Beysenbi, 24 Mamır 2018
Ädebiet 2686 7 pikir 30 Naurız, 2018 sağat 10:30

Monika

Äynegi jwqaltañ, "qauırsını" qara arzan közildirik kigen taksişi jigit küyis qayırğanday iegin dir-dir etkizip, sağız şaynap kele jatır. Tipti ara-arasında sağızın ürlep şar etedi de, jarıp jibergende tükirigi köpirşip şaşılıp, betime tiedi. Men terezeden köz almay sar dalağa qarap kele jatsam da, onıñ jaltaq-jaltaq etip betime bir, qısqa etegim jetpey qalğan jalañaş tizeme bir köz jügirtip otırğanın iştey sezemin.

Töbesine tırbiğan swr jıñğıldar ösken qwm töbelerdiñ arasınan üylerdiñ mük basqan sarğış şatırları da körine bastadı. Auıldıñ beynesi salaq äyeldiñ köylegindey şoqpıttana qalıptı.

Ana töbelerdiñ bergi jağındağı qabirstannıñ qorşauı da enteley jol jiegine jetipti. Mürde köbeygen ğoy. Taksidi toqtatıp, dalağa şıqtım. Bwrın o dünielikter auılınıñ eñ şetine qonıs tepken bauırımnıñ beyitin äreñ taptım.  Onıñ beyiti qalıñ qabirdiñ ortasına qaray oyısıptı, kün jegen qwlpıtastıñ jazuı öşuge aynalğan, qwlpıtası müjilip, ügitililgen. Meniñ de sağınışım seyilip, kürsinuim azayıptı. Közimnen jas şıqpadı, mwñayğan da joqpın.

Magnitafon muzıkasınıñ bar dauısına şığarıp qañıltır köliktiñ qabırğasın sögip tüsirerdey dañğırlatıp qoyğan mına esalañ taksişimen wrsısayın dedim de erinip qaldım.

- Bolat aqanıñ qızısız ba?

- Mmm…

- Bolat aqa dükenniñ aldında mas bolıp jür eken, "basım auırıp twr" degen soñ, şamalı aqşa berip ketip edim, ötkende…

- Mmm…

- Sizdi bir jerde bastıq deydi ğoy…

- Mmm…

Äkemniñ oğan qarız ekenin eskertip, mas bolıp jürgenin qosa aytıp, öziniñ päsin köterip alğısı kelgendey qauırsın közildirigin bir dwrıstap, iığın qomdap qoydı. Bazardan alınğalı üstinen şeşilip körmegen kir-kir köyleginiñ jağasın tüzep, közildiriginiñ üstinen mağan qaradı.

Keşke taman "Bolattıñ qızı kelipti" dep körşiler, tuıstar jinala bastadı. Amandıq-saulıqtan soñ ärqaysısı meni üstime işip-jep qoyarday tesile qarasıp jatqandarın bayqadım. Olardıñ erteñgi künge talğajau qılar jaña ösek tapqanına da kümänim qalmadı.

Şay işip alğan soñ, sırtqa bettep, auızüyge şıqsam, bağana ğana qazan jaqta jürgen kelinderdiñ biri esik aldında sıñarı toñqayıp jatqan tufliimniñ birin ayağına ölşep, kiip qarap twr eken. Onı wyaltpayın dep:

- İnime dwrıs qarap jürseñ, tuğan küniñe osınday tufli berip jiberemin, - dep äzildedim. Betindegi qoñır sekpilderdi qanğa totığa qoyulanıp, wyalıp qaldı.

Osı kezde köktemniñ jılı küni bolsa da üstine ilgen qalıñ toqıma köyleginiñ etegi deleñdep ana jaqtan Monika jügirip kele jatır. Eluge jaqındap qalğan, aqıl-esi kem, tili mükis, osı ğarip jannıñ  Monşaq degen äsem atın wmıtıp, bala-şağağa deyin  Monika deytin. Erkeletu me, joq älde köziniñ qıli, mwrınınıñ pwşıq ekenin mazaqtap, wsqınsız türin swlu Monika Belluçimen salıstırıp atadı ma, ol jağı mağan äli künge belgisiz. Bas salıp qwşaqtay alıp, tüsiniksiz bıldırlap asığıs söylep jatır. Moyınıma ıp-ıstıq jas tamıp ketti.

- Qoy, Monika, ülken qız jılay ma? Boldı, qoy, - dep arqasınan qağıp jwbatsam da qoyar emes. Betimdi süyip-süyip, silekeylep, jüzimnen qwrğaq jer qaldırmadı. Ayran işken be, älde qwrt jedi me eken bilmeymin, süygen sayın tanauıma aşığan süttiñ iisi kele berdi.

Qwlağındağı auır temirden soğılğan sırğası dir-dir etip solqıldap twrıp jılaydı. Bwrın tilin azdap tüsinetin siyaqtı edim, qazir tipti wmıtıppın.
Şeşem meni bosanarda perzenthanada Monikamen birge jatqanın aytatın. Qwşağındağı balpanaqtay säbiin keudesine basıp, quırşaqtay qızıqtap jürgen Monikanıñ keypi köz aldımnan ketpeydi deuşi edi.

Tuıstarı "bala bağuğa Monikanıñ qabileti joq" dep, ol wyıqtap jatqanda jörgektegi böbegin balası joq erli-zayıptılardıñ qwşağına salıp jibergen. «Böpesin joğaltqanın bilip, Monika añırap jılap, eşkim jwbata almadı. Süt tolğan omırauı tasırayıp, keyin jara bolıp, äbden qinaldı, sorlı» dep aytıp otıratın mamam. Öksigin basıp, jasqa şılanğan dımqıl kirpikterin üzdiksiz qağıp, közin jıpılıqtatıp, mamamnıñ qasına kelip jörgektegi mağan wzaq qarap otıradı eken.

Jelkildep köz aldında östim, Monikanıñ. Ağayındarınıñ üyinde twratın Monikadan su tasu, qoy bağu, eginniñ şöbin jwlu eskildi jwmıstar artılmaytın. Qolı bosağanda bizben birge dop oynauşı edi. Oynap jürip eleusizdeu kelip meni qwşaqtay aluı, balalarmen keriskende qarsılasımdı men üşin tüyip qwlatıp jiberu siyaqtı qılıqtarı üyrenşikti bolıp ketken-di.

Mine, sol Monikanıñ jüregi jarılarday egilip jılap twrısı mınau. Köz jasınıñ bilegimen sürte salıp, etegin türip, qarınındağı bir qarıs tırtıqtı körsetip jatır. «Qoy, wyat boladı» dep etegin japqanıma qaramastan bıldırlap aytqan arızınan jaqında soqırişekten ota jasalğanın tüsindim.

Auılda bolğan eki-üş künimde Monika meniñ janımnan şıqpadı. Tañ atpay tisteri tüsip qalğan qızıliegin mıjıraytıp külimdep kelip twradı. Sosın keş batqanşa meniñ janımda.

Oyıma qay saytan salğanın kim bilsin:

- Böpeñniñ papası kim? - dedim qolımda äldi jatqanday qwşağımmen auanı qarmap körsetip.

Şoşınıp qaradı. Qwbıjıq körgendey toqıma köyleginiñ etegi dalañdap jügirip ketip qaldı. Jäne jolında jatqan qwman-şılapşındardı ayağımen teuip, auızüydi azan-qazan qılıp ketti.

Keşke qaray retsiz qiılğan şaşı jalbırap, esik jaqtauınan sığalap twrğan Monikanı kördim de, sırtqa şıqtım. Aynalasına alaq-jwlaq qarap alıp, alaqanıma birdeme qıstırıp jatır. Äsker kiimin kigen üş jigit tüsken eski foto. Şeti jiırılıp, boyauı öşe bastağan sarğış fotoğa üñile qarap, eki orıstıñ ortasında twrğan swlu mwrttı jigitti şıramıtqan siyaqtımın.

Iä, sol. Sarja äjeniñ Almatıdağı ülken wlı boluı kerek. Auılda ötken bir-eki toyğa kelgen kezinde körgenmin. Auıldağılar bw kisi turalı tamsanıp biraz äñgime aytqanı da esimde. «Äyeli teatrda oynaydı eken», «Wldarı şetelde oqidı eken», «Sarjanı kelesi jılı şetelge kurortqa alıp baramın depti», «Professor eken özi», «Tipti ana jarımes Monikağa da sırğa alıp kelipti» degen äñgimeni añız aytqanday örşitip edi.

Sarja kempir kenje siñilisi Monikanı jındıhanağa tapsırmay, öz üyinde wstadı.

Surettegi mwrttı jigitti nwsqap «Bäbä» dedi. «Papa» degeni şığar. Köziniñ ağı molayıp, jan-jağına wrlanıp qaradı da, sausağın erinine taqap «Tüş» dep ımdadı.

Nege ekenin özim de bilmeymin, bwrınnan özim biletin qwpiya siyaqtı sezimde boldım. Tipti, bwğan asa tañırqay da almadım. Mümkin tosın jağdaylarğa äbden etim ölip ketken şığar.

Tañ erteñ kün köterilmey qalağa ketip qaldım. Wyqısınan twra sala arsalañdap bizdiñ üyge jetip kelgen Monşaq meniñ ketip qalğanımdı estip mwñayğan şığar. Mümkin qorsıldap jıladı…

Baqıtgül Särmekova

Abai.kz

7 pikir