Senbi, 16 Jeltoqsan 2017
Alaş arısı 2143 43 pikir 19 Mamır, 2017 sağat 10:05

Oljas – Qazaqtıñ Bilgesi

Qasieti men kepieti küşti bolğan ğoy aruaqtı ata-babalarımızdıñ.

Oljabay batır kösemdigine qosa köregen bolsa kerek. Jetinşi wrpağınıñ bilge bolatının boljaptı. Batır da emes, qağan da emes. «Bilge» depti. Bilekke süyengen jaugerşilik zamanda bolaşaq wrpağınıñ bilimge wmtılğan däuirde ömir süretinin boljay bilgen äz baba.

Babasınıñ sol boljamı rasqa şıqtı. Oljas bilimge qwştar boldı.

Oljastı söz qwdireti qızıqtırdı. «Tügel sözdiñ tübi bir, tüp atası – Mayqı bi» degendey, bütkil älem halıqtarına ortaq bir til bolğanın bildi. Til arqılı tarihtı tanuğa bolatının tüysindi.

Til – tarihtıñ tañbası. Är halıqtıñ jürip ötken jolı öz tilinde ğana emes, özgeniñ tilinde de iz qaldıratın körinedi. Tek sol sayrap jatqan iz-sözderdi tanıp, söylete bil. «Az i YA» – sonday talpınıstan tuındağan äz dünie.

«Az i YA» keñester düniesin dür silkindirdi. Akademiyalıq ataqtardıñ qwnı kök tiınğa twrmaytının alğaş tanıtqan eñbek osı boldı.

Sodan keyin-aq jwrt «adamğa Jerdi tabındırğan» aqın Oljastı ğana emes, «türki-slavistikanı» tudırğan ğwlama Oljastı da tani bastadı. Jaña ilimdi ilip alıp, jaña biikterge şığarğan şäkirtteri de payda boldı.

Oyşıl adam azamattıq ünin bildirmey otırmaydı, sañlaq aqın sayasi sahnağa şıqpay qoymaydı. Oljastıñ yadrolıq sınaqtarğa qarsı halıqtıq qozğalıstı bastauı qoğamdağı qordalanğan mäselelerdiñ tüyinin şeşu nietinen tuındağan-dı. Qaşanda tereñinen oylaytın ol atalmış qozğalıstı tek Qazaqstan aumağımen şektemey, «Nevada-Semey» dep atap, halıqaralıq, älemdegi deñgeyge kötere bildi.

Asılı, aqınnıñ ğalamdıq auqımda oy pişui Oljastı «adamzattıñ oyşılı» dep atauğa mwrındıq boldı. Qazaqstannıñ YUNESKO-dağı twraqtı ökili qızmetin atqaratın onıñ özi de «Älem adamı» degen ataqtan qaşpaydı. Dese-dağı, Oljas – Qazaqtıñ Bilgesi.

Jüz jasañız, Oljas Bilge!

Jan TİLEU

Abai.kz

43 pikir