Jwma, 23 Aqpan 2018
Aqiqatqa qiyanat 1120 49 pikir 10 Aqpan, 2018 sağat 18:44

«Baqauov El men Elbasınıñ senimin aqtay aldı ma» attı maqalağa teristeme

Qwrmetti Abai.kz aqparattıq portalı! Şäriphan Qaysar esimdi jurnalistiñ  özdigimen ton pişip, Elbası Nwrswltan Äbişwlı senim artıp, 2016 jılğı 25 naurızda oblıs basşılığına tağayındağan Pavlodar oblısınıñ äkimi Bolat Jwmabekwlı Baqauovtıñ el aldındağı abıroyı men bedeline nwqsan keltiretin sözdermen jazılğan maqalağa teristeme beruiñizdi swraymız.

Sözimiz däyekti bolu üşin maqalada aytılğan är sın pikirge özimizdiñ qarsı uäjimizdi keltirsek. Şäriphan Qaysar jazıp otırğan ötken jılğı Stalindik quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske aluğa arnalğan jiında aymaq basşısı qazaq jäne orıs tilderinde söyledi. YAğni, avtordıñ «aymaq basşısı körşi eldiñ memlekettik tilinde söyledi» degeni şındıqqa janaspaydı. Sözin ana tilimizde bastağan Bolat Jwmabekwlı Stalindik quğın-sürgin qwrbandarına qwran bağıştauğa rwqsat bergen joq degenine aytarımız. Siz osı maqalanıñ astında pikir jazğan, sol şarada bolıp, bärin öz közimen körgen QR Jazuşılar odağınıñ müşesi, Jazuşılar odağınıñ jergilikti filialınıñ törağası, aqın, qoğam qayratkeri, halıqaralıq «Alaş» sıylığınıñ laureatı Qani Arman Baqtanwlınıñ jazğanın oqığan bolarsızdar. Oqımasañızdar, hatımızda keltiru artıq etpes.  Arman Qani 2018-02-08 12:54:39 «Şäriphan Qaysar mırza, bıltır Bolat Baqauov aruaqtarğa qwran bağıştatpadı degen söziñiz şındıqpen mülde säykespeydi. Şındığında, bıltır oblıs imamı Nariman qajı jäne quğın-sürgin qwrbandarın eske alu küni OQA-dan Kerekuge arnayı kelgen Qwrbanäli sopı aruaqtarğa qwran bağıştadı, mwnı siz bilmeytin şığarsız. Odan arğı jılı oblıstıñ ortalıq meşitinde aruaqtarğa qwran oqılıp, as berilgeninen de habarsız bolarsız. Kezinde bwl jönindegi aqparattar feysbukte jariyalandı. Qajet etseñiz, sonda tüsirilgen fotolardı sizge jibereyin». El sıylağan ardaqtı ağamız, aqiqattı jırlağan aqınnıñ sözinen artıq dälel joq şığar.

Ruza Zäykenqızı Beysenbaytegimen bolğan jağdayğa keletin bolsaq, ol apayımız tramvayda memlekettik tilde habarlandıru jasalmadı dep dau şığarğanına qatıstı oqiğanı tüsindirip öteyik.  Oblıs ortalığındağı, Ekibastwz, Aqsu monoqalalarınadğı qoğamdıq kölikterdiñ bärinde, tramvay nemese avtobus bolsın, ayaldamalardıñ atauları men türli habarlandırular avtomattı türde eki tilde habarlanadı. Ruza Zäykenqızı wltı orıs konduktorğa ana tilimizde swraq qoyıp, oğan jauap almağan soñ tramvaydıñ aldına şığıp twrıp alğan. Jol keptelisin jasap,, tramvay jolauşılarınıñ aşu-ızasın tudırğan Ruza Beysenbaytegin oqiğa ornına tramvay jürgizuşisi qoñırau şalğannan keyin kelgen qalalıq jergilikti policiya ökilderi eki taraptan tüsinikteme alıp, Ruza Zäykenqızınıñ isinde qwqıq bwzuşılıq qwramı joq dep tauıp, onı bosatıp jiberedi.

Aytpağımız, oblısta twrğındardı memlekettik tilge oqıtu, olardıñ tildik qorın bayıtu, özara söylesu dağdıların jetildiru maqsatında aranyı kurstar ötkiziledi. Kurstarğa oblısımızdağı tildi üyrengisi keletin kez kelgen azamat  jazıla aladı. Kurs tıñdauşıları üşin oqıtu tegin. Mäselen, 2017 jılı oblıs boyınşa 10570 adam memlekettik tilge oqıtu kurstarınan ötti. Olardıñ 6532-si özge wlt ökilderi. Memlekettik tildi üyretu jäne jañaşa ülgide nasihattau, sonday-aq qazaq tilin üyrenuge nieti bar adamdar üşin tildik orta qalıptastıru maqsatındağı tildik-turistik-mädeni bağıttağı erekşe joba «Til kerueni» qazaq halqınıñ ädet-ğwrpı men salt-dästürin zertteuge ıqpal etetin qazaqşa kiiz üylerde dästürli emes türde ötkizildi. Torayğır köliinñ jağasında ötken «Til kerueni» jobasına Bolat Jwmabekwlı özi de qatısıp, wlttıq dästürimizdiñ wlıqtaluına, özge wlt ökiolderiniñ memlekettik tildi üyrenuge degen ıqılasın küşeytuge septiign tigizdi.

Maqala avtorı jazıp otırğan oblıs basşılarınıñ reytingine keletin bolsaq, «Sayasat.org» aqparattıq portalı jasağan reyting qorıtındısı boyınşa oblıs äkiminiñ jwmısına qatıstı sın pikirlermen qatar, oñ özgeristerdi de keltiriledi. Mäselen, bwğan deyingi basşılar şeşe almay kelgen auıldıq aymaqtardı sumen qamtu mäselesi oñ şeşimin taptı. YAğni, respublikalıq byudjetten qomaqtı qarajat bölinip, aldağı üş jıl işinde oblıstağı auıldıq aymaqtardıñ 50 payızı sapalı auız sumen qamtılatın boladı.

Aymaq basşısı Oñtüstik Koreyanıñ Pusan qalasınan kelgen Dong-A universitetiniñ janındağı auruhaannıñ direktorımen memorandum jasap, aymaqta jaña diagnostkialıq ortalıq aşılatın boldı. Bwdan bölek, Bolat Jwmabekwlı Mäjilis deputattarımen  jürgizgen kelissözderdiñ nätijesinde respublikalıq byudjetten 4 milliardqa juıq qarjı bölinip, wzaq jıldar boyı eski äri tar ğimaratta jwmıs istep kelgen onkologiyalıq dispanserdiñ jaña ğimaratınıñ qwrılısı bastalıp ketti. Saualnamağa qatısqan respondentter oblıs ortalığına jaña tramvaylardı jetkizudegi Belorustıq äriptestermen aradağı qatınastar boyınşa Bolat Jwmabekwlınıñ tabandılığın da atap ötken.

Şäriphan Qaysardıñ soltüstik öñirdegi, onıñ işinde Pavlodar oblısındağı, memlekettiligimizdiñ twtastığına alañdauına eş negiz joq. Elbasınıñ tikeley bastamasımen 1995 jılı qwrılğan Qazaqstan halqı Assambleyasınıñ oblıstıq filialı öñirimizdegi halıqtar dostığı, otandıq patriotizmdi damıtu boyınşa köptegen keleli is-şaralar atqarıldı. Aymağımızdağı türli wlt ökilderi qazaq halqınıñ qiın-qıstau kezde olarğa qol wşın sozğan jaqsılığın ärdayım aytıp jüredi. Stalindik quğın-sürgin kezinde öñirimizge jer audarılğan käris, şeşen-inguş, nemis jäne özge de wlt ökilderi Wlttıq jañğıru mektebinde özderiniñ ana tilimen qatar qazaq tilin de oqıp, memlekettik tildiñ märtebesin ösirip keledi. Mäselen, 2014 jılı wltı orıs Babakova Anjelika attı qızımız respublikalıq «Abay oquları » bayqauında Bas jüldeni jeñip aldı. Bwdan bölek, öñirimizde memlekettik tildi avtohtondı wlt ökilderinen artıq bilmese, kem bilmeytin filologiya ğılımdarınıñ doktorı Vladimir Şnayder, «Ertis-Tv» oblıstıq arnasınıñ diktorı Marina Saharova, Assambleya filialınıñ Jastarmen jwmıs böliminiñ basşısı Elina Pauli bar.

Jer-su ataularınıñ qazaqşalanuına baylanıstı aytarımız, 2016 jılı Bolat Jwmabekwlınıñ tikeley bastamasımen oblıs ortalığındağı qanqwylı revolyucioner Terentiy Deribastıñ atındağı köşe dañqtı jerlesimiz, Keñes Odağınıñ Batırı, tehnikalıq ğılımdardıñ kandidatı, pedagog-wstaz Qwdaybergen Mağzwmwlı Swrağanovtıñ atına berildi. Ötken jılı oblıs ortalığındağı Lenin köşesiniñ atauın Astana qalası dep auıstıru turalı wsınıs tüsip, halıqtıñ qoldauına ie boldı. Bwdan bölek, oblıs boyınşa köşeniñ atauı keñestik däuirdegi Sovetskaya, Celinnaya, 70 let Oktyabrya siyaqtı eskilikti ataulardan qwtılıp, olarğa qazağımızdıñ bağına tuğan ataqtı wl-qızdarı: öñirimizden şıqqan batırlar, jalpıwlttıq qaharmandardıñ esimderi, dostıq pen birliktiñ wğımın bildiretin Bäyterek, Astana, Beybitşilik, Atameken siyaqtı ataular berildi.

Qaysarhannıñ «Bolat Baqauov Bayanauıl jwrtınıñ  ruhın sındırdı» degeni eş däyekke negizdelmegen ötirik söz. Bolat Jwmabekwlı 2017 jılı qasietti ölke, Jasıbay men Oljabay, Bwqar jırau men äulie Mäşhür Jüsip, Jayau Mwsa men Jüsipbek, Qanış pen Älkey sındı qazaqtıñ batırları men änşileri, aqındarı men ğalımdarı düniege kelgen Bayanauıl audanınıñ damuına 5 milliard teñge köleminde qarajat bölip, audan ortalığı men auıldardı körkeytuge köp küş jwmsadı. Audan ortalığına su qwbırları tartılıp, şağın futbol alañı salındı. Köşelerge asfal't jol men tas trotuarlar töseldi. Alaştıñ wranın jazğan ottı aqın Swltanmahmwt Torayğırovtıñ tuğan auılı Torayğırda auıl klubına kürdeli jöndeu jwmısı jürgizildi. Auıl balalarınıñ sportpen şwğıldanuı üşin şağın futbol alañı salındı. Köşelerge tüngi jarıq şamdarı ornatıldı. Qaysarhan Şärip osınıñ bärin  öz közimen körse, Bolat Baqauov bayanauıldıqtardıñ ruhın sındırdı dep emes, kerisinşe, olardıñ ruhın asqaqtattı dep jazar edi.

Maqala avtorı özi bilmeytin mäseleni zerttep, qarañğıda adasqan adam sekildi. Oblısta «qanşa qazaq mektebin aştı» dep swraydı. Pavlodar oblısında är jıldarı aşılğan mektepterdiñ bäri de memlekettik tilde bilim beredi. 2015 jılı oblıs ortalığında №37 memlekettik tilde bilim beretin zamanaui mektep aşılsa, 2016 jılı Ekibastwz qalasında 1200 orındıq №36  qazaq mektep-liceyi aşıldı. Sonımen birge, 2016 jılı Aqsu qalasınıñ №9 şağın audanında büldirşinderge memlekettik tilde bilim beretin 280 orındıq «Aynalayın» bala baqşası paycdalanuğa berildi. Aymaq basşısınıñ ziyalı qauım ökilderimen ötken kezdesude bala baqşalardıñ bärinde oqıtudı qazaq tiline auıstıru jönindegi wsınıstı şarağa qatısqan aqın-jazuşılar, öner ieleri, el ağaları qızu qoldadı. Oblıs äkiminiñ wsınısı qazirgi uaqıtta oblıstıq bilim beru basqarması tarapınan jan-jaqtı zerttelip jatır. Konstituciyalıq normalarğa säykes kelip, oblıs twrğındarınıñ tarapınan qoldau bolsa, bwl joba pilottıq türde öñirimizde engiziletin boladı. Türkistan avtonomiyasın qwrıp, azattıq üşin küresken azamatımız Mwstafa Şoqay «Bala qay tilde bilim alsa, sol wltqa sol tilde qızmet etedi» degen sözi bar. Bolat Jwmabekwlıınñ bala baqşalardağı oqıtudı qazaq tilinde jürgizudi wsınu – nağız wltjandı azamattıñ, el bolaşağın oylağan basşınıñ isine jatadı.

Şäriphannıñ jazuı boyınşa aymaq basşısı Bolat Baqauov öziniñ tuğan jeri eşteñe bitire almay jür-mıs. Bwl endi, jurnalist bauırımızdıñ biliminiñ tayazdığın, maqalanı öñirdiñ jağdayın zerttep-bilmey, atütsti jaza salğanınıñ belgisi. «Añdamay söylegen auırmay öledi» degen halıq danalığın este wstasa, olay jazbas  edi. Bolat Jwmabekwlınıñ basşılığımen öñirde köptegen keleli ister atqarıldı. Oğan oblıs jwrtşılığı kuä. Bärin jipke tizip jazbasaq ta, eñ mañızdılarına toqtala keteyik. Bolat Jwmabekwlı basşılıqqa kelgen eki jıl işinde öñirdiñ jalpı işki önimi bwğan deyingi ıldarmen salıstırğanda aytarlıqtay östi. Oblıs äkimi Elbasınıñ tapsırması boyınşa investorlarmen tikeley qarım-qatınas jasap, köptegen şet eldik qarjı instituttarı men jeke kompaniyalardıñ öñirge investiciya qwyuına türtki boldı. Mäselen, oblıs ortalığındağı «Pavlodar» arnayı ekonomikalıq ortalığında avtomobil' diskilerin jasap şığaru jäne qospalı alyuminiy öndirisi aşıldı. Auıl şaruaşılığı salasında da köptegen mañızdı ister atqarıldı. QR Ükimetiniñ memlekettik bağdarlamasına säykes auıldıq aymaqtarda auıl şaruaşılığı kooperativterin qwru isi jospardan artıq orındalıp, jeke şarualar memleketten bölingen subsidiyalardıñ şarapatın körip jatır. Kooperativterge birikken şarualar memleket qarjısına süt salqındatu qondırğıların, asıl twqımdı qara mal satıp alıp, auıldıq jerde naubayhana, tigin cehtarı, şaştaraz siyaqtı käsipter boyınşa öz biznesterin jürgizip igiliginkörip jatır. Mwnıñ bäri oblıs basşısınıñ tikeley basşılığımen atqarılıp jatqandıqtan Bolat Jwmabekwlınıñ iskerligi men menedjerlik qabiletiniñ joğarı ekendigine ayğaq.

Maqala avtorı «Oñtüstikte tığız qonıstanıp otırğan şarualardı Pavlodar oblısına audaru isi müldem jürgizilmeydi» dep jazıptı. Bwl da şındıqpen janaspaydı. Bolat Jwmabekwlı audan äkimderine, äleumettik bağdarlamalar jäne jwmıspen qamtu basqarmasınıñ basşısına tikeley tapsırma jiberip, Oñtüstik Qazaqstan, Jambıl, Almatı, Qızılorda siyaqtı twrğındar tığız ornalasqan aymaqtarğa issaparğa jiberdi. Osı jwmıstardıñ nätijesinde  oñtüstiktegi ağayındar Pavlodar oblısına köşip kelu boyınşa keñes aldı. Ötken jılı Pavlodar oblısına Özbekstannan, Moñğoliyadan, Reseyden, Qıtaydan, Ukrainadan  349  adam köşirilip, olardıñ bäri oralman statusına ie boldı. Sonımen birge, oñtüstik öñirlerden 292 adam köşirildi. Olardıñ bäri audandar men  auıldıq jerlerde qonıstandırılıp, mektep jasındağı balaları tügeldey oquğa qabıldanıp, mektep jasına deyingi balalar bala-baqşamen qamtıldı. Twrğılıqtı jerlerine tezirek beyimdelip ketulerine jan-jaqtı kömek körsetilip jatır. Qazaqstan Respublikasınıñ zañnamalarına säykes zeynetaqı jäne basqa da äleumettik tölemder tölenude.

Bolat Jwmabekwlı wlttıq ruhtı köterip, jastardıñ boyına otandıq patriotizm sezimderin siñiru maqsatında eki jıl qatarınan Ertis özeniniñ jağasındağı kökoray alqaptarda etnofestvial' ötkizudi dästürge aynaldırdı. Ötken jılı «Wlı Dala eli» festivalinde 100-den asa kiiz üy qwrılıp, wlttıq salt-dästürimiz ben ädet-ğwrıptarımız nasihattaldı. Etnofestival' barısında aymaq basşısı Düniejüzilik qazaqtar qauımdastığı törağasınıñ orınbasarı Zauıtbek Twrısbekpen birge qandas bauırlarmen kezdesip, olardıñ ötinişterin tıñdadı. Aytılğan wsınıstar men tilek-arızdar boyınşa tiisti tapsırmalar berip, olardı baqılauda wstadı. Jıl soñında aymaq basşısı oblıs ortalığına jaqın ornalasqan Ol'ginka auılındağı Qıtaydan köşip kelgen Adal Hamithannıñ üyine bas swğıp, jay-küyin swradı. Bwdan keyin, oblıs ortalığında öñirimizge köşip kelgen qandas bauırlarmen kezdesken Bolat Jwmabekwlı olarğa aldağı uaqıtta da qoldan keler kömek pen qoldauın ayamaytının jetkizdi.

Elbası senim artıp, Pavlodar oblısıınñ basşılığına  qoyğanda Bolat Jwmabekwlınıñ aymaqtağı Kaçir audanı, Aqsu monoqalası, oblıs ortalığın basqarudağı jarqın jetistikteri men iskeri qabilettiligin esepke alğanı ayqın. Bolat Jwmabekwlı Wlt Köşbasşısınıñ seniminin aqtap, «Jas kelse iske» degendey wlttıq qwramı jağınan san aluan, asa mañızdı industriya ortalığın şeberlikpen basqarıp otır. Oğan Qazaqstan Respublikası Prezidentiniñ atınan tapsırılatın «Eren eñbegi üşin» medali, «Oblıstıñ damuına qosqan eleuli ülesi üşin» tös belgisi jäne «Qwrmet» ordeniniñ berilui dälel.

Maqala avtorı öziniñ söz soñında «Baqauov El men Elbasınıñ senimin aqtay aldı ma?» degen saualına tiisti jauap aldı dep oylaymız. Bwdan bölek, Qaysarhan Şärip aldağı uaqıtta Pavlodar oblısı, jalpı aymaqtıñ tınıs-tirşiligi bolsın, basqa da mañızdı äleumettik sektor bolsın,  maqala jazbaq oyı bolsa, aldımen öñirdiñ jay-küyimen tanısıp, materialdı naqtı zerttep jazsa degen tilegimiz bar.

Pavlodar oblısı äkiminiñ baspasöz qızmeti

Abai.kz

 

 

49 pikir