Särsenbi, 23 Mamır 2018
Anıq 1077 4 pikir 20 Säuir, 2017 sağat 15:23

Senator: Sanasız deputat joq!

Cenatordıñ sözi: «Deputattardı sınaysızdar kep, sonda olardı kim sayladı?»

QR Parlamenti Senatınıñ deputatı Birğanım Äytimova deputat mandatın iemdenip jürgen äriptesteri turalı söz etti.

Jaqında Astana jaqta Wlttıq komissiya qwrılıptı. Ol äleumettik sananı modernizaciyalaumen aynalısatın körinedi. Iä, qoğam sanasın tübegeyli jañğırtu kerek-mıs. Qalay?

«Deputattarıñ esi bar, sanasız deputat joq. Bizge tek alğa jüru, damu kerek. Öz elimizdiñ, territoriyamızdıñ, Memleketimizdiñ müddesin qorğauımız qajet. Sizder deputattardı sınaysızdar kep. Men swrayınşı: sonda olardı kim sayladı? Saylauşılar sayladı ğoy. Senatorlardı sizder janama türde, mäslihat arqılı saylaysızdar.  Mine, endeşe. Tañdağanda, eñ layıqtıların saylañızdar.  Meniñşe, halıq eñ layıqtı deputattardı sayladı», - deydi Birğanım Äytimova.

Äytimova hanımnıñ sözin qazaqşağa qotarıp otır tüygenimiz – deputattardı halıq saylaydı eken.

Bile jüriñiz! Bir mandattıq saylau jüyesi toqtağalı beri, deputattı halıq saylamaydı, senator hanım. Biz partiyalıq saylau processine ötkenbiz. Partiyalıq saylaudıñ özi Parlamenttiñ tömengi palatasında ğana jüzege asadı. Mäjilistiñ 107 deputatınıñ esim-soyın el bilmeydi. Mäjilistiñ 98 deputatın partiya keñesi anıqtaydı. 9 deputat QHA-nan saylanadı.

Al Joğarğı palata Senattı oblıstıq mäslihat deputattarı jasaqtaydı. Olardıñ işinde Prezident pärmenimen tağayındalatın deputattar da joq emes.

Bwl QR Parlamenti jäne onıñ deputattarınıñ märtebesi turalı Konstituciyalıq zañ. Onda Mäjilis pen Senat deputattarı qalay jäne qanşa merzimge saylanatını turalı tayğa tañba basqanday körsetilgen. Ökinişke oray atalğan Konstituciyalıq Zañnan «deputattardı halıq saylaydı» degendi körmedik.

(http://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z950002529_)

Deputat degen äuelde latınşadan «ökil» degendi bildiredi eken. Halıqtıñ bilik qabırğasındağı senimdi ökili. YAğni, tüsinuimizşe, halıqtıñ mwñ-mwqtajın, zar-zapıranın basşılıqqa jetkizip, tüsindirip beruşi.

Bügingi deputat şe? Biliktiñ tapsırmasın halıqqa täpsirleuşi «ökilge» aynalıp ketken joq pa? Solay sekildi. Sebebi, soñğı kezde BAQ-ta «Deputattar joldaudı tüsindiru üşin el aralamaq» deytin taqırıp jii qauzaladı. Mısalı retinde, «Google» izdeu jüyesinde däl osı taqırıppen jazılğan 70 mıñğa juıq maqala bar eken.

«Deputat - halıqtıñ qızmetşisi» degen söz bar edi. Deputát ( lat. deputatus — jiberilgen) — azamattardıñ tañdauı boyınşa bilik organına jiberilgen adam. Oğan qarastırılğan jeñildikterge parlamenttik indemnitet kiredi. Deputattı halıq tañdauı tiis-ti. Ol halıqtıñ közi, qwlağı äm tili. Biz külli älemge «zayırlımız, demokratiyalıq principterge süyenemiz» deymiz. Demokratiya – sözi demos – halıq jäne kratos – bilik degen grek sözinen şıqqan, yağni “halıq biligi” degen mağınanı bildiredi. Halıqtı bileu emes, halıqtıñ bileui. Deputat sol üşin saylanadı. Bir auız sözben tüyindesek, «Halıqtıñ qızmetşisi» (Sluga naroda).

Mine, solay! Dese de, «sanasız» deputattardıñ joq ekenine sendirdiñiz, senator hanım!

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

4 pikir