Jwma, 23 Aqpan 2018
46 - söz 1192 10 pikir 12 Aqpan, 2018 sağat 08:31

Aralas neke nege qauipti?

Bügin Nur.kz-ten qazaq qızı men orıs jigitiniñ aralas nekesi jayında oqıdım. Jalpı keyingi uaqıtta ondaylar tım köbeyip ketti ğoy. Qazaq qızı käriske twrmısqa şığadı, qazaq jigiti türiktiñ qızın aladı jäne basqa. Ayta berse mısal köp.

Aralas nekedegilerdiñ aytarı bir: "Wltı mañızdı emes, sezim mañızdı" nemese "Onda twrğan ne bar?!" Ondaylardıñ köbisi aralas nekege qarsılardı, men siyaqtılardı zamannan qalıp qoyğan, ortağasırlıq tüsiniktegi, tipti neandertal' tiptes dep sanaydı. "Jaña älemniñ kelbetin qabıldamaytın eskiliktiñ sarqınşağı" deydi. Äy, meyli.

"Endi aralas neke nege qauipti?" degen swraqqa keleyik. Jauabın tarihtan qarau kerek. Patşalıq Resey qazaqtı otarlağan sätte, türli zombılıqtı körsetti. Orıs mwjıqtarı qazaq jerinde qazaq qızdarın zorlıqpen aldı. Basqınşılığın jasadı. Ol keyin de jalğasın taptı. Mısalı "Aqbilek" romanın esiñizge tüsirseñiz, sonıñ özi jetkilikti. Ol sätte qazaq qızı öz erkimen özge wlttıñ etegin wstamadı. Zorlıqpen, qorlıqpen wstattı.

Odan keyin uaqıt öte kele aralas neke memlekettiñ negizgi ideologiyasınıñ birine aynalıp şığa keldi. Mısalı KSRO-da internacional otbasılar nasihattaldı. Qazaq orıstan alsa nemese kerisinşe. Bwl tatulıq pen tabiği zañdılıq retinde qaraldı. Biraq Mäsekeudiñ şınayı maqsatı az wlttardı assimilyaciyalap joyıp jiberu edi. Nesi bar, aralas neke tamaşa mümkindik. Ol tipti twtastay wlttardıñ qanın bwzdı. Sayasat sol edi.

Al endi qazir şe? Otarlıq ezgi de, KSRO ideologiyası da joq! Biraq aralas neke köp. Nege? Demek elde wlttıq ideologiyalıq bağıt joq. Anau-mınau emes, wlttıq! Ia, men tüsinem. Barlıq adam birdey, barlıq adam teñ. Demokratiyalıq qoğamda kimmen otbasın qwram deseñ de öz erkiñ. Biraq «älem adamı», «mahabbat şıñı» degendi şetke ısıra twrıp, mına swraqtarğa jauap bereyikşi: Qazaq qızı(jigiti) orıspen ne kärispen(jäne özgeler) otbasın qwrsa, odan tuğan bala hristian bola ma, mwsılman bola ma? Meşitke barıp, bes uaqıt namaz oqi ma, älde şirkeuge barıp, şoqına ma? Abaydıñ tilin artıq sanay ma, Puşkindi köbirek süye me? Petrdi wlıqtaydı ma, Abılaydı ardaqtay ma? Jauap beru öte qiın. "Äkesi qay wlt, bala da sol wlt" deu qatelik. Öytkeni bäribir qan tazalığı tolıq bwzıladı. Aralas nekede eki ğaşıq bir-birin süyui mümkin, biraq esi dwrıs bolsa, bir-biriniñ wltın süymeydi. Qazaq jigit orıs qızın alsa da, onıñ janın jaqsı körgenimen, tarihın dattaydı. YAğni aralas nekede bäribir işki qayşılıq bar. Onı moyındamaytını anıq, biraq ol fakt.
Sol sebepti beybit zamanda qan tazalığın laylamay, är wlttıñ jigiti men qızı özara otasqanı qayırlı.

Ashat Qasenğali

Facebook-tegi paraqşasınan

10 pikir