Särsenbi, 22 Qaraşa 2017
EXPO - 2017 830 10 pikir 13 Qırküyek, 2017 sağat 16:17

Jahandıq körme: ümit pen nätije

Onınşı mausımnan beri Astana ozıq tehnologiyalardıñ ortalığına aynaldı. Älemdik jañartılğan energiyanıñ damuına arnalğan  bastamalar EKSPO körmesinde keluşiler nazarına wsınıldı. Qazaq jerinde ötken üş aylıq körmege älemdik sarapşılar men qatar keluşiler de oñ bağa berdi.

EKSPO-2017 körmesin üş ay işinde tört million adam tamaşalağan. Onıñ üşten ekisi jastar men oquşılar eken. Künine körmege keluşiler sanı 40 mıñnan 50 mıñğa deyin jetken. Sarapşılardıñ aytuınşa, keluşilerdiñ deni bas swqqan nısandardıñ biri – qazaqstandıq pavil'on. «Nwr Älemge»  künine 28 mıñğa juıq adam kelgen. Körme bastalğannan üş ay işinde bwl nısanğa 1 mln.300 mıñ adam kirgen. «Nwr Älem» arhitekturalıq nısanı älemdik üzdik nısandardıñ qatarına endi.

Körmeniñ aşılu saltanatına jiırmağa juıq memleket,Ükimet basşıları kelse, jabılu saltanatına da osınşa delegaciya qatıstı.

Keluşiler üşin ayrıqşa este qalğan pavil'ondarğa şolu jasasaq...

«Energiyanıñ payda boluı» taqırıbın tañdağan Wlıbritaniya pavil'onınıñ avtorı - säuletşi Asif Han. Pavil'on menedjerleriniñ aytuınşa,atalmış pavil'onğa keluşiler sanınıñ köptigi  kinofil'm, dıbıs, animaciyamen aynalısatındar üşin paydalı aqparattıñ köptigi.

Wlıbritaniya ğalımdarı EKSPO körmesi arqılı grafen şamdarınıñ artıqşılıqtarı turalı keñinen aqparat berildi deydi. Ol öziniñ qauipsizdigimen erekşe(bwl turalı arnayı materialdar jariyalağan edik).

Körmedegi aumağı, taqırıptıq talaptar jağınan köş bastap twrğan pavil'ondardıñ biregeyi Resey pavil'onı boldı. 2019 jılı alğaşqı ülgisi şığarılatın mwzjarğış keme avtorları- reseyik ğalımdar. Soltüstiktegi körşimizdiñ jer şarındağı eñ suıq aymaqtı igeru maqsatındağı izdenisteri köpşilik nazarın audarttı.

Halıq köruge asıqqan, kezegi köp küttirgen Qıtay pavil'onı boldı. Jürdek poyız,gadjetter men su tübindegi balşıqtı otınğa aynaldıru-qıtaylıqtar wsınğan bastamalar.

Pavil'ondardıñ reytingisin jasağan sarapşılar negizinen aumağı men taqırıptıñ aşılu deñgeyine nazar audarğan. Aumağı 700 şarşı metrden asqan Resey,Germaniya, Wlıbritaniya men Qıtay pavil'ondarı körmege keluşilerdiñ deni bas swqqan nısandarğa aynaldı.

Aumağı jağınan alğaşqı bestikke kirmese de, üzdik dep tanılğan körme zaldarınıñ biri Ispaniyağa tiesili boldı. «Planetanıñ energiyası» degen taqırıppen tanıstırılğan Ispaniya pavil'onı keluşilerdi älemdi taza energiyamen qamtamasız etu jayındağı beyneşoularımen  qızıqtırdı.

Energetika taqırıbın arqau etken Germaniya da aldıñğı qatarlı pavil'ondardıñ birin wsındı. Nemis pavil'onınıñ erekşeligi- su quatımen jüretin kölikterdiñ tanıstırılımı.

Dästür men  innovaciyanı qatar wstağan italiyalıqtar energiya tarihın zertteytin beynemateterialdar men öner tuındıların keluşiler nazarına wsınğan.

«Şığarmaşılıq energiyası» dep atalğan Pol'şa pavil'onı taza kömir tehnologiyası men orman ösirudegi tehnologiyalıq jobaların wsınğan.  Kömir şahtaları köp bolğan el büginde ken orındarınıñ jwmısın toqtatqan. Pol'şa ğalımdarı wsınğan balamalı kögildir kömir auağa taraytın ziyandı qaldıqtardı birneşe esege azaytuğa mümkindik beredi. Bwdan özge pol'şalıq ğalımdardıñ jobaları körmege keluşiler nazarına wsınıldı.

«Taza energiya» taqırıbın tanıstırğan Finlyandiya tek tehnologiya emes, memlekettiñ twrmıs-tirşiligi,ekonomikası men tabiğatı jöninde birqatar qızıqtı beynekörsetilimder dayarlağan. Findik pavil'onda memleketterinde azamattarğa körsetiletin memlekettik qamqorlıq pen järdemaqılar jayında jazılğan stend közge birden şalınadı. Mäselen, bwl elde düniege kelgen är säbige arnayı järdemaqıdan bölek, ana men bala qajet zattarmen bir jıl boyı qamtamasız etiledi eken.

Jasıl tehnologiyalardı damıtu, balama quat közderin tabu mäselesi özekti bop twrğan uaqıtta jahandıq körme talay bastamanı iske asıru kiltine aynaldı. Mısalı, 1939 jılı N'yu Iorkte ötken älemdik körmede Ruzvel'ttiñ teleekranda payda bolıp, jinalğandardı tañ qaldıruımen älemde televidenie öristey bastadı. Al Edisonnıñ fonografı üşinşi Parih körmesinde tanımal bolıp ketti.  Astana körmesinde de jaña tehnologiyalar men ğılımi jetistikterdiñ birazı wsınıldı. Sonımen qatar, EKSPO-nı ötkizu tarihına qarasañız, ülken körmelerdiñ qwrmetine är el öziniñ tehnikalıq mümkindigin paş etu üşin säulet tuındıların saluğa tırısqan. Mäselen, EKSPO-dan Parijde Eyfel' mwnarası, Bryussel'de Atomium, Monreal'da Habibat degen erekşe twrğın üy keşeni twrğızılsa, Astana körmesinde salınğan «Nwr Älem» nısanı  säulet tarihında qalatın nısanğa aynaldı.

Zarina Ädilbek

Abai.kz

10 pikir

Üzdik materialdar

Ruhani jañğıru

Qanat Äbilqayır. Qarız ben Parız

Abai.kz 10333
Qauip etkennen aytamın

Qazaqstanda jürgen qıtaylar kimge süyenedi? 

N.Qoşamanwlı 18546
Ätteñ...

Wltqa qarsı kez-kelgen azamattı «jarnamalau» kerek

Äkeş Baybatır 31838