Дүйсенбі, 21 Тамыз 2017
Әлеумет 1778 7 пікір 30 Мамыр, 2017 сағат 10:49

Тіліміз бен әдебиетіміз құрдымға кетпей ме?

Соңғы жылдары жанымды аяздай қарып жүрген ең ауыр жағдай – аты тәуелсіз, ал заты оған келіңкіремейтін мемлекетте өзіңді нағыз тәуелсіз жан сезіне алмау дер едім.

Олай дейтінім, Конституцияда «мемлекеттік тіл – қазақ тілі» деп тасқа ойғандай етіп жазылып қойса да, мемлекет тәуелсіздігін алғанына ширек ғасырдан асса да, ана тіліміз әлі күнге өз жерінде өгей баланың күйін кешуде екенін кім жоққа шығара алады?

Мұны аз десеңіз, таяуда мемлекет басшысысы өз аузымен: «Қазақ тілі» мен «Қазақ әдебиеті» пәндерін біріктіріп оқыту» керектігі туралы айтқаннан кейін, тілге, әдебиетке деген мемлекеттік құрметтің енді ешқашан да бұрынғыдай болмайтынын ойлағанда, қайран менің жүрегім жарылып кетердей күй кештім.

Бұл арада соңғы кездері енді күшіне енгелі жатқан жазушылар қаламақысын өсіру туралы заңның қажеттілігі қанша деген сұрақ туындайды еріксіз.

Бұл не:

Мақтан ба?

Мазақ па?..

Соншалықты өзінің туған ана тілінен, өзінің туған әдебиетінен безетіндей, бұл мемлекетке не болған өзі?

Өз негізінен безетіндей бұл міскіндер, сонда кімнен, неден өлердей қорқады екен?..

Тілі мен әдебиеті қажет болмаса, ондай Ұлтқа өзінің атымен басталатын тәуелсіз мемлекеттің де қажеті бола қояр ма екен?..

Ұлт тілі мен ұлт әдебиетінің болашағын шындап ойлайтын Ұлт, ұлт басшылары бар ма екен өзі, әуелі?..

Жұмаш Кенебай

Abai.kz

7 пікір
Төкен 2017-05-30 22:30:14
Мына зымыран уақытта техника қарыштап дамуда. Айтатын ойыңды смартфоныңа жазып, интернет аудармашының көмегімен лезде аударып алуға болады. Қажет болса, шетел адамымен осылайша түсінісуге болады.Жақында оқыдым, енді дауысыңды есітіп, табан астында аударып беретін бағдарламалар шығып жатыр. Бұл дегенің миыңды қинап, тіл үйрену қажет болмай қалатынын білдіреді.Ал, біздердегі министрлердікі не алашапқын.Бұның бір ғана себебі бар.Сол баяғы тендер.Біреулер сол оқытылуы керек ағылшынша кітаптарды шығарудың тендерін ұтып алған.Ондай кітапдарды дайындау оп-оңай, шетелдегі бар кітаптардың өңін өзгертіп көшіре салады.Осыдан келешек ұрпаққа пайда бар ма, жоқ па оларды онша қызықтырмайды.Осыған бөлінуі тиіс ақшаны хапануть етсе болды.Аз уақыттан кейін министр өзгереді.Жаңадан келген менен бұрынғы барлығын бүлдіріп кетіпті деп, тағы бірдеңе ойлап табады.Осылай жалғаса бермек. Бұның бір амалы осы министрден халық алдында ант беруін талап ету керек. Осы реформа ұшін мен басыммен жауап беремін, егер осы сәтсіздікке ұшыраса, сотталуға да бейілмін деген сияқты.
Ашулы қазақ 2017-05-30 18:58:44
Қазақ ұлтшылдарының басын қосып партия құра алатын жігіттер елде бар ма? Күн сайын саны артып келе жатқан қазақтар қашан саяси күшке айналады? Демографияның өзгерісі неге саяси өзгеріске әкелмей жатыр? Қазақстан қашан қазақша сөйлейді? Элитамыз орысша сөйлеуші еді, енді ағылшынша сөйлеуге көшті. Сонда қазақ тілі қайда қалады? Арбаның бесінші доңғалағы сияқты қолданыста жоқ, бірақ бар деген аты ғана бар тіл ме? Бүгінгі ғылым ғана емес, барлық салада жүргізіліп отырған саясат қазақ тілін құртуға бағытталған.
Төре 2017-05-30 16:52:52
Тіліміз бен әдебиетіміз құрдымға кетпей ме? ... КЕТЕДІ!
Руза 2017-05-30 14:37:24
Кейбір деректерде, ЕБ қазақ емес дейді, сондықтан болар... Бірақ сонда да дүние жүзіне күлкі, таба емеспізбе? Президентіміз солай айтып тұрса? Осы пікірлерді барлығымен келісемін. Өйткені дүние жүзінде өз тілі мен әдебиетін дәріптемейтін ел жоқ.
Шыңғыс төре 2017-05-30 12:10:45
Латынға көшсе құрдымға кетеді. Кириллицадан еңбектердің назарбаевшылдарға керегі ғана аударылады.
Ғаббас Қабышұлы 2017-05-30 12:03:01
Е, ағайындар, "қазақ тілінің жыры" өткен 25 жылға қоса 2030-жылға дейін созылар. Иә, оған дейін мәдениеті мен әдебиеті Көкелерінің еркетотай министрлерінің "әсіресауаттылықтарымен" араластырылып, ботқа болып кетпесе. Сахналарымыз бен телеарналарымыз алаөкпе-желөкпелердің ойнағына айналып барады, мектептеріміз қазақ шәкірттерді АНА ТІЛІНІҢ уызына қандырмайтын "үштілділікке" бағындырылды, Сағадиев деген "ғұлама" енді 7-сыныптан бастап "негізгі пәндерді ағылшын тілінде оқыту керек!" деп жұлқынып жүр. Ол үшін қазақтың негізгі пәндері - Қазақтың тілі мен әдебиеті, Тарихы, Жағрафиясы оған бөгде бірдеңе сияқты. Бұндай былықпайды тиятын Көкелерінің өзі біресе алай, біресе былай сөйлеп, ақырында еркелерін қостайды. Ал қазақ жазушыларының таңдаулы 100 кітабын шығару дегендері өздеріне керектілердің кітаптарымен тынары сөзсіз, қаламқыны соларына береді. Демек, бізде идеология дегенің - еріккеннің ермегі!
Ф 2017-05-30 11:03:03
Ағатай сіздің жазғандарыңызды ,Мырзан Ағатайды əрдайым оқып жүрем-нағыз Айтары бар Ерсіздер!ал енді мемлекет қазақ болғаннан кейін бұ қазақ -өз тілі мен əдебиетінен безіп отырған жоқ,естерінен тандырғандай қып үстерінен өкім етіп бездіріп"- отырғандар"-ықтиярсыз.міне солар.ал енді Сұлтанмахмұт сияқты т.б.көптеген ақындарымыз жазып кеткен шығармаларды (мысалы'Бір кісіге)өсіп келе жатқан ұрпаққа оқытпау үшін ,осындай шығармалар олардың көзқарасын өзгертетінін білгендіктен қазақ əдебиетімен алысып жатқанға ұсайды.

Үздік материалдар

Рухани жаңғыру

Қанат Әбілқайыр. Қарыз бен Парыз

Abai.kz 3194
Қауіп еткеннен айтамын

Қазақстанда жүрген қытайлар кімге сүйенеді? 

Н.Қошаманұлы 8020