Särsenbi, 22 Qaraşa 2017
Aqmıltıq 3936 46 pikir 20 Säuir, 2017 sağat 12:38

Mäskeudiñ mısı qwrıdı. Orıs tili ıqpalınan ayırıldı

Qazaqstan Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ "latın älipbiine" köşu turalı tapsırmasınan keyin el işinde qızu talqı bastalıp ketti.

Äsirese, böten eldiñ işki sayasatına aralaspasa bası auırıp, baltırı sızdaytın Reseydiñ jornalşıları men prokreml'dik dezinformatorlar Prezident Nazarbaevtı nöpir sınnıñ astına aluda. Qazaqtıñ latınğa qaytıp oraluın satqındıq dep aşıq ayıptap, qala berdi territoriyalıq qısım jasauğa beyil ekendikterin bayqattı.

Jä, orıs tildi ortanıñ oqıra tigendey osqırınuınıñ tağı bir sebebi bar eken. Soñğı 20 jılda postkeñestik keñistikte orıs tiline swranıs azayıptı. Financial Times basılımı solay deydi. Bwl turalı Stiv Jonson jazadı.

-Orıs tili Orta Aziyada ıqpalınan ayırıluı - Resey Prezidenti Vladimir Putinniñ qarulı agressiyasına qaramastan Mäskeudiñ mısı qwri bastağanın körsetedi, - deydi Stiv Jonson.

Endi Financial Times jasağan statistikağa köz jügirtsek, orıs tilin köp qoldanatın eldiñ biri Qazaqstan eken. Bwl elde 2016 jılğı derek boyınşa 20,7 payız twrğın üyinde orısşa söyleytinin aytsa, 1994 jılı bwl körsetkiş 33,7 payız bolğan.

Estoniya men Latviyada jağday osığan wqsas. Bwl jaqtarda orıs tildilerdiñ sanı 1994 jılmen salıstırğanda 10 payızğa azayıp ketken.

Ukrainada orıstildilerdiñ sanı 1994 jılı 33,9 payız bolsa, bıltır 24,4 payızğa deyin azayğan.

2008 jılı Reseymen soğısqan Gruziyada orıstildilerdiñ sanı 6,4 payızdan 1,1 payızğa qısqarğan.

Tek Belarusiyada orıs tildi qoldanıp jürgenderdiñ sanı eldegi halıqtıñ jartısınan asıp tüsken. Mwnda bıltır eldiñ 71 payızı orıs tilin üzdiksiz paydalanatın bolıp şıqtı.

Financial Times basılımı birikken wlttar wyımınıñ derekteri men Euromonitor International zertteu wyımı jinağan wlttıq halıq sanağına süyenip otır.

Bwl rette, Duvanov deytin jurnalist "Qazaqstanda qazaq tilinsiz kar'era qwruğa boladı, orıs tilinsiz joq" dep jazadı.

"Iä, qazaq tilinde söyleytinderdiñ sanı artıp keledi. Degenmen, negizgi jwmıs itili orıs tili bolıp twr. Qazaq tilinsiz kar'era qwruğa boladı, orıs tilinsiz bwl mümkin emes", - deydi Sergey Duvanov.

Orıs jurnalistiniñ mına sözi aşı bolsa da şındıq.

"Qazaq tiliniñ eñ ülken probleması - ol memlekettik tili bola almay jatır", - deydi.

Siz ne deysiz, oqırman?

Nwrzat Toqajan

Abai.kz

 

46 pikir

Üzdik materialdar

Ruhani jañğıru

Qanat Äbilqayır. Qarız ben Parız

Abai.kz 10338
Qauip etkennen aytamın

Qazaqstanda jürgen qıtaylar kimge süyenedi? 

N.Qoşamanwlı 18548
Ätteñ...

Wltqa qarsı kez-kelgen azamattı «jarnamalau» kerek

Äkeş Baybatır 31841