Senbi, 23 Qırküyek 2017
Talqı 1893 13 pikir 13 Qırküyek, 2017 sağat 19:58

A. Peruaşev: Jaña alfavit qoldanuğa ıñğaylı, oquğa jeñil boluı tiis!

Keşe Mäjiliste latın grafikasınıñ birıñğay standartın engizu turalı parlamenttik tıñdau boldı.

Mine, Parlamenttegi jiında A.Baytwrsınov atındağı institut mamandarı latın älipbiiniñ jobası qoğamda qızu talqılanıp jatır.

Osıdan keyin Ş.Şayahmetov atındağı respublikalıq til damıtu ortalığı latın älipbiine qatıstı eskertpelerdi nemese wsınıstardı qabıldaytının mälimdedi.

Iä, latın qärpine köşu mäselesi jürdim-bardımnıñ şaruası emes. Barlıq pikirler men wsınıstar tıñdalıp, pısıqtalıp barıp biriñğay norma qabıldanuı kerek.

Tıñdau barısında wsınılğan nwsqanı qoldauşılar az bolıp şıqtı. Bwl teginde qazaq älipbiin latın grafikasına köşiruge qarsılıq degendi bildirmese kerek. Qoldau – qos qoldı köterip alıp uralay beru emes, qoldau degen bizşe bolğanda, kem ketikti der kezinde aytu, körsetu.

Osı rette Mäjilis deputatı Azat Peruaşev mırza «Abai.kz» aqparattıq portalına latın älipbii turalı öz pikirin aytqan edi.

Azat Peruaşev, Mäjilis deputatı:

-Aldımen qazaq tiliniñ latın qarpine köşu jönindegi komissiyanıñ  atqarğan jwmıstarına zor alğısımdı bildiremin.

Latın qarpine köşu jönindegi şeşimniñ wlttıq memleketimiz ben qazaq wltınıñ damuında ülken röl atqaratındığına jäne der kezinde qabıldanğandığına senemin. Endi keşiguge bolmaydı.

«Aq jol» partiyası 2007 jıldan beri öziniñ bağdarlamalıq qwjattarında, mälimdemelerinde qazaq tilin latın qarpine köşirudi jaqtap birneşe bastamalar kötergen bolatın. Ol kezde bwl bälkim erterek bolğan şığar,al, qazir onı keyinge qaldıruğa bolmaydı. Keşe erte bolsa, erteñ keş boladı. Bwl bizdiñ älemdik örkenietke enuimizdiñ jaña belesi. Bwl reforma- ruhani otarsızdanudıñ tura jolı!

Büginde qoğamda osı mäselege baylanıstı qızu pikir talas jürip jatır. Meniñşe ol öte dwrıs. Sebebi bwl halıqtıq talqılauğa wsınılğan joba. Qazirgi wsınılıp otırğan nwsqadağı erekşe bir belgiler men äripterdi qospay-aq älemdik aqparat keñistigindegi dayın simvoldardı wsınğan dayındauşılardıñ nietin de tüsinuge boladı. Olardıñ oyı - älemdik aqparat keñistigine eş kedergisiz enu ekeni de tüsinikti. Sonımen birge qazaq tiliniñ özindik erekşelikteri men ündestigin, swlulığın, şwrayın saqtap qaluğa tiis ekenimizdi wmıtpağanımız jön. Onıñ tüytkil twstarın qazaq tilin zertteuşi til mamandarınıñ özderine tapsırıp, olardıñ dwrıs joldı tañdaytınına sengenimiz dwrıs.

Til – wlttıq minezdiñ körinisi. Qazirgi qazaq tili eşqanday bwralañdı bilmeytin örliktiñ, tabandılıqtıñ, şeşendiktiñ belgisi. Swlu da sübeli til. Qazaqtıñ wlı bileriniñ biri Qazıbekti Qazdauıstı dep tegin atamağan ğoy.

Bügingi maqsat bireu- türli wsınıstardı eskere otırıp, latın qarpine köşudiñ ortaq nwsqasına keluimiz qajet. Odan soñ, bir atanıñ balalarınday birigip, bükil halıq bolıp qoldau, tarihi reformanı toqtatpay äri qaray qozğau –bärimizdiñ ortaq mindetimiz.

Abai.kz

13 pikir
Бану 2017-09-17 23:20:55
Қазақ сөздігінде "Ж", "Ш", "Ң", "Ө", "І", "Ғ" әріптері өте көп кездеседі. Бұл аріптерсіз қазақша сөйлеу мүмкін емес. Сондықтан бұл әріптерді қос аріптермен емес, жалқы аріппен, ал "Ц", "Ч", "Щ", "Ф", "Я" әріптерін қос әріптермен алмастыру керек. Себебі бұл әріптер қазақ алфавитінен емес.
азамат арын 2017-09-14 22:54:48
азаттың айтқанына толықтай қосыламын,бір дыбысты екі таңбамен таңбалау қазақ тәрйхында жоқ нәрсе!сонымен қатар қазақта жоқ 《ц》ны алып тастау керке!дауысты және дауыссыз《й》ды бір ғана таңбамен белғілеу керек,үйтпегенде жазғанда адасу көп болады!тағы бір мәселе ахымет байтұрсын атамыздан үлгі алып жасау керке латынша нұсқаны
Сайлай алмаушы 2017-09-14 20:00:39
қосар әріптің мұнша көп болуы ақылға қонбайды. 33 дыбысты тағы да 41 әріппен таңбалаған екеміз. не ұттық сонда? ==== Өте дұрыс аңғарып отырсыз, мырза! Осыған жобаны жасаушылар мен ұсынушылардың басы жетпей отырғасын не шара?
Сайлай алмаушы 2017-09-14 19:56:18
Ішіңіз қарсы болып қанша жерден бүлкілдеп отырса да жеме-жемге келгенде билік ұсынған жобаға қос қолдап дауыс беріп, ұстамсыздық танытасыңыз-ау деп қауіптенемін, Peruaшev myrza.
Төре 2017-09-14 18:58:08
"Шыжың" - шжң, деп жазармыз? Алла Тағала! сізді содан сақтасын?
Арман 2017-09-14 14:38:15
Толық келісем. Латын әліпбиіне көшу уақыт талабы. Бұл түркі әлемінің интеграциясына оң ықпалын тигізеді. Және де Елбасы айтқандай, Рухани жаңғыруға - сананың отарсыздануына әсер етуі керек. Бұл үдеріске қарсылық танытатындар да бар. Ондайлар әрқашан да болады. Тәуелсіздік алғанымызға ширек ғасыр болса да үлттық жаңғыруға қарсы дамдар көптеп кездеседі. Мысалы, биылға жылдан бастап ЖОО-да Қазақстан тарихы ХХ-ғасырдан бастап қысқартылған бағдарлама бойынша оқыту осындай кертартпа әрекеттердің салдары. Мен бұны қазақ халқына қарсы жасалған опасыздық деп білемін! Елбасы сананы жаңғыртуда Ұлттық тарих негіз болуы керек деп жатқанда бұлардың қасакқана кері әрекетке баруы опасыздық болмай немене?!
Асан 2017-09-14 14:30:50
қосар әріптің мұнша көп болуы ақылға қонбайды. 33 дыбысты тағы да 41 әріппен таңбалаған екеміз. не ұттық сонда?
Ерлан 2017-09-14 13:15:33
Латын әліпбиіне көшіру жөніндегі мәселе кездейсоқтық емес, бұл болашаққа батыл қадам жасау, руxани отаршылдықтан құтылу және қазақ тілінің болашағына жаңа серпін беретін шара деп санаймын. Қоғамдағы қызу жүріп жатқан пікір-талас, өте дұрыс нәрсе. Ата бабаларымыз айтпақшы, Бірігіп пішкен тоң келте болмас. Бәріміз қосылып, өз пікірімізді айтып, қызу қолдасақ, ана тіліміздің болашағына қосатын үлесіміз зор болмақ.
Сағат 2017-09-14 09:42:50
Қазақты Ана тілінен айыратын нұсқаны ұсынып отыр. Осы нұсқаның авторларын білу керек.
Ерко 2017-09-14 09:23:54
Латынға өтуді босқа қолдағам екен, мыналар ең нашар нұсқаны таңдамақшы. Эх...
Төре 2017-09-14 07:46:38
Латынға көшкен дұрыс шығар... Оны депудаттар қолдапты дегенге... Құдай біледі, ертең 01-міз жаңылысып, қазақ осыдан кейін МАҚАУ болсын! деп қалса, сол депудаттар, қандай тамаша болды, бұл ұлы көрегендік, ұлы даналық! деп шулап шығары сөзсіз. Осындайларды іріктеп алған, міне ұлы кісәпір-даналық!
Еркен 2017-09-14 07:40:48
Қазақтың "Шыжың" деген сөзі қалай жазылады?
QA 2017-09-14 06:21:16
Жұлдыз - Zhuldyz емес - Juldyz болу керек!

Üzdik materialdar

Ruhani jañğıru

Qanat Äbilqayır. Qarız ben Parız

Abai.kz 5879
Qauip etkennen aytamın

Qazaqstanda jürgen qıtaylar kimge süyenedi? 

N.Qoşamanwlı 12385
Ätteñ...

Wltqa qarsı kez-kelgen azamattı «jarnamalau» kerek

Äkeş Baybatır 27063