Jeksenbi, 25 Mausım 2017
17 Mamır, 2017 sağat 11:37 Betbwrıs 1297 11 pikir

Astana ayşıqtarı: Elordamızdıñ endigi damu josparı

 

Astana – orındalğan armandar qalası. Euraziya jüreginde boy kötergen äsem şaharımız büginde barşa Qazaqstan halqınıñ ortaq maqtanışına aynaldı.

Elimizde orın alatın özgerister Astana qalasınan bastaladı. Olay bolsa, tömendegi materialdan Bas qalamızdıñ bügingi tınıs-tirşiligi men bolaşaqqa bağdarlanğan irgeli jobalar turalı tereñirek tanısularıñızğa boladı.

 

Astana qalasınıñ damu qarqını. Negizgi ekonomikalıq körsetkişter turalı  

Astana – bwl elimizdiñ resmi ortalığı. Sondıqtan onı damıtu boyınşa üzdiksiz jwmıstar jasaluda. Elorda jıldan-jılğa emes, künnen-künge körkeygenin köruge boladı. Däl osı şaharda auqımdı jobalar jüzege asırıluda. Öytkeni şahardıñ bastı strateg-urbanisti, bas säuletşisi Prezidentimiz Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaev.

Elbası wsınğan infraqwrılımdı damıtuğa arnalğan «Nwrlı jol» bağdarlamasınıñ arqasında Astanada şağın jäne orta biznesti qoldau jäne tehnologiyalıq industrialandırudı jürgizu arqılı damudıñ oñ dinamikası saqtaldı. Oğan dälel retinde bir-eki mısal keltire ketuge boladı. Ötken jıldıñ qorıtındısı boyınşa, jalpı aymaqtıq önim kölemi 3,7%-ğa ösip, 5 trln. teñgege jetti. Önerkäsip öndirisiniñ kölemi 426 mlrd. teñgege deyin wlğaydı, qalağa tartılğan investiciya kölemi 840 mlrd.teñgeni qwradı, onıñ 74% – jeke sektordıñ ülesinde. Büginde şağın jäne orta biznestiñ 100 mıñğa juıq jwmıs istep twrğan sub'ektisi bar. Bıltırğı jılmen salıstırğanda ösim bayqaladı. Osı sektor jalpı aymaqtıq önimniñ jartısına juığın qwraydı jäne 70%-ğa juıq jaña jwmıs orındarı qwrıluda.

 

Qaladağı jwmıs orındarınıñ qızmet kestesine jasalğan özgerister, qala köşelerindegi keptelisti azaytu jwmıstarı turalı

Bwl elordadağı infraqwrılımdı damıtu keşendi josparın iske asırudıñ bir körinisi. Qarqındı damığan qalalar üşin kölik qozğalısı mäselesin retteu asa mañızdı. Qazirgi tañda Astana qalasında resmi 350 mıñ kölik qwralı tirkelgen. Oğan qosa 100 mıñ tranzittik jäne özge qalalardan keletin kölikter bar. Barlığı 400-450 mıñ kölik qala işinde jür. Bwl jağdaydı özgertu üşin qazirgi tañda qoğamdıq kölikpen qatınaytın twrğındar ülesin 33%-dan 45%-ğa deyin wlğaytu mindeti qoyılıp otır. Ol üşin 380 jaña avtobus satıp alındı. Mamır ayınıñ soñına deyin olar jetkiziledi. Sonımen birge, jaña twrğın üy alabtarında jürgiziletin jol qwrılısımen qatar, avtobus bağıttarınıñ sanı men wzaqtığı da wlğaytıladı.

Keşendi jospar 2019 jıldıñ soñına deyin iske asırıladı. Onda qısqa merzimdi, orta merzimdi jäne wzaq merzimdi şaralar belgilengen. Mäselen, wzaq merzimdi jwmıs retinde 2019 jılı ayaqtalatın  jeñilrel'sti tramvay jolınıñ qwrılısın aytuğa boladı. Jaña vokzaldan halıqaralıq äuejayğa deyin 18 beket salınadı. Jol jüyelerin damıtu bağıtında atqarılatın jwmıstar mwnımen şektelmeydi. Qazirgi tañda jaña temir jol vokzalın, äuejaydı, botanikalıq baq jäne EKSPO aumağı mañın baylanıstıratın, jalpı 13 joldıñ qwrılısı jürip jatır. Jospar boyınşa bwl jwmıstar 2017 jıldıñ 1 mausımına deyin tämamdaladı.

Şağın aynalmalı joldıñ 47 şaqırımın qayta qalıpqa keltiru jwmıstarı jalğasuda. Büginde onıñ 22,8 şaqırımı jöndeldi nemese 48,5 % ayaqtaldı. Jospardağı on tört jolayrıq, köpir, ötpejoldıñ toğızı salındı.

Mausım ayının bastap jaña vokzal bağıtına qaray Wlı Dala Eli köşesiniñ qwrılısı bastaladı. Onda eki köpir twrğızılmaq. Qazirgi uaqıtta Ş.Qaldayaqov köşesinen Wlı Dala Eli köşesine deyingi Täuelsizdik dañğılı qwrılısınıñ jobalıq-smetalıq qwjattarı äzirlenude. Bwl Mäñgilik El köşesi men Täuelsizdik dañğılındağı kölik keptelisin azaytadı.

Sonday-aq, Sarayşıq köşesin odan äri sozu jäne Beysekova köşesin jalğastıru Twran, Qabanbay batır, Orınbor köşelerindegi kölik qozğalısın azaytuğa mümkindik beredi.

Şağın aynalmalı jol qwrılısı ayaqtalğan soñ 90 mıñnan astam kölik ortalıq köşege soqpay öte aladı. Bwl kem degende 2 jıldı qajet etetin qwrılıs jobaları.

Orta merzimdi jobalar da bar. Qazir10-nan astam jolayrıqtı jobalau jwmıstarı bastaldı. 2018-2019 jıldarı 4 jerüsti jäne jerastı ötkelderi bar 4 jolayrıqtıñ qwrılısı qolğa alınadı. 12 jayau jürginşi jolınıñ qwrılısı jürgiziledi. Negizinen bwl – «Keruen Siti» sauda-sauıq ortalığı (bwrınğı «Mega-Astana» SSO), Ministrlikter üyi, Kenesarı men Respublika dañğılınıñ qiılısı aymağına tiesili.

«Aqıldı bağdarşamdar» ornatu boyınşa jwmıstar bastaldı. Olar biıl negizgi 90 qiılısta iske qosıladı. Bwl jol uaqıtın basqaruğa mümkindik tudıradı. Adamdardıñ qauipsizdigi üşin janatın jayau jürginşiler jolın jasau josparda bar. Sonımen qatar, özge de birqatar jobalar arqılı qaladağı kölik keptilisi mäselesi şeşiletin boladı.

Jwmıs kestesin özgertu turalı aytatın bolsaq, bwl – keşendi josparlardıñ bir böligi ğana. Bwl älemniñ barlıq megapolisterinde bar problema. Mısalı, Minskide är mekemeniñ öz kestesi bar, Pekinde köligiñizdiñ nömiri qanday da bir sanğa ayaqtalsa, siz belgili bir künderde qala işinde jüre almaysız. Bwdan da qatal şaralar bar. Singapurda joldardıñ barlığı aqılı. Qalanıñ ortalığında aqısı öte qımbat joldar bar, sondıqtan ol köşelerge adamdar mülde kirmeydi.

Bizde qazir qalay? Trafiktiñ 45%-ı tañerteñgi uaqıtqa keledi. Sebebi  barlığı sağat 9.00-da şığadı, bireui jwmısqa, oquğa, endi biri sauda üyine nemese HQKO t.b. asığadı.

Sondıqtan, halıq legin ekige bölu wsınıluda. Qazir köptegen twrğındar osı kestemen jwmıs isteydi. Mısalı, qwrılısşılar tañğı sağat 7-de jwmısqa şığadı. Al, äkimdik pen qalalıq qızmet 8:30-dan bastap kirisedi. Policeyler 6:00-den bastap jwmısta boladı. Mektepter men balabaqşalarğa baru uaqıtın biz özgertpeymiz. Qazirgi uaqıtta qalada 130 mıñ oquşı, 85 mıñ student bar. Studentterdiñ oqu kestesi Qazaqstan Respublikasınıñ Bilim jäne ğılım ministrligimen birlese talqılanuda. Sabaqtı sağat 9:30-dan nemese 10:00-den bastau wsınıluda. HQKO, bankterdiñ  jwmısın 10:00-den bastauğa boladı. Sonda qalıñ lek qısqarıp, qala işindegi kölik qısımı 45 %-dan 36%-ğa azayatın boladı.

 

Ekinşi şara – auır jük kölikteriniñ qozğalısına şekteu qoyu. Bwl da köptegen elderde qoldanıladı jäne nätijesi jaqsı. YAğni barlıq auır maşinalar, barlıq kommunaldıq tehnikalar da 23:00-den tañğı 06:00-ge deyin ğana jüre aladı.

Sondıqtan barınşa üzdik täjiribeler men tarazılanğan şaralar qoldanıluda.

 

Qoğamdıq kölik mäselesine qatıstı şeşimder

Qazir qoğamdıq transporttıñ barlıq jüyesi özgertilude. Jartı jıl işinde Qazaqstan Respublikasınıñ Ükimeti men Parlamentiniñ qoldauımen äkimdikke jolauşılardı tasımaldauda jaqsı mädenietti qamtamasız etuge mümkindik beretin jaña mehanizmdi engizu üşin Zañ özgerdi. Qala işinde bir-birimen jarısu sekildi zañbwzuşılıqtarğa, konduktorlar men jürgizuşiler tarapınan mädenietsizdikke jol berilmeydi. Qala jaña principke köşude. Äkimdik jolauşılarğa qızmet körsetu üşin avtoparkti alğanda kesteniñ orındaluın, uaqıt pen qızmet körsetu mädenietin talap etedi. Eger talap üdesinen şıqpasa, jauapkerşilikke tartılıp, sankciya qoldanıladı, kelisimşart bwzıladı. Osılayşa, jwmıs formatı özgerude. Bwl köptegen damığan elderdiñ täjiribesi.

Biletsiz jolaqı jüyesi engizilude. Bwl özge qalalardıñ täjiribeleri men kemşilikterin eskerile otırıp, tamız ayınan bastap jüzege asırıladı.

Avtobustardıñ arasındağı qozğalıs uaqıtınıñ saqtalmauına baylanıstı şağımdar köp.  Negizgi sebep – keptelis. Örkenietti elderde mwnday mäseleler tuındamas üşin jağday jasaladı. Qoğamdıq kölikterge basımdıq berilip, avtobus, troleybustar üşin bölek jol böligi qarastırıladı. Söyte twra, jeke transporttarğa qosımşa salmaq saladı. Ortalıq köşemen jüru üşin jäne arnayı orındarğa qoyu üşin aqı töleydi, jüruge kedergi jasaytın jerlerden parkingterdi alıp tastaydı jäne olardı ğimarattardıñ astına auıstıradı. Europa elderinde maşinamen jüru ıñğaysız. Öytkeni olar aldımen jayau jürginşige, sosın, velosipedşiler, üşinşi avtobusqa män beredi, sodan keyin barıp qana jeke kölik bağalanadı.

Qazir Astanada qoğamdıq keñistik pen jayau jürginşiler bağıtın qwrıp, velosiped joldarın saluğa köñil bölinude. Osı jılı velosipedşilerge 37 şaqırım jol salınbaq, al kelesi jılı onı 200 şaqırımğa deyin wlğaytu josparda bar.

Tağı bir mäsele – zaman talabına say 400-den astam ıñğaylı ayaldamalar ornatu. Bwl memlekettik-jekemenşik seriktestik ayasında salınadı. Jelden pana bolatın osınday ayaldamalar äsirese emhanalar men mektepterdiñ mañına ornatılatın boladı.

Taksi qızmetine narazılıq tanıtatındar az emes. Sondıqtan, MJS negizinde barlıq taksoparkterdi biriktirip, «Astana-taksi» qızmeti iske qosıldı.

Bwl twrğındardıñ ömir süru sapasın 3 jıl işinde jaqsartuğa bağıttalğan «20 qadamnıñ» 3 qadamı ğana. Älbette, bağdarlamanıñ özge de bölimderi boyınşa da twraqtı jwmıstar jürgiziledi.

 

 

Joldardı jöndeu mäselesi turalı

Soñğı uaqıttarda twrğındar joldarda ıñğaysız jağdaylarğa tap boluda. Biraq bwl – Astana. Birinşiden, EXPO-ğa dayındıq jasaluda. Özderiñiz bilesizder, Astanada tek säuirdiñ ekinşi jartısında ğana kün jılınıp, asfal't tösep, köriktendiru, abattandıru jwmıstarın jürgizuge mümkindik tuadı. Asfal't salu üşin aua rayı +15 gradus bolu kerek. Qazir jaña temirjol vokzalı, äuejay salınıp jatır. 24, 26, 31, Türkistan, Aqmeşit jaña köşeleri twrğızılıp, osı twsta joldar saluğa mümkindik beredi. Kögaldandıru şaraları jalğasıp, trotuarlar töselude, ärtürli şağın arhitekturalıq formalar qoyıluda. Sondıqtan jelilerdi barınşa tiyanaqtı, eş kedergisiz jürgizuge küş salınıp jatır. Jol jöndeu jwmıstarı 1 mausımğa deyin ayaqtaluı kerek. Key köşelerde ıñğaysızdıq tuıp otırğanı ras. Alayda bwl jwmıstar ayaqtalğan soñ qalamız odan sayın äsemdene tüsetinin wmıtpayıq.

EXPO Qazaqstan üşin, Astana üşin mañızdı, sebebi bwl bizdiñ turistik mümkindigimizdi körsetedi. Bizge 3 ay işinde 2 millionnan astam adam keledi. Ötken jılı 1 millionğa juıq sayahatşı Astanada bolğan. Sondıqtan bwl turisterdiñ kelesi jılı da elimizge qayta oralğanı asa mañızdı. Turister ekonomikanıñ negizgi böligi ekeni belgili. Sondıqtan bizdiñ qızmet körsetu nısandarımız, şağın biznes, meymanhanalar, kafeler, teatrlar jwmısı qıza tüsedi.

Elimizge, qalamızğa qıdırıp kelgen adamdarğa bar jağdaydı jasau maqsatın aldımızğa qoyıp otırmız. Bwl äuejay, keden qızmeti, meyramhanalar, sayabaqtar, policiya jäne özge de qızmetterdiñ jwmısına qatıstı.

Tağı bir mañızdı tws, qala biligi men twrğındar bir arnada bolsa, tüsinistikpen qarap, qoldasa nwr üstine nwr. EHRO-ğa dayındıq jwmıstarı qızu jürgizilude. Sebebi är wsaq mäsele de röl oynaydı, är bağıt boyınşa dwrıs atqarılmağan ister bar. Olar da tüzetilip jatır.

Barlıq qalalıq qızmetter täulik boyğı jwmıs rejimine köşti. Bwl qala ömiriniñ toqtausız, barınşa nätijeli boluına jağday jasaytın boladı.

 

Elbasınıñ Astananı damıtu jönindegi sınına qatıstı jasalıp jatqan jwmıstar turalı

Prezident bergen tapsırmalar boyınşa ülken jwmıstar jürgizilip jatır. Är qıs mezgilinen keyin payda bolatın rwqsat etilmegen jerge tastalğan qoqıstardı tazalap, üylerdiñ sırtqı kelbetteri talapqa say retke keltirilude. Qazir joldardı jöndeudiñ jaña reglamenti äzirlenude.

Negizinen qwrılıs mädenietin özgertu kerek. YAğni sapasın qamtamasız etu qajet. Jol sapasın jaqsartu maqsatında Kanada, Şveciya sekildi özge elderdiñ täjiribesi qarastırıluda. Jol saludı josparlaudıñ, sapasın baqılaudıñ jaña jüyesin engizu josparda bar. Endi bizde jaña klassifikator jäne qwrılıs pen jol jöndeu algoritmi boladı.

 

Qala twrğındarımen tığız qarım-qatınastı damıtu turalı

Kemşilikter är qalada boladı. Bastısı, qala qarqındı damıp keledi. Mwnda elimizdiñ är bwrışınan adamdar keluge asığadı. Sol arqılı Astananıñ erekşe submädenieti qalıptasadı. Prezident «100 naqtı qadam» bağdarlamasında Astananıñ Euraziya keñistiginde köşbasşı ortalıqtıñ biri boluı kerek degen mindet qoydı. Äkimdik qalanıñ taza, körikti, qonaqjay, qauipsiz, ömir süruge barlıq jağınan qolaylı boluına mümkindikti jasap jatır. Otbasımen demalatın, jayau seruendep, velosipedpen jüretin qoğamdıq orındardı damıtu josparlanuda.

«Adamdardıñ berekeli ömir sürui degen ne?» deytin swraqqa jauap izdeu üşin arnayı äleumettik zertteu jürgizildi. Bılayşa aytqanda, astanalıqtardıñ «baqıt formulasın» bilu. Sonımen qatar, 109 qızmetine kün sayın ärtürli ötiniş, şağımdar kelip jatadı. Bireuler qwdıqtıñ qaqpağı aşıq jatır dep dabıl qaqsa, bireuler konduktor jolauşığa öktem söyledi dep habarlasadı, endi biri basşılardıñ byurokratizmine şağımdanadı. Joldıñ sapası men PIK-terdiñ jırı da bitpeydi. Qalalıq äkimdik üşin baylanıs mañızdı. Sondıqtan seriktestik jüyesi damıtıluda. Sol qozğalğan problemalardı tıñdap, qanday da bir äreket etu arqılı «belsendi azamat» mädenieti qalıptasadı. Qalalıq biliktiñ qwlaq asatının, sol sebepti mäseleni şeşuge sep bola alatının tüsinedi, sol arqılı jauapkerşilik artadı. Osınıñ barlığı eskerilip, Astananı 2020 jılğa deyin damıtu bağdarlaması jasaldı. Onıñ maqsatı – twrğındardıñ äleumettik jağdayın jaqsartu.

Twrğındardıñ twrmısın odan sayın arttırudıñ eki mindeti bar. Birinşi – ömir sapasın jaqsartu. Bwl degeniñiz – baspana, qoğamdıq kölik, ekologiya, densaulıq saqtau, bilim, adamdardıñ qauipsizdigi, balabaqşalar, sport, t.b.

Ekinşi mindet – şağın jäne orta biznesti damıtu arqılı halıqtıñ kirisin jaqsartu, jaña jwmıs orındarın qwru.

 

Elordanı damıtu bağdarlamaları jäne qalada jasalıp jatqan jañaşıldıqtar

Elbası öziniñ halıqqa Joldauında da, Wlt josparında da barlıq ministrler, äkimder twrğındarğa degen qarım-qatınasın özgertui turalı tapsırma bergen bolatın. Sondıqtan, sarapşılarmen, mamandarmen birige otırıp, qalanı damıtudıñ jäne qala twrğındarınıñ tilekterin eskere otırıp, halıqpen qarım-qatınas ornatudıñ ülgisi qayta qarastırıluda.

Eñ bastısı, alğa qoyğan sol maqsattar iske asatınday boluı kerek. Qazirgi tañda qolda bar resurstarğa süyene otırıp, «20 qadam» qalanı damıtu bağdarlamasın jüzege asıru mehanizmderimen jwmıs atqarıladı.

Onıñ şeñberinde qarjılay mümkindikter men kezeñ-kezeñmen jüzege asıru mümkindikteri eskerile otırıp, aldağı üş jılda şeşe alatın negizgi mindetter anıqtaldı. Älemdik täjiribelerdi alsaq, mısalı, N'yu-York, London, Singapur. Bwl megapolisterdiñ ärqaysısında basım maqsattar men ekinşi kezekte qarastırılatın mäseleler bar. Barlığın bir mezgilde qarastıru mümkin emes. Qolda bar resurstar men küşti qwr bosqa jwmsamau kerek. Mısalı, 20 qadamnıñ biri – qalanıñ äleumettik damuı. Bwl rette 32 äleumettik standart bekitildi. Olar ärbir qala twrğınına qol jetimdi boluı tiis. Jäne de şahar şarttı türde 129 sektorğa bölindi, ärqaysısında şamamen 10 mıñ adamnan. Ärbir sektorda emhanalar, mektepter, ayaldamalar, azıq-tülik dükenderi, sport sekciyaları, balalar alañqayları boluı kerek. Mwnıñ barlığı tekke jasalmaydı, ol kölik ağımın siretu üşin jüzege asırılğalı otır. Eger ärbir sektorda twrğındarğa qajettiniñ barlığı bolsa, olarğa rölge otırıp, basqa jaqqa barudıñ qajeti joq. Sonımen qatar ärbir sektorğa ne qajet ekeni belgili. Keybir audandarda emhana aşıp, sayabaqtar men gülzarlar salu, sauda alañdarın, därihanalar jäne t.b. aşu kerek.

Qazirgi tañda qala twrğındarınıñ narazılığın tudırıp otırğan özekti mäsele – joldar.  Mısalı, Oñtüstik-Şığıs audanında 127 joldıñ 60-ına asfal't töselmegen. Tek qala ortalığında ğana emes, şetkeri köşelerdegi joldardıñ da jaqsı bolğanı, jarıqtandırılğanı, ayaldamalar ornatılğanı, qoğamdıq kölikter jürip twrğanı kerek.

Tağı bir ayta ketetin jayt – mektepterdegi bala sanınıñ köptigi mäselesin şeşip, bilim sapasın jaqsartu. Ötken jılı qala mektepterinde 117 mıñ bala oqıdı. Jaña oqu jılına dayındıq jasalıp, oqulıqtar satıp alınadı. Al 1 qırküyekte mektepterge 130 mıñ bala keledi. Jaraydı, bala sanınıñ ösui boljandı deyik. Biraq ol 7-8 mıñğa juıqtalğan bolatın. Alayda qalğan 5-6 mıñ bala qaydan keldi? Mektep oquşılarınıñ kontingenti ötken jıldıñ özinde-aq 13,5 mıñğa östi, onıñ işinde 5 mıñ bala ata-analarımen Astanağa jazda köşip kelgen. Bireuleri jwmıs babı boyınşa kelse, keybiri jay qonıs audarudı wyğarğan. Sonan soñ «Balalarımızdı mektepke alıñızdarşı» dep keledi. 5 mıñ bala degenimiz, ol 4 ülken mekteppen teñ. Bizdiñ ol mektepterdi dereu salıp tastauımız mümkin emes. Onıñ barlığın josparlau kerek.

Bala sanınıñ köptigin şeşu üşin biılğı jılı 27 mekteptiñ janınan 2600 bala sıydıratın 5 qosımşa ğimarat salınbaqşı. Sonımen qatar, 9000 orındıq 10 jaña mektep qwrılısı bastaladı.

Tağı bir qadam – mektepterdegi bilim sapası. Bügingi küni qala deñgeyinde astanalıq bilim deñgeyin qalayşa köteruge bolatını, materialdı-tehnikalıq bazanı qalay jaqsartu qajettigi qarastırılıp jatır. Qazirgi tañda bilim İT-tehnologiyalarmen tığız baylanıstı. Sondıqtan barlıq jerlerde işki Wi-Fi ötkiziledi. Sonımen qatar balalardıñ qauipsizdigin qamtamasız etetin, elektrondı bilim beru formasın engizuge septigin tigizetin «Smart mektep» jobası bar.

Mañızdı basımdılıq – salauattı ömir saltı men bwqaralıq sporttı damıtu. Ädette biz densaulıq saqtaudı auruhanalar men emhanalardıñ jwmısımen ğana baylanıstıramız. Mwnday forma dwrıs emes. Şındığına kelsek, ol – salauattı ömir saltı, dwrıs tamaqtanu, su, sportpen şwğıldanu, ekologiya. Mektepter bazasında dene şınıqtıru-sauıqtıru keşenderin qwru josparlanuda, qajet bolsa, keybir mektepterde qosımşa ğimarattar qwrılısı qarastırılatın boladı, äsirese MJS-pen (memlekettik-jekemenşik seriktestik). Qoğamdıq keñistikterdi keñeytu josparda bar. Gülzarlarda jattığu qwrılğıları ornatılıp, qart adamdarğa seruendeu alañqayları salınadı. Osınıñ barlığı adamdardıñ köbirek sportpen aynalısıp, barınşa jiirek seruendeui üşin jasalıp otır.

Astanada 24 payız qala twrğındarı bwqaralıq sportpen aynalısadı, bwl san bwdan da joğarı körsetkişterge deyin ösui tiis.

 

EKSPO körmesi qarsañında qalanı wlttıq naqışta bezendiru, dästürli qwndılıqtarımızdı däripteu mäselesi turalı

Qalalıq äkimdiktiñ wyıtqı boluımen Elordanı wlttıq naqışta bezendiru jwmıstarı jürgizilude. Osı maqsatta qaladağı köp qabattı üylerdiñ sırtqı jaqtauları, qwrılıs nısandarınıñ qorşauları qazaqtıñ wlttıq salt-dästürleri, maqal-mätelderdiñ mätinderi, wlttıq tağam türleri, elimizdiñ maqtanışına aynalğan mañızdı orındar turalı surettermen bezendiriletin boladı.

Sonımen birge qaladağı bilbordtar men pilondarğa wlttıñ maqtanış twlğaları turalı qısqaşa anıqtamalıq mälimetter ornalastırıladı. Bwl aqparattar qalanıñ adamdar eñ köp jüretin orındarına qoyıladı. Osı arqılı qalağa kelgen qonaqtar tek zäulim ğimarattar emes, bizdiñ ötken tarihımız, halıqtıñ maqtanıştarı turalı keñirek biletin boladı.

Aldımızda EKSPO körmesi kele jatır. Osığan oray, Elorda äkimdigi auqımdı mädeni-bwqaralıq bağdarlama dayındadı. Onıñ işinde, halıqaralıq festival'der men körmeler, otandıq jäne älemdik estrada jwldızdarınıñ koncertteri, klassikalıq jäne halıq muzıkasınıñ koncertteri, prem'eralar, cirktik qoyılımdar, «Bäyterek» monumenti alañındağı jäne qalalıq alañdağı, barlıq sayabaqtardağı halıqtıq seruen formatındağı şaralar bar.

Şara ayasında halıqaralıq qoğamdastıq ökilderine elimizdiñ bastı jetistikteri men damu perspektivaları körsetiledi. Qazaq halqınıñ bastı jetistikteriniñ biri – bay mädeni mwra, tarih pen wrpaqtan wrpaqqa jalğasın tauıp kele jatqan salt-dästürler. Damığan örkenietti qoğam jergilikti mädenietke jäne qazaq fol'klorına asqan qızığuşılıq tanıtuda, körme ötetin kezeñde elorda aumağında wyımdastırılatın mädeni-bwqaralıq şaralar bağdarlamasın jasauğa bastı negiz bolğan da osı.

Birinşi kezekte wyımdastıruşılar qazaq halqınıñ jarqın turistik körinisin jetkizetin şaralardı eskerdi, onıñ işinde «Astanağa tartu» dästürli qazaq muzıkasınıñ koncerti, «Müşäyra» respublikalıq aqındar konkursı, «Şaşu» halıq biiniñ halıqaralıq festivali, «Serper» halıq aspaptarı orkestrleriniñ festivali jäne «Astana samalı» ürmeli aspaptar orkestri, qazaq halqınıñ dästürli susını – qımızğa arnalğan Qımızmwrındıq merekesi, «Astana Arqau» türki muzıka festivali, biıl Äzirbayjan Mämbetovke arnalğan V «Sahnadan sälem» halıqaralıq teatr festivali jäne t.b. bar.

Mädeni-bwqaralıq bağdarlamalardıñ basım böligi elorda twrğındarı men qonaqtarına ıñğaylı boluı üşin aşıq alañdarda ötedi. Mısalı, Sulı-jasıl jelekjolda kreativti ideyalardıñ zamanaui alañı Astana Art Fest festivali ötedi. Qalalıq sayabaqtarda demalıs sayın otbasılıq demalısqa arnalğan Astana Park Land şarası ötkiziledi, Esil özeniniñ jağasında lazerlik şou men subwrqaqtar şouın, sonday-aq, «Esil keşteri» koncertterin tamaşalauğa boladı.

Oqiğalar tizimin otandıq estradanıñ eñbek siñirgen qayratkerleriniñ koncertteri qorıtındılaydı – Älibek Dinişev, Seken Twrısbek, Altınbek Qorazbaev, sonday-aq, biıl qwrılğanına 15 jıl bolatın «Muzart» ansambli, Twrsınbek Qabatovtıñ äzil-sıqaq keşi.

Sonımen birge, körme ayasında Mädeniet jäne sport ministrligimen birlesip, bäyge, audarıspaq, toğızqwmalaq, qazaq küresi, kökpar, jambı atu t.b. wlttıq sport oyın türlerinen sayıs ötkiziledi. Jıl sayın ötetin dübirli «Qazaqstan barısı» turnirin de erekşe atap ötuge boladı. Äkimdik wlttıq sport oyındarınan sayatşılıq, toğızqwmalaq, qazaq küresi, asıq atuğa erekşe köñil bölip keledi. Sportqa jasalğan qoldau aldağı uaqıtta da jalğasatın boladı.

Abai.kz

11 pikir
Амантай 2017-05-22 10:32:56
Астанада атқарылып жатқан ізгі шаралар, ауқымды жұмыстар өте көп. ЭКСПО-ға дайындық барысында жаңадан салынған кешендер, ретке келтірілген, салынып жатқан жолдар, қаланы көріктендіру жұмыстары қала реңін айшықтай түсуде. Таяу жылдары атқарылатын жұмыстар да ауқымды. ЭКСПО қарсаңында келетін 2 млн-нан астам қонақтарды қонақжайлықпен қарсы алып, ренжітпей қайтару да өте жауапты іс. Барлық Астаналақтар осы іске көмек қолын созу керек. Қаланың шеткі бөліктері, ертеректе қалай болса-солай, ығы- жығы салынған ескі жеке меншік үйлер, жөнделмеген көшелер, лас, тазаланбаған аулалар, ретке келтірілмеген жолдар, қолайсыз, тіпті арнайы көріністер ұятқа қалдырып жүре ме деген алаң бар көңілде. шеттен келген қонақтың бәрі бірдей жақсы ниетпен келе ме, араларында ниеті жаман, ойы арам пенделер қала кезіп кемшілік, олқылықтарды теріп, жария ғып жатса ол да қиын, осы жағына қаланың шеткі аумақтарына көңіл бөліп, тазалық, реттілік жұмыстарын ұйымдастырылса жақсы болар еді.
! 2017-05-20 14:00:46
Астананың желі қатты екен..негізі Қазақиядағы ең жайлы ауа-рай- Жезқазған-Қызылорда,əттең космодром салып экологиясын орыстар əдейі бүлдірген əйтпесе жердің ең суық та емес ыстық та емес аймағы осы екеуі болар еді.Жезқазғанның жазда жанға жайлы сары самалды желі бар өте қатты емес,қысы да өте қатты емес,суық болса.2-ақ ай қалған айлары өте қолайлы.əттең космодромның -гептилдіңкесірі бұл қалаға да тиіп тұр жəне мыс зауытының будақтаған түтіні,осы екеуі болмағанда қазақ жеріндегі ең жанға жайлы ауа райы осы екі қала болушы еді.
Дана Қазақ 2017-05-19 13:55:14
.......В Казахстане действует государственная гарантия пенсионных накоплений, никто ее не отменял.......министр информации и коммуникаций Даурена Абаева............КАЗАХША АЙТКАНДА БIЗ ХАЛЫКТЫН АКШАЛАРЫН КАЛАЙ БОЛСА СОЛАЙ ШАШАМЫЗДА, ОНЫ ХАЛЫКТЫН АКШАЛАРЫМЕН ЖАБА САЛАМЫЗ. ОНДА НЕ АКЕЛЕРIНIН БАСЫ КАЛДЫ..........
Дана Қазақ 2017-05-19 13:42:27
ЕЙ ОЛЕКСЕ КАЗАХТЫН ЖУРНАЛИСТТЕРi ЗЕРТЕНДЕРШi 80% ЖОЛ АПАТЫНА ЧИНОВНИК ПЕН СОЛАРДЫН ТУЫСТАРЫ КiНАЛi, балалары, катындары,оздерi, ойнастары ........ https://www.nur.kz/1498102-syn-polkovnika-policii-nasmert-sbil.html
Дана Қазақ 2017-05-19 12:25:48
ЕЙ ОЛЕКСЕ КАЗАХТЫН ЖУРНАЛИСТТЕРi ЗЕРТЕНДЕРШi 80% ЖОЛ АПАТЫНА ЧИНОВНИК ПЕН СОЛАРДЫН ТУЫСТАРЫ КiНАЛi, балалары, катындары, ойнастары ........ https://www.nur.kz/1498102-syn-polkovnika-policii-nasmert-sbil.html
Сергек 2017-05-18 23:46:10
Астана әлемдегі ең суық астаналардың тізімінде Улан-Батордан кейін екінші орында тұр. Улан-Батор ауасының түтінмен ластануы көрсеткіші бойынша да астаналар арасында бірінші орында. Астананың осы тұрғыдан алғанда қай орында екені әзірге белгісіз. Алайда, біраз жылдан кейін Улан-Баторды қуып жететініне сене беріңіздер. Себебі, қыс маусымында жекеменшік секторлардың ұлғаюына және ЖЭО-ның жүктемесінің артуына байланысты көмір отынын пайдалану мөлшері жыл санап артып келе жатқандықтан, ауаның ауыр түтінмен ластануы да ұлғайып барады. Сорақысы сол, қаланың даму жоспарында бұл мәселе туралы және оны шешу жолдары туралы бір сөйлем жоқ. Дәл осыған мән берілмейінше, Астананы дамыған қалалардың тізіміне қосамыз деу бос әурешілік. Осындай жағдайда жасыл энергия тақырыбында ЭКСПО өткізу - тіпті күлкілі жайт.
Дана Қазақ 2017-05-17 21:53:59
ПРЕЗИДЕНТКЕ ХАТ ЖАЗГАНША МЫНА ЖЕСiРДiН iСiН ЕВРОПЕЙСКИЙ СУД ПО ПРАВОМ ЧЕЛОВЕКА-ге ЖЕТКiЗУГЕ КОМЕКТЕСiНДЕР мусылман жiгiттер.....https://www.nur.kz/1496456-oralmanka-na-granice-lishilas-otlozhe.html
маңқа 2017-05-17 17:22:07
мақаланың аптыры кім екен ?
Дана Қазақ 2017-05-17 15:05:58
КАЗАХ ОЯН! СЕНIН ЕЛIНДI БАНДИТТАР мен АФЕРИСТТЕР, ИТЖЕГЕНДЕР мен ШОШКА ЖЕГЕДЕР ТОНАУДА.....https://www.nur.kz/1495968-kak-prokhodili-specoperacii-v-trekh-gor.html..................http://abai.kz/post/52987
Өгедей 2017-05-17 13:21:54
Астанадан басқа қала жоқ па осы Қазақстанда? бар жақсылықты үйіп-төгіп Астанаға жасай берсе не Қазақстан қарыштап дамып кете ме? Астана деген бір мешкей қала болды өзі
Мерқайыр 2017-05-17 13:19:22
Жекеменшік көліктердің қозғалысын азайтып, жолаушыларды қоғамдық көліктермен тасымалдау ұсынысы маған ұнап отыр. Дұрыс бастама!

Üzdik materialdar

Ätteñ...

Wltqa qarsı kez-kelgen azamattı «jarnamalau» kerek

Äkeş Baybatır 17465
Anıq

Olar qalay bayıdı?

Ruslan Ahmağanbetov 18431