кеуде, сауатсыз мәжнүнсің. Сендей мәжнүндерге бұл қоғамда орын болмауы керек. Сенің айтып отырған сандырағыңның ешкімге қажеті жоқ. Қазақстанның болашағы Христиандық та емес!!!! Қазақстанның болашағы Будда мен Иудайзммен де емес, ең негізгісі Қазақстанның болашағы өзінен - өзі құрып бара жатқан радикальды Ислам дінінсіз дамиды!!!!! Сен, ақымақ, топас "Қазақтың исламсыз барар жері, басар тауы жоқ" деп сандырақтама!!!! Бар, барар жері де, басар тауы да бар. Ол, зайырлы, алдыңғы қатарлы (без религиозных предрассудков) Жапония сияқты ел болу!!!!! Сен, ақымақ Елді артқа (Ливия мен Ирак, Сирия-Авганистанға) тартпа!!!! Енді, бұл сайттың атын ұмыт. Сен ваххабист. Әйтпесе, сен нақұрысты Абай атамыздың аруағы атады. Көр де тұр!!!! Орындалмаса, шықшы сен, бір - 20 күннен кейін!!!!!
Атейст қазақ 2017-04-20 10:44:11
Оу-сасық ваххабист, "Дана қазақ" - тупой, надан "Сасық қазақ" - сен қайдағы Данасың?! Сен надан, тегінде түкте көрмеген, ұлтыңды сатқан, Арабқұл - қуыс кеуде, сауатсыз мәжнүнсің. Сендей мәжнүндерге бұл қоғамда орын болмауы керек. Сенің айтып отырған сандырағыңның ешкімге қажеті жоқ. Қазақстанның болашағы Христиандық та емес!!!! Қазақстанның болашағы Будда мен Иудайзммен де емес, ең негізгісі Қазақстанның болашағы өзінен - өзі құрып бара жатқан радикальды Ислам дінінсіз дамиды!!!!! Сен, ақымақ, топас "Қазақтың исламсыз барар жері, басар тауы жоқ" деп сандырақтама!!!! Бар, барар жері де, басар тауы да бар. Ол, зайырлы, алдыңғы қатарлы (без религиозных предрассудков) Жапония сияқты ел болу!!!!! Сен, ақымақ Елді артқа (Ливия мен Ирак, Сирия-Авганистанға) тартпа!!!! Енді, бұл сайттың атын ұмыт. Сен ваххабист. Әйтпесе, сен нақұрысты Абай атамыздың аруағы атады. Көр де тұр!!!! Орындалмаса, шықшы сен, бір - 20 күннен кейін!!!!!
Дана Қазақ 2017-04-20 10:32:38
25 ЖЫЛДА ХАБАР.ТВ, КАЗАХСТАН.ТВ, КТК, ТВ СИЯКТЫ ЖАЛМАУЫЗДАР ТУРГАНДА КАЗАХ СЕНIН БАР ЖЕРIН ОСЫ БОЛДЫ. КОРРУПЦИЯ, АЛКОГОЛИЗМ, НАРКОМАНИЯ, БАНДИТИЗМ, ПРОСТИТУЦИЯ, РАБСТВО, ВОРОВСТВО, МАССОВЫЙ РАЗВОД, отметка,крыша,распил,откат, занос ....Т.Д. Т.П. !!!........ЕНДI НЕ IСТЕУ КЕРЕК, КIМ КIНАЛI. ИДОЛОГИЯНЫ ИСЛАМ ДЕП МОЙЫНДАУ КЕРЕК БОЛДЫ. БАСКА БАРАР ТАУЫН, БАСАР ЖЕРIН ЖОК КАЗАХ !!!
Есенғали, Антакиядан 2017-04-20 09:06:39
" Біз // Тәуелсіздікті 2017 жылдың 12 сәуірінде алыппыз ? ! // Оған дейін қайда болғанбыз ?" ********************************************************************************************* Оған дейін ұрлық жасағанбыз, "прихватизация" деген қазақ көрмеген "жаңалықты" қоғамға ендіргенбіз, жабайы капитализм орнатқанбыз. "Қазаққа ІІ-Кувейт пен ІІ-Сингапур орнатып беремін, 2050 жылы Хрущев кәлмек орната алмаған коммунизмді орнатып беремін, қой үстінде шымшық жұмыртқалайтын заманда жасайтын боласың !" деген "Шахризаданың" ертегісін тыңдағанбыз, Мақсұт інім !
Дана Қазақ 2017-04-20 08:35:37
http://www.svoboda.org/a/28437045.html
Че 2017-04-20 02:26:41
Жаман ойлап қалмаңдар. Таудың басын қар алар, Ел басының басын хан алар деген екен бір Ата
Шыңғыс төре 2017-04-20 02:11:23
Сирияға кеткен қазақтың таза қандары сенің мойныңда Президент мырза .
Шыңғыс төре 2017-04-20 02:09:46
**Қазақтар қайғылы жағдайда ғана қара жамылған", - дейді Елбасы.** Қайғылы жағдай сен ел басқарып тұрғанда Қазақ халқының басына қара жамылды. Елбасының иделогиясы өтірік болғанда Ел басқа Елдердің идеологиясына құрбан болады. Кінəні елден іздемей жауапқа өзіңді тарт.
Че 2017-04-20 01:51:11
бағдарды Алла құранда беріп кеткен қазақа. Жалған символикалық тұлғаны ізденгенді қашан қоясыңдар ?
Зейнеткер 2017-04-19 22:31:16
БОЛАШАҚҚА БАҒДАР: РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ аты айтып тұрғандай бұл елдің рухани әлемінің жанғыруы бұдан бәле іздеп қырту сөзді іздегендер мыжи берсін, әріп үшін соғыс басталады деу нағыз топастардың сөзі
Есенғали, Антакиядан 2017-04-19 22:09:20
Уалейкүмассалам, Мақсұт інім ! Құдайдың берген денсаулығының арқасында жаман ағаң шапқылап жүр. "Адамның түріне қарап оның мінезін, ұлтын айыруға болады" деп осы порталда талай рет жаздым, қалғанын өзің түсіне бер, інім.
Мақсұт 2017-04-19 22:02:39
Нұрекеңнің осы суретін көрсем -бір түрлі күдік ұялайды көңіліме... Жүзінде бір жымысқылық бар сияқтанады. "Мона Лизаның" екі ұдай бейнесіндей. Адамның ақиқаты қалай дегенде де бет бейнесінен көрініп тұратыны рас -ау сірә!
Мақсұт 2017-04-19 21:57:37
Ассалаумағалайкүм, Есенғали аға! Көп болды бір "көшеде" жолымыз түйіспей кетті -ау... Аман -есен жүрмісіз? Мына көктем -көп іске байлап қойып, қол да босамай, "комп" та қалыс қалып барады. Сау, саламат болыңыз!
Дана Қазақ 2017-04-19 21:54:34
Есенғали, Антакиядан 2017-04-19 21:40:13..........70 ЖЫЛ БУГIЛМЕГЕН ТIЗЕНI БУК ЖАЙНАМАЗГА. 70 ЖЫЛ ИЛМЕГЕН БАСТЫ САЛ САЖДЕГЕ, ДУГА КЫЛ ЕЛЕГЕ.
Мақсұт 2017-04-19 21:52:02
Қазыбек Иса! Құтты болсын! Мырзатай Жолдасбеков ағаң енді алаңсыз дем ала берсе де болады, көлгірсудың көк шапанын сенің иығыңа жауып кетіпті! Біз "Тәуелсіздікті 2017 жылдың 12 сәуірінде алыппыз?!" Оған дейін қайда болғанбыз? Оған дейін Кім бізді тәуелді етіп, тізе бүктіріп ұстаған? Назарбаев осы күні осы "Тәуелсіздікті" кімнен тартып алып беріп отыр? Хазіреті Исаның атын алған бауырым -ау, саясат пен әдебиетті қатар алып жүре тұра, осы Сен саныңды шапаттайтындай "Жаңғыруды, шын тәуелсіздікті, әділеттікті, ерікті елдікті, Ұлттығымыз бен Қазақы тілімізді" нағыз Ұлт жанашырлары КІМНЕН даулап жүргенін түсінбегенің бе?! М. Шахановтар, А. Сәрсенбаев, З. Нұрқаділов, Ғ. Жақиянов, Г. Ерғалиева, С. Әбділдіин... тағы басқа жүздеген алаш ардақтылары өмірі мен тағдырын тігіп, қазіргі Ұлтшылдар жанын салып әлі күнге арпалысып, сұрап жүрген Халықтық Қасиет осы емес пе еді? Назарбаевтың айтқанын олар мың рет айтқан, сұраған, даулаған... Бірақ бермеді... Бермеген АДАМ кім еді, ойлансақ қайтеді. Мақалаңды жарым жартылай оқыдым, дауласар жері көп, бірақ тіпті талқылауға тұрмайды. Бәлкім... М. Ауытбек ағаңның "әдісімен" "Күштіге көпшік қоя берсем -+елге бір пайдасы тиер" -деген игі ниетің болған -ақ шығар, бірақ -өзіңе тиістіні жалынып сұрасаң -жартылай, талап етсең -түгелдей алар едің...Жалпы, келісімпаздық, дартыкештік, жалтақтық -түбі "Сатқындаққа" апарар тура жол болады! Қазыбек Иса!
Дана Қазақ 2017-04-19 21:47:50
Төре 2017-04-19 21:05:30..............ЗАРЛАМАЙ АЙТПАЙСЫНБА КАНДАЙ ИДЕОЛОГИЯ мумкiн ПУТИНИЗМ !!! 70 ЖЫЛ АРАК iШiП ШОШКАНЫН КОЛБАСАСЫ МЕН ЗАКУСКА ЖАСАГАНДАР ЗАРЛАГАНДЫ ГАНА БiЛЕДi идеология, идеология, тарбие, тарбие, ойбай, ойбай ей айтпайсынба кандай, кашан, кайда, канша ???
Есенғали, Антакиядан 2017-04-19 21:40:13
Төре : "Сондықтан да ондай мемлекет кері дамыйды ?". ************************************************************************************************* "Кері кетеді, кері кеткенге кесір үйір, алға басу" деген сөз тіркестерін естуші едік, ал "кері даму" дегенді есітсем, тас керең болайын ! ************************************************************************************************* "Ал біздер түзелмейміз. кеңес кезіндегі тәрбие алған екі жүзділер, біздер түгел өліп, жаңа буын келу керек". ************************************************************************************************* Адам деген өзі үшін жауап бермейтін бе еді. Кеңес кезінде туып, тәрбие алған "екі жүзділерді" қырып тастаймыз ба. Сен екі жүзді болсаң, жұрттың бәрі екі жүзді ме ? Сен қызылкөз коммунист болған болсаң, өзгенің бәрі коммунист болды деп ойлайсың ба, сен пессимист болсаң, жұртың бәрі өмірден түңіліп, екі метр арқаны мен сабынын даярлап, бала-шағасымен қоштасып отыр деймісің ? !
Төре 2017-04-19 21:05:30
Мемлект идеологиясы болу керек... Ол қандай идеология, кеңес өкіметіндегідей жалған болмау крек... Жалған идеология жалғандыққа тәрбиелейді. Ол адам баласын екіжүздікке итермелейді. Біздер кеңес кезінде тәрбиелендік, сондықтан ішкі ойымыз бен айтпақ пікіріміз екі бөлек. Көбіміз екі жүздіміз, оны мойындағымыз келмейді. Сананы тұрмыс билеген заман... Бұрында қазірде шындықты айтсаң, айтқан адам "алапес" атанады? Сондықтанда ондай мемлекет кері дамыйды? Қазірден бастап осыны қолға алу керек. Ол өте күрделі. Ал біздер түзелмейміз. Кеңес кезіндегі тәрбие алған екі жүзділер, біздер түгел өліп, жаңа буын келу керек. Сонда ғана қоғамымыз түзелуі мүмкін ...

Üzdik materialdar

Ruhani jañğıru

Qanat Äbilqayır. Qarız ben Parız

Abai.kz 7789
Qauip etkennen aytamın

Qazaqstanda jürgen qıtaylar kimge süyenedi? 

N.Qoşamanwlı 15062
Ätteñ...

Wltqa qarsı kez-kelgen azamattı «jarnamalau» kerek

Äkeş Baybatır 29082