Särsenbi, 17 Qañtar 2018
Mäñgilik el 2837 13 pikir 30 Qaraşa, 2017 sağat 09:18

1-jeltoqsan Mäñgilik el boluğa attanğan kün

Biıl ğana "Ruhani jañğıru: Bolaşaqqa bağdar" attı Memlekettiñ keleşegi üşin asa mañızdı qadam jasağan Qazaqstannıñ Twñğış Prezidenti ekeni eki bastan belgili. Elimiz Täuelsizdikke qol jetkizgen alğaşqı sätten bastap küni büginge deyin el eñsesiniñ tiktelip, Älem Memleketteriniñ qatarında terezesiniñ teñ twruına eleuli üles qosqan Elbası Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaev ekeni ämbege ayan. Bügin redakciyamızğa Senattıñ V-VI şaqırılım deputatı Jabal Erğalievtiñ maqalası kelip tüsti.

2011 jıldıñ jeltoqsan ayınıñ 10-jwl­dı­zında Qazaqstan Respublikası Par­lamen­ti­niñ Senatı «Qazaqstan Respub­lika­sın­dağı merekeler turalı» Zañğa to­lıq­tı­rular men özgerister engizu arqılı 1 jel­­toqsandı Twñğış Prezident küni ese­binde belgilep, bwl kün memlekettik merekeler sanatına engizilgen bolatın. Bügingi ruhani jañğıru keñistigine şıqqan Qazaqstan tarihınıñ bir küni osı 1 jeltoqsanmen äygilenedi. Qazaqtıñ zamanaui tarihında 1 jeltoqsannıñ özindik orını bar. Öytkeni el täuelsizdiginiñ  asa qısqa kezeñinde egemen el boludı qa­lıp­tas­tırğan jäne de qalıptastırıp qana qoy­may, tarihtıñ osı bir asa qısqa merzi­min­de özin älemge tınıta alğan memlekettiñ endigi tarihınan bwl kün, yağni jeltoqsan­nıñ 1-i oyıp twrıp öz ornın aluı kerek edi. Solay boldı da! Köne tarihtıñ älmi­saq­tan bergi qağidalarına sayar bolsaq, tirşilik jaralğannan keyingi bar oqiğa­lardıñ basında twlğalar twrğan. Al endi qazaq eliniñ ğasırlar boyı arman bolğan täuelsizdigin jäne soğan jetu jolında bir­neşe ğasırdıñ jüzdegen jıldarınıñ qa­sireti men zobalañın, tar jol, tayğaq ke­şuin basınan ötkergen halıqtıñ tağdı­rın anıqtap, twtas bir eldiñ, twtas bir halıqtıñ sol täuelsizdigin özi jariyalap, sol täuelsizdiktiñ kök bayrağın öz qolımen twñğış kötergen Qazaqstan Respubli­ka­sınıñ Prezidenti Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaev sındı tarihi twlğanıñ erligi men wlılığı qazaq tarihınıñ ğana emes, jalpı adamzat balası tarihınıñ betterine altın äriptermen jazılıp qoyılğanı bar.

Biz küşti prezidenttik memleket qwru tañdauın öte dwrıs jasağanımızdı el täuelsizdiginiñ är jıldarınıñ är kezeñ­derinde ayqın sezinip kele jatırmız. Eñ äueli «bas-basına bi boludan» ada twrdıq ta, bwl elimizdiñ älemdik dağdarıstardıñ eñ bir auır da sındarlı kezeñderinde tw­raq­tı damuın qamtamasız etuge zor ıqpa­lın tigizdi, äli de tigizip kele jatır. Qa­zaqstandağı prezidenttik bilik jüyesi 1990 jılğı 24 säuirde engizildi de, 1991 jılğı 1 jeltoqsanda twñğış ret prezident saylauı ötkizildi. Söytip, biz barşa qazaqstandıqtar öz prezi­den­ti­mizdi özimiz saylap alu qwqımızdı twñğış ret jüzege asırdıq ta, elimizdiñ demo­kratiyalıq qağidalarğa berik ekendigin älem aldında tağı da bir körsetip bergen edik.

Söytip, 1 jeltoqsan – twñğış prezident saylauında Qazaqstan Respubli­kası­nıñ Twñğış Prezidenti Nwrswltan Äbiş­wlı Nazarbaevtıñ barşa qazaqstan­dıq­tar­dıñ zor senimine ie bolğan küni. Twtas el men halıqtıñ senimine ie bolu arqılı Elbası özine jüktelgen bar jauapkerşilikti ayqın sezine otırıp, öz eli men halqınıñ tağdırın anıqtauda öziniñ perzenttik te, prezidenttik te borışın adal atqarıp keledi. «Qazaq elin, qazaq degen wlttı älem eñ äueli Nazarbaev esimimen, Nazarbaev kel­betimen tanıdı. Bwl – tarihi aqiqat» degen nemese «Nazarbaev neni de bolsa eli­men birge kördi, elimen birge tözdi, elimen birge jeñdi!» degen bwdan bwrın aytqan oylarımızdı tağı da bir qaytalaymız. Elbasınıñ qazaq eli tarihındağı asa mañızdı ornın qazir de, bolaşaqta da anıqtap twratın bir kün qazaq tarihında boluı kerek edi, sol bir kün 1 jeltoqsan bolıp küntizbelik tarihtıñ jıldar jılnamasınan orın aldı.

Biz 1 jeltoqsandı Qazaqstan Respub­likasınıñ Twñğış Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ qazaq elin mäñgilik el etu arman-müddesiniñ jüzege asırıla bastağan küni dep te qasterleuge tiistimiz.

Öytkeni, mäñgilik el bolu bügingi bizdiñ de jäne bizge deyingi de talay bir ğasırlar iinindegi «elim-aylap» ötken ata-babalarımızdıñ da añsar armanı men zar tilegi de bolatın. Elbası Nwrswltan Nazarbaevtıñ mäñgilik el qwru jönindegi osı oyı men arman-müd­desiniñ tarihi mañızdılığın – biz tolıq sezine alıp otırmız ba? Elordası Astana qalasında «Mäñgilik el» monu­mentti qaq­pa­sı nege twrğızıldı? Qazir bizdiñ ärqay­sımızdı osı bir saualdar oylandıruı kerek te, bizdiñ soğan degen öz jauabımız är kökirekte sayrap twruğa tiisti. Elbası ar­qa­lağan el jügin birge köteru jäne de el birligin saqtau arqılı biz özimizdiñ mäñ­gilik el bola alatındığımızdı kün sayın­ğı isimizben de, bilim, biliktiligimizben de, eñbek etkiş qabiletimizben de körsete biler kez qazir. Nwrswltan Nazarbaev öziniñ pre­zidenttik qızmetinde qazaq elin mäñgilik el etudiñ barlıq jağdayların da, sonıñ barlıq alğışarttarın da jasap berdi, äli de jasap keledi dep twjırım jasauğa bolar edi. Sol mäñgilik el boludıñ bir alğı şartı bolıp sanalatın «Qazaqstan-2030» strategiyası Elbasınıñ alıstı añdağan, bolaşaqtı boljağan, keleşekke köregen­di­lik­pen köz tikken, büginimizge bel şeşip, erteñimizge eñsemizdi tiktep barar jolımız edi. Solay boldı jäne solay bolıp ta kele jatır!

Biz 1 jeltoqsandı Qazaqstannıñ Twñ­ğış Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ qazaq elin älemniñ damığan 50 eliniñ qata­rına qosu jäne bäsekege qabiletti boluğa bastağan küni dep te sanaymız.

Bwl Elba­sı­nıñ bağzı köşpendilerdiñ tağdırlı tarihtıñ qilı-qilı kezeñderiniñ tauqı­met qwdığınıñ suın işip, aşılı sor­tañı­nıñ sorın keşken, zobalañ jıl­dar­dıñ zarın tartqan, tarşılıqtan tarılıp twralağan, joqtıqtan aşığıp bwratılğan, jazıqsız jaralanğan, ayıpsız aydalğan bügingi wrpaqtarı, mına bizderdi mına dü­birli älemniñ alamanına qosqan qayırlı küni dep te bilemiz. Bügingi biregey dünie­niñ birtwtas ekonomikalıq jüyesinde Nwr­swltan Nazarbaev talmay tañdap ta, dwrıs ta, wtımdı da etip qalıptastıra bilgen Qazaqstannıñ özindik damu jolı nebir sın­darlı kezeñderde öziniñ ömirşeñdigin körsetip te bere aldı. Älemdik ekono­mi­kanıñ irgesin qayta-qayta şayqap twrğan bügingi qarjı dağdarısına des bermey kele jatqan Qazaqstannıñ qazirgi jağdayı bizge osını aytqızadı. Bwğan deyin ekono­mikalıq äleueti jöninen eşkimge jalınan wstatpaydı deytin Europanıñ biraz elderi abdırap ta, dağdarıp ta qalğan osı bir twsta Qazaqstan Prezidentiniñ eldi inno­vaciyalıq jäne industriyalıq bağıtpen damıtu bağdarlamasın wsınuı jäne de mwnı endigi Qazaqstannıñ bolaşağı dep atap körsetui, bwl wlı mindetterge barşa qazaq­standıqtardı jwmıldıruı manağı biz aytqan mäñgilik el boludıñ jayın tere­ñi­nen saralap, tağı da bir oylastıruı der edik.

Biz 1 jeltoqsandı Qazaqstannıñ Twñ­ğış Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ bwrınğı otar qazaq elin ayday älemge tanıtuğa wmtılıp, sol jolda wta da bilgen jäne de älemdik sayasatqa olja salğan wpaylı küni dep te bilemiz.

Qazaqstannıñ keşegi keñestik jüyeni bılay qoyıp, twtas türki äleminde twñğış bolıp Europadağı qauipsizdik jäne ıntımaqtastıq wyımına törağalıq etui jäne de auzın ayğa bilegen älemniñ ne bir memleketteri on bir jıl boyı ötkize almay kelgen, söytip arqauı bosay bastağan EQIW-nıñ jetinşi Sam­mitin 2010 jıldıñ 1-2 jeltoqsan künderi qazaq eliniñ Astana qalasında ötkizui jäne de älemdik mañızı bar bwl tarihi şarağa qatısuşılardıñ Astana Deklaraciyasın birauızdan qabıldauı qazaq eliniñ älemdik kökjiekten jwldızınıñ jarqıray jan­ğan säti edi. «Biz birin-biri jıldar boyı körmey kelgen el basşılarınıñ basın qosıp, mämilege keltirdik. Europa men Aziya wğımın keñeyttik. Biz aldımızğa qoy­ğan barlıq mindetti orındadıq. Qa­zaq­stan Wyımnıñ jaña ğasırda damuına ser­pin bere aldı. Bükil älem Qazaqstanğa bas­qaşa közben qarap, bizdiñ halqımızdıñ bar­şa qwndılıqtarın kördi. Sammitti ötkizu bükil Qazaqstan halqınıñ saltanatı, onıñ birliginiñ, bolaşaqqa wmtı­lısı­nıñ däleli boldı», dep Elbasınıñ özi atap körsetkenindey, bwl tarihi is Qazaq­stannıñ Twñğış Prezidentiniñ öz elin dünie jwrtına sözsiz moyındata bilgen tarihi jeñisi bolatın. Astana Sammitin ötkizu arqılı qazaq eli san ğasırlıq tarihı bar älemniñ damığan, örkeni ösken örkenietti memleketteriniñ qatarına barıp qosılıp, jarqın jüzben nıq barıp twra aldı dep te batıl ayta alamız. Biz sol biikke köterilgen elmiz, bizdi sol zañğar biikke alıp şıqqan da Elbasımız, özimiz­diñ Twñğış Prezidentimiz!

Biz 1 jeltoqsandı Qazaqstan Respub­likasınıñ Twñğış Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ HHİ ğasırda dünie tirşiligi üşin jahandıq jaña qaterler boy kötere bastağan qaterli twsta türli dinderdiñ ğa­sır­lar boyğı izgi de jasampazdıq mol tä­ji­ribesi men Qwday sözin Adamzattıñ bitim­gerşilik pen kelisiminiñ pärmendi qwralı retinde paydalanudı tereñ sezine otırıp, adam balası jaratılıp, olardıñ dinderi qalıptasa bastağan kezeñderden bermen qaray twñğış ret, öz ıntasımen jäne basşılığımen 2003, 2006 jäne 2009, 2012 jıldarı qazaq jerindegi Astana qa­la­sında Älemdik jäne dästürli dinder lider­le­ri­niñ kezdesulerin twraqtı ötkizile bastağan jäne de Adamzattıñ jaña mıñjıl­dığı­nıñ konfessiyaaralıq dialog pen keñesip, kezdesuler jüyesin qwruğa jol aşılğan, örkeniettiñ qazaq jerindegi toğısuı men tabısularınıñ bastau alğan küni dep te sanaymız.

Biz 1 jeltoqsandı Qazaqstan Respub­likasınıñ Twñğış Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ Keñester Odağınıñ ıdırauına baylanıstı dünieniñ qayta bir bölisi üşin jaña qaqtığıstar oşağındağı sayasat qazanı bwrq-sarq qaynap, oq atılıp, jarılıstar dümpui estilip jatqandığına da qaramastan qazaq jerindegi Semey atom sınaq poligonın öz Jarlığımen jauıp, öz qolındağı yadrolıq qarudan öz erkimen bas tartuın bügingi Adamzat pen jalpı örkenietti yadrosız älem qwruğa şaqırğan batıl da izgi qadamınıñ bastalğan küni dep sanay otırıp jäne de öz Elbasımızdı yadrosız älem qwrudıñ bas arhitektorı dep te äspetteymiz!

«N'yu-York Taymstıñ» elektrondı nwsqasında jäne «Egemen Qazaqstan» gazetinde (27 naurız 2012 jıl) jariyalanğan Elbası Nwrswltan Nazarbaevtıñ «Qauipsiz yadrolıq bola­şaq­qa jol sala otırıp» attı maqalasında: «Men barlıq elderge tömendegişe ündeu tastağım keledi: Qazaqstan täjiribesi kör­setip otırğanınday, elder yadrolıq qaru­dan bas tartsa, ülken paydağa keneledi. Osın­day oñ şeşimimizdiñ arqasında bizdiñ ösip-örkendegen jäne twraqtı damığan elge aynalğanımızğa, älemde köptegen dos­tar tapqanımızğa, ıqpalımızdıñ da arta tüskenine men eş kümändaymın. Bizge özi­mizdiñ barlıq erik-jigerimizdi paydalanıp, basqa problemalardı şeşuge jäne yadrosız elderge özderin qorğalıp otır­ğanday sezinuge kömektesuimiz kerek. Bwl yadrolıq qarudıñ taraluın boldırmaudıñ jalğız jolı bolsa, ol öz kezeginde ölim sebetin materialdıñ terrorşılardıñ qolına tüsu ıqtimaldılığın azaytadı. Bwl – biz eş jol beruge bolmaytın täuekel. Bizder, qa­zaq­standıqtar, yadrolıq qaru qateri alastalatın älem qwruğa kömektesuge qoldan kelgenniñ bärin jasaymız dep sendire alamın», – dep aytqandığı bizdiñ «öz Elbasımızdı yadrolıq älem qwrudıñ bas arhitektorı» degen pikirimizdi nıqtay tüskendegi bar.

Biz 1 jeltoqsandı Qazaqstan Respub­li­kasınıñ Twñğış Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ HH ğasırdıñ soñğı on jıl­dığınıñ düniesi barınşa özgerip, sayasi jüyesi äli de tolıq qalıptasıp bolmay jatqan öliara twsta Qazaqstan siyaqtı alıp eldiñ jaña Astanasın jaña orınğa köşirip alıp kelip, Esildiñ boyına el qondırıp, alğaşqı qazığınan bastap özi qağıp, bü­gingi aydındı da aybındı Aqordalı Astananı düniege äkelgen, söytip öz eli men öz halqına degen şeksiz süyispenşiliginiñ bel­gisindey etip qasietti qazaq jerine, öz dalasına twtas älemdi qondırıp, ornıq­tıra bilgen, öz Astanasın öz qolımen salu arqılı bizdiñ de mäñgilik el bola alatın­dığımızğa eñ äueli öz jwrtınıñ da, odan qaldı dünie jwrtınıñ da közderin jet­kizip, ilandıra bilgen bir wlı künniñ jasam­pazdığınıñ saltanatı dep te tanimız! Bwl Astana täuelsizdiginiñ lüp-lüp soğıp twrğan jüregi emes pe?!

Twñğış Prezidentimizdiñ Qazaqstan tarihında twñğış ret el şekarasın anıq­tap, onı zañdastıruı ejelgi qazaq eliniñ tağdırın anıqtağan köregendigi bolsa, Euraziya birtwtas keñistigin qalıptas­tıru­dağı jäne Şanhay ıntımaqtastıq wyı­mın qwrudağı bastamaşıldığı jalpı älem tınıştığın, adamzat birligin saqtap qaludağı dünielik mañızı bar isteri bolatın. Sonday-aq, Qazaqstannıñ Islam Intımaqtastığı Wyımına törağalıq etuin de älemniñ qazaq eline, onıñ lideri Nwrswltan Nazarbaevqa degen alqausız berik senimi dep qarağanımız da abzal.

Biz özimizdiñ Twñğış Prezidentimizdiñ bügingi dağdarıstan tolqıp twrğan mınau dünie dariyasındağı tolqındı ağısta­rı­nıñ seli men señinen, dauılı men dauınan öziniñ tuğan eli men halqın aman alıp ötudiñ bar amalın jasap ta otırğandığın jäne de ol üşin qazir de bolaşaqta da ne istep, ne qoyu qajettiligin de üzbey aytıp kele jatqandığına da süysinuge tiistimiz. Elbası öziniñ «Qazaqstannıñ äleumettik jañ­ğırtıluı: Jalpığa Ortaq Eñbek Qo­ğamına qaray 20 qadam» attı maqsattı sözi­men eldi eñbek ete biluge ündeui jäne de Nazarbaev universitetinde oqığan lekciyasında da bizdiñ endigi tağdırımızdı bilimdi wrpaqtıñ ayqındaytındığın ayta otırıp, tağı da intellektualdıq wlt qalıp­tas­tı­rudıñ maqsattı mwratın alğa tarttı. Osı arada eldiñ jayın da, jağdayın da Elbasıday oylayıq degen bir auız sözdiñ kökeyge qonğanı boldı. Tarpañ da talaylı tağ­dı­rı men tamırlı tarihı birtwtas türki älemi Nazarbaevtı öz köşbasşımız dep tanıp, qwrmet twtıp, ardaqtap otırğan Elba­sı­nıñ jalpı adamzat örkenieti men tir­şi­ligin saqtap qaludağı qadamdı da aqıldı, parasattı da payımdı qazirgi isteri bügingi künderimiz aptığıp, asıqqan aptalarğa, ol qaraylamay jılji otırıp, aylar men jıl­darğa, ğwmırlı ğasırlarğa barıp wlas­qan sayın öziniñ mäñgilik müddesimen ün qatıp otıratın boladı.

Endi büginnen bastap bügingi wrpaq ta, düniege äli de keler talay bir wrpaqtar da tarihi mañızdılığı jıldar köşi wzağan sayın tereñ ayqındalıp, anıqtala tüser 1 jeltoqsandı Qazaqstan Respublikasınıñ Twñğış Prezidenti küni dep mäñgilik atap öter de, bwl kündi HHİ ğasırdıñ alıp ta körnekti twlğası Nwrswltan Nazarbaevtıñ qazaq elin mäñgilik el boluğa bastağan küni dep te äspettey beretindikterine de bek senimdimiz.

Jabal Erğaliev, jazuşı, Qazaqstannıñ eñbek siñirgen qayratkeri, Parlament Senatınıñ V-VI şaqırılım deputatı

Abai.kz

 

13 pikir