Jwma, 20 Qazan 2017
Birlik 1941 33 pikir 20 Säuir, 2017 sağat 15:43

Bwqaralıq sananı özgertuge arnalğan bağdar

Elbasınıñ «Bolaşaqqa bağdar: ruhani jañğıru» maqalası «Elim, jerim, Qazaqstanım» dep emirengen patriottarına quanış sıylap, ruhani küş-jigerin qanattandırıp dür silkindirdi. Biz Elbasınan osı sözin, osı ideyasın kütip edik. Demek osı sayasattı iske asıru üşin Prezident 25 jıl tolğatqan bolar. Asığıstıq etsek apatqa ketesiñ. Köp oylanıp, köp tolğanıp, işki sırtqı faktordı esepke ala otırıp bir attap, bir şwqıp otırıp alğa jılju qajet boldı.

Ruhani jañğıru bağdarlamasın wsınu oñay dünie emes ekenin sezinemiz. Täuelsizdik alğan kezdegi  kedergiler de, keñ oylanıp şeşetin mäseleler de mol boldı.

Olar:

  1. Keñestik idealogiyamen ulanğan halıqtıñ (wltına qaramay) sayasi tanım tüsinigin, tüysigin özgertu;
  2. Jaña narıqtıq ekonomikağa beyimdey otırıp, jaña sayasi ideologiyanı eñgizu, siñiru, üyretu, şığarmaşılıqpen (tvorçeskiy) igeru;
  3. Keñestik rejim kezinde halıq qorqınış pen üreyde ömir sürdi. Sol rejimnen ketkeli 25 jıl bolsa da halıqtıñ sanasınan äli de tolıq arıla qoyğan joq. Onıñ da öz sebebi bar...
  4. Üreyde ömir sürgen halıqtıñ äleueti tömen, jaña qoğamdı alıp jürip ketetin adami kapital naşar, sapası quatsız, ruhı ölgen. Tekqana ölmestiñ künin körip bir tilim nan üşin küresti. Halıqtı osı üreyden arıltuğa uaqıt qajet boldı.
  5. Odaq küyregennen keyin El ekonomikası qwrdımğa ketti. Tonaldı, qwladı, qwldıradı. Osı ekonomikanı birinşi kezekke qoyıp eñbek etkenimizge 25 jıl boldı. Elbasınıñ şeber wyımdastıruınıñ arqasında ekonomikamız ayaqtan twrdı.

Sayasattıñ şeber zergeri Elbasımız osığan deyingi 25 jıl boyı  «Bir halıq, bir el, bir tağdır» degen wstanımdı halıqtıñ zerdesine qondırdı. Nätijesinde elimiz öziniñ jeke dara suvereniteti bar, twlğalı  memleket bolıp qalıptastı. Älemniñ sayasi arenasında «Qazaqstan» dep atalatın jas memleket  beybitşiliktiñ, ıntımaqtıqtıñ, adami gumanizmniñ simvolınday elestep, baqıt pen bayandılıqtıñ besigindey tüsinik qalıptastırdı.

Biz körşilerimizdi da, mwhittıñ arğı jağındağı arıstandı eldi da dos sanadıq. Osılar ökpelemesin, osılardıñ qabağına kirbiñ wyalamasın dep bärin berdik. Nietimizdiñ keñdiginen swrağanın bere otırıp, özimizde eptep köterilip, ekonomikamızdı bir izge saldıq. Beregen qolım alağan. Osılayşa sırtqı dostardı da, bir jolğa qoyıp aldıq. Olardı senim qwndağına böledik. Osılayşa alıs, jaqındağı eldermen beybit,  qatar ömir sürip sayasi kem-ketigimizdi tüzep aldıq. Bwğan deyin osı aralıqta ekonomikanı aldıñğı kezeñge qoyıp, el ekonomikasın köterdik. Adami kapitaldıñ sapası bwdan 25 jıl bwrıñğı deñgeyinen köterilip jaña sapağa ie boldı. Bwl uaqıttı igergenniñ kuäsi. Uaqıt pen keñistiktiñ osınau wştasqan jaylı mümkindigin paydalanıp, endi ruhani qwndılığımızdı köteretin uaqıt kelgenin Elbası nısanağa alıp, köp jıl tolğatqan isin bügin mine aldımızğa jayıp saldı.

Elbası bwdan bwrın jariyalağan  Bes instituttıq reformasında «Reformanıñ mäni – wlttı jañğırtuda. Wlttıñ sapası, halıq ruhınıñ küşinde...» degendi. Körip otırsızdar, Elbası sondağı aytqan filosofiyalıq twjırımın «Bolaşaqqa bağdar: ruhani jañğıru» attı tanımdıq, ädisnamalıq maqalasında tereñdetip, is jüzinde qoldanu funkciyaların körsetip bergen.

Maqalanıñ tüpki maqsatı: Qazaqstan halqı Birtwtas wlt bolıp qalıptasu. Ol üşin eñ äueli bwqaralıq sananı özgertu, adami kapitaldı sapalandıru, onı ruhani jañğırtu. Elbasınıñ maqalası gazet betinen orın alğannan keyin qwptağan, quanğan, qoldağan wsınıstar aytıldı.  Äli de aytıla beretin siyaqtı. Demek, ömirde sol ruhani jañğırtudı qay isten bastauımızdı eñ äueli neni qolğa aluımızdı körsetip, oy bölisken wsınıstar az. Osığan oray öz wsınısımdı bildirudi jön kördim.

  1. Wlttıq kod: Elbası maqalasında «wlttıq kodıñdı saqtay bilu» dep naqtılap bergen.

Wlttıq kod degen ne? Osı wğımdı biz eñ äueli anıqtap alğanımız dwrıs bolar. Wlttıq kodtı qwrauşı wğımdar til, dil, din, tarih jäne mädenietimiz, ruhani baylığımız. Osılar arqılı Qazaqstan halqınıñ bet-beynesi erekşelenedi. Biz köp wlttı elmiz. Sonıñ işinde total'nıy wlt- qazaqtar elimizdiñ 70% qwraydı. Demek, memleket qwrauşı wlt-qazaq. Bwl wğımdı Respublikamızdıñ Konstituciyasında bekitip bergen. Eşkim dau ayta almaydı. Mine, osı wltqa Qazaqstan Respublikasında ömir süretin basqa wlt diasporaları toptasıp, wyısıp Birtwtas wlt bolıp qalıptasudı tağdır da, tarih ta, bügingi bolmıs ta bizdiñ peşenemizge jazğan eken. Men wlı wlt-qıtaymın, ağılşınmın, nemispin, orıspın, ukrainmın dep üy işine üy tigip jik şığaratın mümkindik joq. Osı elde ömir sürip jatır ma? Onda osı elde olar diaspora. Azşılıq köpşilikti moyındau kerek. Ol bügingi zañdılıq. Öytse, bilik te, qoğam da, diasporalar da qazaq wltınıñ adami sapasın köteru kerek. Wlttıñ tilin, dinin, tarihın, mädenietin köteru arqılı Qazaq Respublikasınıñ bet-beynesi erekşelenedi. Bwl erekşelik bükil Respublika azamattarınıñ maqtanışı bolu kerek. Sonda ğana bwqaralıq sana özgeredi. Sonda ğana adami kapitaldıñ sapası jañğıradı, jaqsaradı. Sonda ğana Birtwtas wlt bola aladı.

Bizdiñ söz etken osı wğımdardı jinaqtap, toptastırıp simvolikalıq (nışandıq) formağa tüsirip Eltañba, Tuımızdı jasadıq. Onı Konstituciyamızda bekittik. Wlttıñ janı, täni bolğan tili, dili, tarihı, mädenieti, ruhani qwndılığı osı nışanğa enip wlttıñ wlıqtaytın, el bolıp bas ietin, halıq bolıp qasterleytin nışanımızğa aynaldı. Qazaqstan azamattarınıñ wlttıq namısın qayraytın, jigerin wştaytın, eliniñ bolaşağına ülken senimmen jeteleytin, maqtanış tudıratın osı Eltañbamız ben Tuımız. Demek, wlttıq kodtıñ nışandıq abstraktıq belgisi Eltañba men Tuımız. Biz osınıñ aldına jüginemiz, bas iemiz, tize bügemiz, wlıqtaymız. Kök tuımız kök aspannıñ astında jelbirep şığa kelgende közimizge jas alamız. Nege? Onda mıñjıldıq, eki-üş mıñjıldıq babalarımızdıñ köz jası köl bop jatır, qanı suday ağıp jatır, aruaqtarımız ah wrıp aunap tüsip jatır. Iä, bizdiñ kodımız-tilimiz, dilimiz Eltañba, kök Tuımız. Qate jibersem, qağıs ketsem Eltañbam, Kök Tuım keşire kör! dep jüginemin.

  1. Elbası «Wlttıq jañğıru» attı maqalasında latın alfavitine köşu, ağılşın tilin üyrenu turalı sonşama jaqsı tüsinik bergen. Ol maqaladan asırıp ayta almaymız. Latın alfavitine köşuge baylanıstı dayındıq jasalıp jatqanı turalı «Egemen Qazaqstan» gazetine (№70 (29051), kezinde halıq qalaulısı bolğan, memlekettik sıylıqtıñ iegeri belgili jazuşı Aldan Smayl jaqsı jazdı. Demek, latın älipbiine köşudiñ ğılımi negizi dayın bolıp qalğan. Osı dünielerdi saraptap sayasi şeşim şığaru ğana alda twrğan jwmıs siyaqtı.

Alfavit degenimiz asa quattı, kürdeli sayasat. Kezinde Kök Türik imperiyası birğana Bitig (runa) älipbiimen bükil bütin imperiyanı bir tudıñ astına wyıstıra, toptastıra aladı. Şığısı Man'çjuriyadan batısı Edilge deyingi 10 000 km, oñtüstik şığısı Qıtaydıñ Wlı Qorğanınan, Gimalay, Gansu, Hantäñirinen, Soltüstigi Lena boyındağı Tüneline (YAkutiya) deyin 8000 km alıp aymaqta eki dialektide söyleytin bükil türkilerdi bir ğana alfavitke jügindirdi. Bwlar negizinde «I» jäne «J» tildi halıqtar edi. Sol alıp imperiyanıñ quatı, ruhı türki halıqtarın XXI ğasırğa alıp keldi. Demek, bizdiñ qoldanğalı otırğan halıqaralıq latın alfavitimiz Qazaqstan halıqtarın wyıstıratın birden bir qaru jäne quattı sayasat bolmaq. Bir milliard üş jüz mıñ qıtay halqı altı dialektide söyleydi. Batısı şığısın, şığısı batısın, oñtüstigi soltüstigin auızşa qatınasta tüsinbeydi. Birğana ieroglifpen tüsinisedi. Sol bir ğana ieroglif bükil qıtay halqın wyıstırıp otır. Latın älipbii de bizdiñ halqımızdı sol deñgeyde toptastıra aladı. Osığan baylanıstı oyımdı aytsam, Qazaqstannıñ älemge tanılğan, moyındalğan jalğız fonetigi Älimhan Jünisbektiñ variantına erekşe köñil bölu jön siyaqtı. Bwqaralıq sananı özgertuge baylanıstı Elbası maqalasında erekşe toqtaladı. Ünemi filosofiya aytıp, ügit nasihat jürgize berseñ halıq mezi boladı. Socializm zamanında bwnday ügit nasihattıñ nebir türin kördik. Nätije bolmadı. «Adam» attı pende eñbektenumen qatar köñildi demalıp, oynap, külu kerek. Toylau kerek, şalqıp-tolqıp quanu kerek. Onsız ömir mänsiz. Adam swlulıqqa, ädemilikke, üylesimdikke qwştar. Osı qwmarlığın, qwştarlığın wlttı wyıstıruğa biz nege paydalanbaymız. Ünemi qamşı üyirip, üreyde wstaudı kim jaqsı  körsin. Adamnıñ, wlttıñ, halıqtıñ tilep twratın tilegin orındap, armanın wzartıp, toq sezimmen uayım-qayğısız ömir süruin qamtamasız etuimiz kerek. Sonda ne iste deysiz ğoy?

Bizde mereke köp, demalıs köp. Solardı ıñğayına qaray paydalana biluimiz kerek siyaqtı.

Basqasın aytpağanda üş ülken mereke bar:

  1. Jaña jıl. Bwl mereke öz mejesinde ötkizilip keledi.Keyde asıp tögilip şekaradan şığıp ketip jürgen jağdayı bar.
  2. Täuelsizdik merekesi: Bwl qasterli merekemizdi qasietti merekege aynaldıru mäselesi twr. Bügingi jağdayda jaña jıl merekesiniñ köleñkesinde qalıp, halıq täuelsizdiktiñ qwdıretin sezine almay jür. Sondıqtan qazan, qaraşa aylarına auıstıru qajet siyaqtı.

Memleket tarapınan beriletin memlekettik marapattar, barlıq sıy-siyapat osı mereke qarsanıñda berilse...

  1. Naurız merekesi.

Bwl mereke bükil halıqtı qamtitın qoğamdıq mereke, qoğamdıq şara bolğandıqtan «Nwr Otan» partiyasınıñ tikeley basşılığımen qtkizilse dwrıs bolar edi.

a) Wlttıñ sporttıñ türlerin - bäyge, küres, kökpar, sadaq atudı  bükil halıqtıq deñgeyge köteru.

Sonau artta qalğan alıs ğasırlardan bermen qaray bizdiñ halqımız eldiñ eldigin, erdiñ erligin sınaytın küresti, er qanatı attı, şeberligin şendestiretin sadaqtı, azamatı men attıñ küşin sınaytın kökpardı wlttıq toy-merekesiniñ alqasınday alqap, wlıqtap kelgen. Osı sayıs türleri qazaqtıñ wlttıq bet-beynesin basqalardan erekşelendirip kelgen. Ärbir merekede qazaq sporttıñ osı tört türi ötkizilui kerek. Auıldan bastap, audan, oblıs, memlekettik deñgeyde sporttıñ wlttıq türleri qaytken künde de orındalğan bolu kerek. Bwl sayıstar Täuelsizdik merekesi men Naurız merekesiniñ alğaşqı 3 küninde ötip twrsa jön bolar-aq edi.

Memlekettik sayıstarğa audan, oblıstan jeñip şıqqan tañdaulılar qatısıp sayısadı.

Bäygesin Memlekettik deñgeyde El prezidenti, «Nwr Otan» partiya basşıları, Prem'er Ministr, Senat jäne Parlament törağaları tapsırsa qarapayım halıqtıñ ruhı köteriledi.

Oblıs, audanda da jeñimpazdardı osı ülgimen bäygesin wsınatın bolsa, bükil halıqqa maqsat etken ideyamız jetetin boladı.

Bwl degeniñiz wlttıq dästürdi memlekettendiru, qoğamdandıru, äleumettendiru degen söz. Sonda ğana qazaq wltınıñ dästür-saltı qoğamnıñ är müşesine jetip, sol is-qimılğa, sayısqa aralasıp, sodan läzzat alıp, jwbanış tabadı.

Bwl şara qazaqtıñ wlttıq qwndılığın jañğırtumen birge wlttıq bet- beynemizdi qazaqi keyipke keltiretin birden bir quattı küş bolmaq.

b) Bügingi qazaq öziniñ wlttık kiiminen ayırılıp qaldı. Bizdiñ wlttıq kiimderimiz özderin mädeniettimiz dep esepteytin wlttardıñ kiiminen kem bolğan joq.

Qazaqtıñ wlttıq kiimi sonau Kök Türikter däuirinen qalıptasqan. Sol däuirdegi kiim ülgisi müsinder men qış terrakottarda, tarihi derekterde saqtalğan. Arheologiyalıq qazbalarda da tabılıp otır.

Tört ğasır ömir sürip Qıtay halqınıñ qıtaylıq mentalitetin qalıptastırğan Tañ patşalıgınıñ, patşa sarayınıñ hanumdarı men hanşaları, hanzadaları men sarbaz-sardarları sol zamanda Kök Türik, Birikken Türik Qağanat Ordasınıñ hanumdarı men hanşalarınıñ jäne äskeri kiimderine qızığuşılıq tantıp, kündelikti ömirde qoldanğanı tarihi kwjattarda saqtalgan. Sol däuirdegi kiimderimizdi, Ortalıq Moñğoliyadağı Birikken Türik qağanatı qwlagan soñ Besbalıq, Twrfan, Qaşqar bağıtına qonıs audarğan türikter alıp ketip, Şığıs türkistandıqtarğa jetkizdi, sol kiimderdiñ birazın üyğır halkı säl özgertip ğana, büginge deyin qoldanıp keldi. Osı kiimderimizdi Kök Türiktiñ bügingi wrpağı qazaqtarğa qaytaru mümkindigi tuıp twr. Onıñ sırtında Orta ğasırdağı Joşı wlısı men Qazaq handığı däuirindegi kiimderimiz de wmıtıldı. Osılardı tügeldey qaytaruımız kerek. Wlttıq bet-beynemizdi jañğırtu üşin auıl, audan, memleket deñgeyinde wlttıq kiimniñ konkursın jıl sayın naurız merekesi kezinde ötkizip, twrsa (teatrlıq kiimder bwl sayısqa qatıspaydı) nwr üstine nwr bolar edi.

  • Kün sayın qarapayım ömirde kiip jüretin erler kiimi (jazgı, qısqı)
  • Qarapayım ömirde kiinetin äyelderdiñ kiimi (jazğı, qısqı)

 

v) «Kara jorğa» biin bükil halıktıq därejege köteru. "Qara jorğa " -

braziyalıqtardıñ  «karnavalı» ispetti halıqtıq bi.

Osı wlttıq qwndılıqtı Täuelsizdik toyında, Naurız merekesinde jäne sol siyaqtı merekelerde de mıñ adamğa (1000) deyingi qwrammen bilep halıqqa körsetu, ruhın köteru;

Bwl bidi de auıl, audan, oblıs deñgeyinde de toptıq mol (iri) mölşerde bileuge tapsıru.

Sporttıñ baska türleriniñ sañlaqtarın marapattau ;

Mecenattardı marapattau;

Altın sapa marapatı t.s.s,

Mine, osınday bağdarlamalar naurız merekesiniñ bedelin köteruge, onımen qatar qazaqtıñ wlttıq bolmısın daralap, älemge tanıstıruğa ülken septigin tigizer edi.

Mwnday şaralarda, bilik ökilderi bası qasında boluı, kolga alğan istiñ ilkimdi de sanalı orındaluına äser etetinin wmıptauımız kerek.

Sonda ğana köşirme mädenietten alıstap, wlttıq tarihi tamırınan när alğan, wlttıq ruhani qwndılığımızdı bükilhalıqtıq deñgeyge köterip, wlttı jañğırta alamız.

  1. Wlttıq etikalıq ozıq ğwrıptarımızdı bükil halıqtıq därejege köteru.

a) Qazaqtıñ wl-qızdarı ibalı, ädepti, izetti. Qızdarımız ülkenderge iilip salem beru, wldarımız izettilik körsetu, ülkendi sıylau siyaqtı wlttıq ğwrıptarımızdı saqtap qalğan. Wzaqqa barmay-aq, avtobusta, qoğamdıq kölikte, ülkender kirip kelse jastarımız sanalı türde orın berip, alqap, qwrmettep otırğızadı. Özderin mädenietti sanaytın europalıqtardan, qıtaylar men japondardan onday izettilikti körmeymiz. Tek qana qazaq pen özbekte saqtalğan. Bwnı bolımsız, eleusiz deuge bolmaydı. Bwl ğwrıp bizdiñ mädenietimizdi, bet-beynemizdi körsetedi. Otbasınan bastalatın bwl tärbie bükil wlttıñ bedelin köteredi. Şetelden kelip jürgen ğalımdar, jazuşılar bizdiñ osı ädet-ğwrpımızğa tañqalıp, razı bolatının körip jürmiz.

b) Wl-qızdarımız asa namısşıl bolıp keledi. Öziniñ jeke basınıñ älsizdigin  basqağa körsetkisi kelmeytin bekzattılıq bizde jaqsı saqtalğan. Oqıs minez körsetpey, basqağa basındırmau, wltınıñ jaqsılığına quanıp, jaysızdığına iştey renjip jüretin bekzattılıq bizde basım. Bwl wlttıñ namısşıldığın körsetedi. Qazir Qazaqstannıñ qay qalasına barsañ jatjwrttıq änşilerdiñ, artisterdiñ sureti iluli twradı. Olardıñ änşi qızdarınan bizdiñ qızdardıñ nesi kem. Kerisinşe qazaq qızdarı swlu, inabattı, körikti. Nege olardıñ suretin ilmeske. Astanada Galkinnıñ suretin är köşege ilip qoyıptı. Onıñ ornına Dimaştıñ, Nwrtas Qayrattıñ, Töreğali Töräliniñ suretin nege qoymaymız? Tağı bir ğana mısal: Qıtayda Qazaqstandıq qazaq boksşı men Qıtaydağı qazaq boksşı bir-birimen jwdırıqtasuğa barmağan. Bükil halıq qwlaqtandı. Bwl ne? Bwl wlt namısı, wlt birligi. Bir bäsekede bäyge alıp ataq şığarudan bas tartıp, wlttıq birlik, wlttıq namıstı qorğap şıqqan. Osınday jaqsı ğwrıptarımızdı. Bükil halıqtıq deñgeyge kötersek bizdiñ bet-beynemiz ayqındala tüser edi.

  1. Wltqa baylanıstı Keñestik kezeñde qalıptasqan ğılımi terminderdi qayta qarau:

a) Kezinde sonau Hunnu (syunnu) imperiyasınan bermen qaray (Kök türik, üysin, türgeş, qarahandıqtar, qıpşaq, qazaq t.t.s.s.) Resey qolastına kirgenge deyin äkimşilik bölinisti oñ qanat, sol qanat, Ortalıq  (Ordalıq) dep bölip, Wlı Dala köşpelileriniñ el basqaru jüyesin jasağan edi. Qazaq handığınan bastap bwl jüyege äskeri reñ berip jüzdik dep atap ketken. Sol üş jüzdikti Resey imperiyası birine-birin qarsı qoyumen qatar jüzdikter işindegi taypalar, rulardı da bir-birine qarsı qoyğan. Bileuşi jatjwrttıqtar özderi ot kösep alıp bwl procesti traybolizm dep atap qazaq halqın mazaqqa aynaldırğan, qorlağan.

Sondıqtan biz «ru-taypalıq jüye» degen ataudı «bioäleumettik (biosocial'nıy) jüye» dep ataudı kezinde wsınıp edik. Qandas, tuıstas rular bir-birin qoldap, öz adamın, wrpağın basqağa qorlatpağan. Bir-birine kömek qolın sozıp, jetimin jılatpay, jesirin qañğıtıp dalağa tastamay asırap adam qılğan. Sondıqtan tuıstıq qoldau jağı, äleumettik kömek bolu jağı basım bolğan. Osı erekşeligin eskerip «bioäleumettik jüye» dep aludı wsınamın.

b) Qazaq atın atasa boldı «nomad», «köşpeli», «qañğıbas» degen tirkester qaptap ketedi. «Nomad» degenimiz üysiz, küysiz, eş närse öndirmeytin, basqanıñ tabısımen kün köretin sığan tobırın ataydı. Al, qazaqtıñ babaları basqa wlttardıñ babaları siyaqtı (orıs, ukraindar, nemister, ağılşındar, arabtar t.t.s.s.) köşpeli bolğanı ras.

Bizdiñ babalarımız ejelgi Hun däuirinen bastap qala twrğızıp, jer jırtıp, egin egip, jartılay köşpeli, jartılay otırıqşı qoğam ornatqanı bügingi küni ğılımda äbden däleldengen mäsele. Hun däuiriniñ özinde 21 qalası bolğanın arheologtar däleldep berdi. Kök Türik däuirinde bügingi Soltüstik Qıtay, Moñğol üstirtinde barlığı 30-dan astam, Sır boyında 19 qalası bolğanı anıqtalıp otır. Sondıqtan osı siyaqtı ğılımi twjırımdardı tanımdıq publicistikağa moldap eñgizip halıqtıñ közin aşuımız kerek. Qazaqtardıñ ata-babası Kök Türikterden beri jappay köşpeli bolğan degen twjırımdı ısırıp tastaytın uaqıt jetti.

Osınday ğılımi terminderdi qayta qarau arqılı wlttıq  wltjandılıq mahabatın arttırıp, patriottıq tüsinik wyalatatın bolamız.

Osı siyaqtı mäseleler köp. Biz sonıñ birli jarımın ğana söz ettik. Qazaqstannıñ är azamatı osı ispetti mäselege atsalıssa bwqaralıq sananı jañğırtuğa septigin tigizer edi dep oylaymın.

Wlttıq kod, wlttıq bet-beynemizdi mäñgi wlıqtap ötelik. Kök tuımız aspanda mäñgi jelbirep twrğay!

Q.Sartqojawlı, Filologiya ğılımdarınıñ doktorı, professor

Abai.kz

 

 

 

33 pikir
Ашынған қазақ 2017-04-23 09:40:49
***"Ашынған қазаққа 2017-04-22 11:38:54 Ащы шындықты айтқан азаматтың сөзі өте орынды. Сеніңше қазақ сол баяғы мал соңында жүрген заманын мақтап, салт-дәстүріміз деп рушылдықты қоздырып, еріккен айтыстары мен даңғаза той думандарымен біз кереметпіз деп жүре беруі керек пе?************************** Айналайын ау , мен, қазақ сол баяғыдай мал соңында салпақтап жүре берсін , өзгермесін деп отырғам жоқ қой?! Сен алдымен , сол өзің жақтап, шыр-пырың шығып отырған "Ащы шындығыңның" айтқан ойларының мәнісін түсініп алсаңшы! Ол ҚАЗАҚТЫ ештеңесі де жоқ , ештеңе де қолынан келмейтін , өсекші , сорлы болған дегенге келтіріп, түкке тұрғысыз етіп , халқымыздың тарихын ҚОРЛАП отырған жоқ па?! Көшпенді халықты отырықшылармен салыстырып, үй салмады , өндіріс орындарын құрмады деп , қысқасы, қолдарынан ештеңе де келмейтін мемлекетсіз тобыр болған деп отыр емес пе?! Сенің намысыңа тимей ме осындай сөздер а? Әр халықтың, ұлттың өзіндік ерекшеліктерін , ұлттық мәдениеті , салт-дәстүрі болатынын, тұрмыс-тіршілігі болатынын ескеру керек қой,өз-өзіңді түкке тұрғысыз етіп жерлей бермей?! Бұрын болмаса , енді болады , біртіндеп бәрін де үйренеміз , жаңарып та жатырмыз! Еш халықтан кем емеспіз біз ҚАЗАҚТАР!!!
Аң-таңның пікіріне Сұраған 2017-04-23 01:29:04
Өзінің санасы өзгермеген болса мына автор басқаның санасын өзгертем деп неге тыраштанады? Доктор, профессор деп күшенгенде соны ойламағаны қалай? Әлде кейін келген бе? Соқыр тауыққа бәрі бидай деп ойлаған мырзалардан ау шамасы..
Аң-таң авторға 2017-04-22 18:16:19
Сананы өзгерту деген не ол өзі түсіндірші !? Осы уақытқа дейін жұрттың бәрі санасыз жүріп пе еді? Әрбір саяси-экономикалық жүйе жұрттың санасын бұлай ұрандатып, жалаң насихаттатып өзгертпейді, оны сен сияқты ұрандатпайды да. Сананы қалыптастыру айқай-шусыз, даңғаза ұрансыз, үкіметтің, мемлекеттің халыққа жасаған жақсы тұрмыс-тіршілігінің арқасында, коррупциясыз, ұрлықсыз, рушылдықсыз, жалғандықсыз адал да әділ саясаты нәтижесінде іске асатын жұмыс, ол осындай саясаттың нәтижесінде өзінен өзі көзге көрінбей адамдардың саналы түрде қабылдаған құндылықтарымен қалыптасады.
Cерікбай 2017-04-22 13:25:50
Қазақтың ұлттық идеялогиясын Советхан ағамыз,Қ.Сартқожаұлы т.б. айтып жүр.Бір идеяға тоқтауымыз керек,Бекжан,Мұхамедкәрімнің қазақ тарихын әріден қарастыруын дүрыс деп есптеймін, ғалымдар талдау жасау керек.
Ашынған қазаққа 2017-04-22 11:38:54
Ащы шындықты айтқан азаматтың сөзі өте орынды. Сеніңше қазақ сол баяғы мал соңында жүрген заманын мақтап, салт-дәстүріміз деп рушылдықты қоздырып, еріккен айтыстары мен даңғаза той думандарымен біз кереметпіз деп жүре беруі керек пе? Өзіңе ұнаса сол қойыңның соңында бірге маңырап жүре бер. Далада қандай заман тұр, адамзат малшылық пен киіз үй мәдениетін тек экзотика таңсығы деп қарайтын заманды түсінбегендерге шара жоқ. Неге қазіргі Қазақстанда бұрын өндіріске қажет өнеркәсіп техникаларын шығарған заводтар жабылып қалған? Қазақ өзі ине мен жіп те шығармайды, сонда қалған қазақ тек осындағы байлықты шетелге сатып, байып алған сатқындардың аузына қарап күн көре беруі керек пе?
Ашынған қазаққа 2017-04-22 09:51:18
Сонда сіз не ұсынып отырсыз, ауруын жасырып өлген адам сияқты, қазақ қоғамының түрлі дерттерге шалдыққанын жасырып, өткеніміз жақсы, келешегіміз одан да тамаша деп, көзбояушылық жасап, проблемалаларды жылы жауып қою ма? Жуырда бір саясаткеріміз сияқты "карапайым халық жершілдікті ұмытқалы қашан" деп қазақ қоғамының ең басты "хронический" дертін жасырып, жалған сөз жазғанда, не ұтпақпыз? Керісінше, дабыл қағу керек, күнделікті түрде жасырмай айту керек, мүмкін, сонда естір құлақ, ілер сана табылар, көбейер. Шұғыл түрде асқынып тұрған дерттерден айығар "ем-дом" іздестіру кажет. Жаңғыруды әркім өзінен, өз отбасынан бастау керек. Ал анау фэнтези жанрында жазылып жүрген альтернативті тарихымыз ол дерттерден емдеуге шарасыз.
Ащы шындық 2017-04-21 15:24:14 деген сорлыға - Ашынған қазақ! 2017-04-21 22:24:56
Сен де "Қазақ ешқашан қала тұрғызбаған, үй соқпаған, жеріне дәнді дақыл, өсімдік отырғызбаған, жерін ешкашан игермеген, сауаттылығы болмаған" - деп былшылдай береді екенсің! Әр ұлттың өз салт-дәстүрі , ұлттық мәдениеті болғанын да түсіне алмайтын не қылған сорлысың а?! Енді: "Қазақ ешқашан балық ауламаған , бақа-шаян , шыбын-шіркей жеуді де білмеген , кемеде жүзбеген , мал бағып жүре берген..." десеңші! Мал бағу, мал өнімдері қазақтың тіршілік көзі болған ғой , оған бау-бақша салудың не қажеті бар , егер үнемі табиғат аясында көшіп-қонып жүрсе? Әйтеуір , тіршілікке қажеттісін өзі өндіріп , тауып , ұрпағын осы заманға дейін өрбітіп отырса болды да?! Қазақ саған ұнамаса , қазақ болуға намыстансаң , онда шүршіт бол, орыс бол , неғыл дейсің?! О несі ай!
Бекжанға 2017-04-21 22:19:48
Сіз осы батыстың үгіт насихатын көшіріп алып, галамторға беталды жүктей бергенді доғарсаңыз болар еді. Алдында да осы православ діні иахудилікке, иезуиттікке жақын деп жазғаныңызды окып едім, соны қалайша ойланбай, ізденбей, дәлелсіз көшіріп жаза салғансыз? Дін жолындағы адам әділ болуға, әділ сөйлеуге міндетті емес пе? Сіздің сол жазғаныңыз ақиқатқа қайшы, шындыққа жанаспайтынына мына менің көзім жетті. Сізді де күмәнді деректің жетегінде жүргенді қойып, дербес ойлауды дағдылауға шақырамын.
Бекжан 2017-04-21 20:35:51
"Абайдың қара сөздері" бізге арапша әріптер арқылы жазған қазақтың кітабы арқылы жетті. Оның үш түрлі нұсқасы болған, екеуі анық архивте болған. Ал үшіншісі қайдан "пайда бола қалғаны" белгісіз, ол Мұхтар Әуезовте болған. Осы соңғысы "Иезуид ордені немесе Сталин саясаты" дайындатқан жалған жазба болуы ықтимал. Абайдың "Қазақ халқының қалай пайда болуы жайлы айтқан ойлары" анығында сол өзгелер зымияндықпен енгізген дүниелер болуыда мүмкін. Сондықтан шынына келсе "Абай жолы" романыда жалғанға толы кітап. Оған бола Мұхтар Әуезовті кіналауға болмайды. Оны солай жазуға мәжбүр еткен Система. Ол солардың айтқанын істемесе Абайдың кім болғанын халық ұмыт қалдырар еді, сыртқы әлем Қазақ деген өзгеше халықтың бар екенін естімесате еді. Қазақтың бойында бар жаман қасиеттердің барлығы дерлік Ресей Империясының отарында болған ғасырлар жемісі. Қазақ халқы "ағысы жоқ көл" тәрізді күйде қалды, оның өзге елдер мен мемлекеттермен қатынастан айырған Ресей Империясы! Ағысы жоқ көл сасиды! Ал өзен сасымайды! Егемендік алған Қазақ енді ғана Алып Өзенге айналды, сабыр етсек және дініміз түгенделсе әлі халқымыз жаман қасиеттерден айрылады инша Алла. Қазақты қайтадан сасық көлге айналдыруды қалайды Иезуидтер билеген Путиндік Ресей.
Ащы шындық 2017-04-21 15:24:14
Қазақ ешқашан қала тұрғызбаған, үй соқпаған, жеріне дәнді дақыл, өсімдік отырғызбаған, жерін ешкашан игермеген, сауаттылығы болмаған, азын аулағы діни сауаттылықты кейінірек меңгерген, үңгірлі мешіттерден басқа жер үстіне мешіттер соқпаган. Бар бітіргені- қой бағу, ойын сауық, той думан, айтысу, дау дамай, ұрыс керіс, бірін бірі алдап арбап, мал жинау, жағымпаздық, жалкаулық, күншілдік т.т. Соған көз жеткізу үшін Абайдың кара сөздерін қайта оқып шығыңыз.
Мәдениеттанушы 2017-04-21 12:54:30
Кара жорға» халықтық биіне айнала алмайды . Халықты алдай алмайсыз Эстетикалық талғам деген бар Шаманизм мен моңғолдың ықпалы көрініп тұр Басқа билер керек
Ерғали 2017-04-21 12:43:45
Жарас ағамыз дұрыс айтады, жастардың елді, жерді сүюге бірден бір әсер ететін факторлар осы өзіміздің кодымыз. Сақтап қалу керек. Өскелең ұрпаққа жеткізу керек.
Гаухар 2017-04-21 12:41:48
Қазақты қазақ ететін де осы қасиеттер, осы ерекшеліктер емес пе?!
Дарын 2017-04-21 12:41:02
Атам заманнан келе жатқан мәдениетіміз, тарихымызды, тіліміз, дінімізді жастарға мұра етіп, бағыт бағдарын көрсететін жақсы материал шықты. Соны барынша дәріптеу қажет деп ойлаймын.
Дамира 2017-04-21 12:26:10
Рухани бай болып қана өз дегенімізге жете аламыз. Сондықтан Елбасымыздың бастамасы өте орынды.
Аскарбек 2017-04-21 12:24:59
Ұлттық код деп әдемі айтылған екен, өте дұрыс әр ұлтты ерекшелейтін де, айырмашылығ да сол кодында. Біз өз кодымызды барынша сақтап қалуымыз керек.
Жаннұр 2017-04-21 12:03:15
Ұлттық құндылық та ұлттық код та алғашы орында тұрғаны елдің әлеуетін арттыруға да үлес қоспақ.
Эльмира 2017-04-21 11:45:59
Елбасы жақсы бастама көтерді. Енді ел болып қолдауымыз қажет.
Бекжанға қазақ 2017-04-20 22:33:00
Бір кездегі қазақтың жылқысы мен садағының қазір керегі қанша, олар мақтанатын нәрсе емес қой. Қазіргі қазақтың қолы неге рулық айтыс-тартыстан, сөз қуалаудан, ерігуден, мақтанудан, бос сөз бөспе тарихтан, той-думаннан, қолы тимейді?Ол қашан өнім шығарады, кірпіш қалайтын болады, шығаратын заты бәсекеге шыдайтын болады? Бекжан, өзің қашан нақты іспен айналысып, мына бос сөз тарих айтуды қойып, ең болмаса жақсы пошташы сияқты нақты жұмыспен айналысасың?
Бекжан 2017-04-20 22:05:27
"Көшпенді болу артта қалушылық", қазақтың қалалары болғанын дәлелдеу арқылы патриотизмді көтерміз деу қателік. 15 ғасырға дейін Евразияны билеген Қазақ халқы болды. Ол батырлығынан емес, ол оның жылқысы көп көшпелі болуы мен ат үстінде садақ тартқан халық болуымен байланысты. Неге ертеде қалаларды биік дуалдармен қоршады отырықшы халықтар! Өйткені олар көшпелілерге тікелей соғыста тең келе алмайтын. Өйткені отырықшыларға қолда көп жылқы ұстау мүмкін болмады. Жылқы сол заманның "танкісі" немесе "әскери самолеті" болатын. Осы себептен отырықшы халықтар аз ғана жылқысын "көзінің қарашығындай сақтауға тырысты, жылқы тек қала басшылары мен байларда ғана болды. Осы себептен отырықшыларда "жылқы етін жеу күпірлік" деп танылды. Ал қазақ көшпелі болғандықтан жылқысы көп болды және шауып келе жатып ат үстінде садақ тарту қазақ үшін үйреншікті іс болды. Осы себептен Евразияның барша даласы Қазақтың қол астында болды, қала тұрғындары қошап алып тығылып отырды сыртқа шығуға қорқып. Қазақ қалада тұруды қаламайтын еді. осы себептен тарихта "Қараханиды қалада тұруды қаламайтын. Олар қалаға басшы етіп қала тұрғындарынан сенімді адамдарын сайлайтын, ал өздері қала жанындағы далада киіз үйлерінде тұруды жөн санайтын" деген деректер сақталды. Қараханиды дегендері "Қазах хандығы" атауын Ресейдің бұрмалауымен шықты. Олар Қарахан емес Қазақтар болатын. Отырықшы халықтарда 15 ғасырда жаппай мылтық пайда бола бастады. Мылтығы бар отырықшылар көшпелі Қазақты "алыстан атып тастайтын" мүмкіндік алды. Енді жылқы мен садақ Қазаққа еш көмек бере алмады. Осылайша Көшпелілердің заманы өтіп әлем билігі отырықшыларға өтті. Осыны дұрыс түсіну керек!
Бекжан 2017-04-20 21:45:30
Қазақ халқының патриоттығын көтеру үшін "Қазақтың сол Хунь мен Сақ халықтарының заңды жалғасы" екенін дәлелдеп көрсету керек. Соны дәлелдесеңдер "Қазақтың анау Қытаймен құрдас көнеден бар ұлт екенін" дәлелдейсіздер, өйткені ежелгі Хунь мен Сақ халықтарының даңқты тарихын әлем мойындайды. Қазақтың сол дақты екі халықтан тікелей жалғасқанын ҚАЗАҚ атауы арқылы дәлелдеу керек. Хунь атауын қазақшада Құң болады, бір қарасң мағынасы жоқ тәрізді. Хунь мен Қытай халқы тарихта тығыз қатынаста көршілес болды, ал қытайда "Р" дыбысы жоқ. Хунь атауының артына Р әрпін қойсаң ол Хуньр болады. Хуньр деген бізше Құңр (қоңыр). Хуньдар дала халқы, сондықтан дала желі мен күн ықпалымен өңдері Қоңыр болған халық (қазақта солай қоңыр түсті ғой). Өзін Қоңыр деген көршісін Р дыбысы жоқ қытай Хунь деуге мәжбүр болған. Ал бойлары аласа әрі саны көп көршісін Құңр халқы Құрттай деп атаған. Р дыбысы жоқ чиналар Құрттай атауын Хуутай деп кеткен. осылайша олардың атауы ҚЫТАЙ болып қалыптасқан. Қытай көршілері Хунь деп атаған ұзақ замандарда Құңр халқыда өздерін Құң деп танып кетті, европаша ол Гунн болып аталды кейін. Хунь (құң) халқы бірінші ғасырды біздің жерге келіп Сақ халқына қосылып кетті, бұл даусыз тарихи факт. Билік Хунь халқында болды, осы себептен біздің аймақты Алтай түркілері Құңзақ деп атаған. Осы атау 4 ғасырға дейін сол аймақта отырғандардың халықтық атауына айналды. Яғни біздің жердегі Сақ пен Хунь халықтары бірігіп Құңзақ деген біртұтас халық болды. 7 ғасырға дейін бұл атау Қазақ болып өзгерді, өйткені Құңзақ атауынан "ұң" деген бөлігі түсіп қалды. Осылайша Құңзақ әуелі Қзақ болды, сосын ол Қазақ деп дұрыс дыбысталып орнықты. Осы факті Қазақ халқы ежелгі Сақ пен Хунь халықтарының біздің жерде тарихи бірігуімен қалыптасқанын анық көрсетеді. Ал 7 ғасырда Батыс Түркі қағанаты әскері Закавказені басып алды және олар азияттар екені айтылады. Олардың халықтық атауы Қазақ болғанын жоғарыдағы фактілер айқындайды. Закавказеден кейін қуылған көп қазақтар Донға барып орныққан 12 ғасырда және олардың кейінгі ұрпақтары християн қабылдап Шіркеу тіліне көшіп "орыс КАЗАК" деген топқа айналды. Сол "орыс Казак" дегендердің ескі тілдері "қазақша" болғанын Ресей ғалымдары мойындаған және академик Бартольд "Казактардың шығу тегі Қазақтардан" деп анық тұжырым жасаған. Осыларды көре тұра сіздер ескі ресейлік империя жырынан бас тартпайсыздар ғой.
Авторға Қазақ 2017-04-20 21:36:28
Автор не деген масқаралық бұл???!!! Ел басын "25 жыл толғатқан болар" деп әйелге теңегенің не деген дөрекілік? Осындай насихатшыларға мақала жазуға жаппай тапсырма бергенде оны жаздырушылар мен қабылдаушылар олар осыны дұрыстап жаза ала ма, сауаттары, түйсіктері, мәдениеттері жете ме деп ойламайтыны несі??? "Біздің бабаларымыз ежелден қала тұрғызып... отырықшы, жартылай отырықшы болып" керемет"болған дейді. Көшпенділер керемет мықты болса ХХ ғасырдың басында адамзат өркениетінің ең соңында шөре-шөре деп, мал бағып қалып қойғаны қалай? Не себептен қырылды әрбір екінші қазақ аштан? Осы уақытқа дейін қазақтың тек алыпсатарлықты ғана меңгере бастағаны қалай? Үйін өзбек пен қырғыз салып береді, көкөнісін өзбек әкеп қымбатқа сатады, дамбалын, ішкиіміне дейін қырғыз тігіп әкеп қазір қымбатқа сататыны қалай? Осы уақытқа дейін қазаққа тікелей қатысы жоқ көк түрік, жоқ түрік, бос түрік деп тас балбалдарға табынғанша, иллюзия мен елесті, бос ертегі мен аңызды қойып, нақты уақытымызда неге өмір сүрмеске? Неге нақты материалдық байлықтарды жасауды үйреніп, әлемдік өркениетке киіз үй мен бос ұйқасқа құрылған айтыс-майтыс дегенді доғарып, нақты құнды материалдық, техникалық жаңалық ұсынбасқа ? Той әншілері дегендерді эфирге де жолатпай, тойға да жолатпай қиқаң-қиқаң, итең-итеңдеріңді басқа жерде көрсетіңдер деп неге қумасқа? Бастысы - біз қандай мемлекет құрғанбыз? Оны басқаратын министрлер, генералдар, премьер министр, басқа да бастықтар түрмеде отырса пара мен коррупция, ұрлық үшін? Басқасы шетелде қашып жүр? Ішінде бұрынғы әкім де бар? Бұл коррупциялық мемлекет кімнің мемлекеті сонда? Кім үшін құрылған? Егер менің жұмысқа, еңбекке, жалақы алуға деген правом жоқ болса? Айтыңдаршы? Латынша қазіргі банкирлер мен соларға керек, бизнеске керек, соларға ол керек болса өздері ғана үйрене бермей ме? Ғалымдар төрт ай жалақы алмайды. Не үшін? Сартқожа ұлы! Есіңде болсын, сен оны нақты білесің, білмегенсіме! Ол балбал тастар сенің зерттеген тастарың, кезіндегі күн көріс көзің. Саған әлі азық болып жүр.Оны бұл жерге тықпалама. Халықтың бүгінгі жағдайы оны түсінбейді.
Қайырхан 2017-04-20 21:04:36
Рустем Досымкулов сен миында түк те жоқ екен, өзін айтып отырған кенестік қоғамның өзі нағыз ертек өзі болатың комунизімнің елесі туралы ертекті тыңдап жүргенде ол қоғамның шанырағы ортасына түскен жалғасын анау косрев пен ахметов беді содан барып тыңда, бұл ертек емес ұлтың мұдесі,сен сияқтылардың қорқуыда дұрыс мынадай топас санан мен сен сияқтыларға жана уақытқа ілесу онай болмайды
Бекжан 2017-04-20 20:58:39
Осындай тарихи фактілерді көзге ілместен Қазақты кеше пайда болды деп қателесулеріңізге не себеп Сартхожаұлы аға? Ғалым адамдарда Қисынды ойлау, аналитика жасай білу деген болуы керек ғой. Әлде қазақ ғалымдарының "қонаққа барып ет жеуден қолдары босамайма". Осы себептен олар басын қатырмай "Орекең айтқанды қазақшалап" ұлтын алдаусыратып отыра береме.
Бекжан 2017-04-20 20:53:23
Сартхожаұлы Маңғолиядан келген ағамыз. Сондықтан болар "Маңғол 9 ғасырда пайда болды, Шыңғысхан маңғол" деп жүргені. Ал өз халқын "қазақ Шыңғысхан заманынан кейін пайда болған" мағынасындағы пікір айтады. 13 ғ. араб тарихшысы Ибн әл Асир "Шыңғысхан әскері закавкаказедегі Аландар мен Кашактар әскерімен қақтығысты, сонда Шыңғысхан әскері Кашактарға "сендер мен біз бір ұлтпыз, ал Аландар бөтен" деп үгіттеп өз жағына шығарды" деп жазды. Араптар мен грузин жазбалары Кашак деген сол халықты Византия жазбасы "страна Касахия" деп көрсетеді және Касахия елі 9 ғасырда Закавказе даласында отырғанын көрсеткен. Азарбайжанда араптар 8 ғасырда көрсеткен Қазақ қаласы әлі тұр және сол жерде Қазақ сұлтанаты 15 - 18 ғғ. болды. Сонда Шыңғысхан әскері маңғол болса олар Закавказедегі қазақтарға "біз бір ұлтпыз" дерме еді. Кашак деген Қазақ, ал Алан дегендер кәзіргі Балқар мен Қарашай және Дигор-осетиндердің ортақ ата бабалары. Балқар мен Қарашай тілдері Қазақ тіліне өте жақын, ал Дигор тілі осетинделген ұзақ заманда. Демек Алан мен Кашак дегендер одақтас болғаны сол тілдерінің туыстығынан. Алайда Шыңғысхан әскері қазақтар болғандықтан закавказелік Қазақтар олармен бір туыс, ал Аландар болса сәл бөтен. Закавказені 626 жылы біздің жерден барған Азияттар жаулап алды, ол анық факт. Ондағы Кашак немесе Касах дегендер сол барған азияттардың ұрпақтары. Олар закавказеде Қазақ деп аталса демек бізден барған азияттардың ұлттық атауы Қазақ болғаны. Осы фактттың өзі Қазақ ұлты 7 ғасырда өз жерінде бар болғанын дәлелдейді. Оның үстіне мына қытай бізді Хаса деп атап келді және қытай жазбасыда 7 ғасырда Қашқардан бері отырған елді Хаса деп көрсеткен. Пакистан мен Индия аймағын жаулап барған Түркі Қағанаты әскерін ежелгі арап жазбалары Халаж деп көрсеткен және Халаж деген тайпа емес ел деп көрсетеді. Арапша жазылуында Қазақ атауын Халаж деп қателесу оп оңай. Сосын 10 ғасырдағы парсы Фердаусидің атақты "Рустам батыр" жырында Арал теңізі аймағына меңзеп "ол аймақта Қазақ Хандығы бар, оның халқы ат үстінде найза ұстаған жауынгер Қазақ халқы" деп көрсеткен. Ол замандағы хандықты ресейліктер Қараханиды мемлекеті деп кетті, ал Қарах пен Қазах атауларыда арапша жазуда бірдей. Осындай
Лариса 2017-04-20 20:37:05
Латын қаріпін енгізсек, тарихымыздың қайда жаңғыруына өз септігін тигізеді.
Жарас 2017-04-20 20:35:41
Елін, жерін сүйген халық қана мемлекеттің жоғын жоқтап, барынша қолпаштап отырады. Жастарымыз болса түрлі провокаторлардың сүргініне түспейді.
Кайрат 2017-04-20 20:32:27
Елбасының мақаласында көрсетілген пункттардың барлығы орынды. Біз ақырындап етегімізді жиып, тәуелсіздігімізді қорғай білуіміз керек.
Бәкен 2017-04-20 17:57:46
Сонда бұлар , "үлкен кісі" мақала жазғанға дейін қайда қараған?! Енді бәрі керемет "ақылгөй" бола қалыпты!
Рустем Досымкулов 2017-04-20 16:47:36
Осындай автор сияқты ертек айтқыштардың мақалаларын оқып отандық сайттарды оқығың келмей қалады
Рустем Досымкулов 2017-04-20 16:44:05
Жалпы Кеңес одағы кезінде біз республика болдық, ғылым академиясы пайда болды, Павлодарда тракторлар шығарылатын, миллиард пуд астық жинағанбыз, тегін путевкалар болған, жұмыссыздық жоқ болған, оқу тегін болған. Соның бәрін сақтап қалу керек еді егер егеменді ел болғымыз келсе, ал кәзір экономикамыз не болды, өзіңіз де білесіз, ертектеріңізді айтқанды қойыңыз, оқырмандар бала емес.
Арыстанбек Абуұлы 2017-04-20 16:40:57
Қазақ халқының ұлттық құндылықтары қарапайым да, ұғынықты, ерсі жері жоқ. Ал, бұл жолдауға қатысты айтылып жатқан сөздер "Кештеу жолданды", "25-жыл күттік" деген реніштердің бәрі бекер. Аталарымыз бұл жағдайға қатысты : - "Асықпай жүріп, аңдап бас" немесе "Ештен кеште болса жасалғаны" деп жатады. Бұл үндеу дұрыс. Алып қашпа қысыр сөзді өрбіте бермей, осы үндеуге илануымыз керек. Өзінің жанұясы мен қоғамға, бала тәрбиесіне не керек екенін білмейтін адамдарға (адасып жүргендерге) бұл нақты бағдар. Мақтағандық емес, жаңғыратын, ұлттың болашағын ойлайтын уақыт жетті.
Арыстанбек Абуұлы 2017-04-20 16:36:09
Қазақ халқының ұлттық құндылықтары қарапайым да, ұғынықты, ерсі жері жоқ. Ал, бұл жолдауға қатысты айтылып жатқан сөздер "Кештеу жолданды", "25-жыл күттік" деген реніштердің бәрі бекер. Аталарымыз бұл жағдай

Üzdik materialdar

Ruhani jañğıru

Qanat Äbilqayır. Qarız ben Parız

Abai.kz 7790
Qauip etkennen aytamın

Qazaqstanda jürgen qıtaylar kimge süyenedi? 

N.Qoşamanwlı 15063
Ätteñ...

Wltqa qarsı kez-kelgen azamattı «jarnamalau» kerek

Äkeş Baybatır 29083