Бейсенбі, 17 Тамыз 2017
Алашорда 2546 16 пікір 26 Шілде, 2017 сағат 09:31

Елбасы Кенесары мен серіктерін еске алу шарасын өткізуді қолдады

Кенесары Ханның (серіктерінің), шейіт болғанына 170 жыл толды. Осы айтулы датаға дайындықтар қалай жүргізілуде.

Алдыңғы мақалаларымызда Қазақтың соңғы ханы – Кенесарының, серіктерімен бірге шейіт-опат болғанына биыл 170 жыл толып отырғандығы және осы айтулы оқиғаларды зерделеу үшін, үстіміздегі жылдың 7-қазанында, қасиетті Таразда арнайы ғылыми-танымдық конференция және қазақи-діни тұрғыдағы «Ас» берілетіндігі туралы бірнеше рет БАҚ-да хабарлаған болатынбыз.

Кенесары Хан десе елең етпейтін қазақ жоқ! Ол түсінікті де, өйткені, Қазақтың соңғы ханы – өшпес өршілдігімен, қайтпас қайсарлығымен, халыққа деген риясыз көңілімен ел есінде мәңгі қалған. Хан туралы зерттеулер, жазбалар, ауыз әдебиетіндегі толғамдар біршама баршылық екенін де айта келіп, биылғы маусым айында арнайы жинақ шыққанын да атап өткіміз келеді.

Барлығы 38 автордың шығармаларын қамтыған, 25,5 баспа табақтық, профессор А. Шотаевтың және А. Алтайдың құрастыруымен 500 дана болып шыққан жинағымыз Республиканың  түгелдей дерлік өңірлеріне таратылды. Еліміздің көптеген белгілі азаматтары жинаққа «өте жақсы» көзқараста екендіктерін білдіруде.

Осы тұста аталған шараларды ұйымдастырушы ынталы топтың мүшесі – Қанатбек Жақсылықұлы аталған жинақты Ел Президенті – Н. Ә. Назарбаевқа жолдап, Елбасының: «өткізілмекші іс-шараларды толығымен қолдайтындығы және игі істердің халқымыздың береке-бірлігін арттыруға қызмет ете берсін...» деген ізгі тілегін жеткізгендігі туралы жауап келгендігін айта кетелік.

Алда өтетін іс-шараларды ұйымдастыруда көрсетіп жатқан белсенділіктері үшін арнайы мақалаларды тоқтаусыз жариялап жатқан "Аbai.kz"; "Жас Алаш"; "Казахстанская Правда"; "Егемен Қазақстан" т.б.  БАҚ-на және «Қазақ Хандығының 550 жылдығы» атап өткізілген қасиетті Жамбыл облысының әкімдігіне, басқа да көмек қолын созушыларға, үлкен алғысымызды білдіреміз.

Республикалық-Халықаралық деңгейдегі «Ғылыми-конференцияны» өткізуге Тараз Мемлекеттік Университеті және Алматыдағы Ш. Уәлиханов атындағы тарих институтының мамандары дайындықтар жүргізуде. Өткен оқу жылында Тараз облысы бойынша барлық мектептерде «Кенесары оқулары» өткізілді. Осы байқаудың қорытындысы бойынша «Үздік» деп танылған 8-сынып оқушылары: Жанұзақ Мәди мен Жұмаділ Ақнұрдың шығармалары елімізге танымал тұлғалардың еңбектерімен бірге аталған жинаққа енгізілді. Осы жинақты қайтадан, көбейтіп басып, мектептерге, оқу орындарына, кітапханаларға тарату туралы да ұсыныстар түсіп жатыр. Ондай ұсыныстарды және 7-қазан күндері Тараз қаласында «Ұлттық» спорт түрлерінен жарыстар өткізулерді де қарастыру жоспарымызда бар. Әйткенмен, бәрі де қаражатқа байланысты.

Кенесары хан туралы аз айтылған жоқ, айтыла да бермекші. Хан тұлғасына жаңаша қарап, оның шынайы бағасын беру ісі Қазақстан тәуелсіздікке жеткен соң қарқынды түрде қолға алынды. Көптеген тарихшылар, зертеушілер т.б. өз еңбектерін жариялады. 2002 жылы Ханның туғанына 200 жыл толуына орай халықаралық ғылыми конференция өтті. Астана қаласында Кенесары ханға ескерткіш қойылған және оның есімімен аталатын көшелер бар. Хан туралы, академик М. Қойгелді ағаның кеңесімен түсірілген документальды фильм көпшілік көңілінен шықты.

Биыл Кенесары ханның туғанына – 215, опат болғанына (Наурызбай және де басқа туыс, серіктерімен бірге) - 170, Ұлт-Азаттық күрестің басталғанына – 180, Сұлтан Сыздықтың (Садық) туғанына – 180 жыл толғандығын қайталай кетелік. Осыған орай, Республиканың басқа да облыс әкімдерін, саналы азаматтарды жоғарыдағы мәселелерге өз үлестерін қосып, атсалысуға шақырамыз.

Көмек қолын ұсынам деушілер, Алматы қаласындағы проф. Аман Шотаевқа (8-701-798-27-43) хабарласуларыңызға болады.

Аман Шотаев, профессор

Abai.kz

 

16 пікір
жəй Қазақ 2017-08-01 23:27:54
Қазақ ханы Кенесарыға арналған шараны НƏН қолдады деп мəз боламыз. Қазақтың Президенті неге қарсы болуы керек, қарсы болатын заман өткен. Қайта осындай шараны көбейту керек. Анау Орыстың Қортығы ұға түссін.
Сұлтан, Аман Шота - Төрелердің құлы! 2017-07-28 15:45:05
Bесіз қалған Шыңғысханға ИЕ болуы! Оған халқалар кінәлі емес! Кеңес кезіндеде, қазірде Шыңғысхан десе ат-тонын алақашқан біздер Қазақтар өзіміз ғой. Ертеректе бір тарихшыдан естігенім бар: В.Г. Ян (Яншивецкий) Еврей, Шынғиз-хан романын жазып болған соң, 1946 жылы И. Сталиннің қабылдауында болған көрінеді. Сонда Ян Шыңғысхан монгол емес, Қазақ немесе Орта Азия қалықтарынан деген ой айтқан. Өйткені барлық тарихи деректер осыған тіреледі дейді ғой... Сонда И. Сталин, "Олай жазуға болмайды! Өйткені қазіргі Қазақтардың РУХЫ қатты көтеріліп кетеді. Моғол деп жаза беру керек. Пусть потом история разберется. Пока подальше от современных Кзахов", деп нұскау берген екен деп айтып еді. Аты-жөнін ұмытып қалыппын. Ол кезде Шыңғысхан тұрмақ, біз Төреміз десек болды, өзіміздің Қазағымыз Төре-мөре, маңғол-саңғол, қанішердің ұрпағы, үстем таптың өкілісіңдер, т. т. замандарың өткен, енді сендердің қожайындарың мына жұмысшы-шаруалар біздерміз деп, бетімізге басып, жігерімізді құм қылған заманды қалай ұмытамыз? Төрелер өздерінің Шыңғысхан - Күншуақ Бабаның ұрпағы екенін ешқашанда, ақырзаманға дейін ұмытпайды. Оған сеніңіздер? Адам-баласы ата-бабасын таңдай алмайды, ол біз үшін тәбиғаттың құпиясы. Иесіз қалған іздеушісі жоқ Шыңғысханға Ие болған, Халқаларға қайта РАХМЕТ айтуымыз керек? Осы күнге дейін өзімнің Қазағыма Шыңғысхан тұрмақ, оның тұқымы Төрелердің де қажеті жоқ. Осы ойдан туындайтын ой, Төрелерге Шыңғысханның ұрпағы болу "Бақпа, әлде Сорма?" деген сауал. Біздер осы күнге дейін тек қана "сорының" дәмін татудамыз... Осы сауалға әзірше ешкімнің нақты жауап беруге біліміде, жігеріде жетер емес?
Сұлтан, Аман Шота 2017-07-28 09:29:10
Президентіміз Н.Ә. Назарбаевтың осы іс-шараны қолдау оң ниетінен кейін, билік басындағы обылыс, аудан әкімдері және басқа кейбір қырын қарап жүрген "жалтақ" азаматтар осы шараға оң қабақ танытар деген сенімдеміз? Естігенім бар еді: Президентке, Сіз дүниеде кімдерді сүйесіз? деген сұраққа, ең алдымен Анамды, содан соң Кенесары ханды! деп жауап беріпті. Міне жауап... Сіздерденде осыны күтеміз? Президенттің қолдауын жерге тастамаңыздар?... Ағайындар, бұл қолдау бізге емес, сіздерге тұспалдап айтылған нұсқау екенін ұмытпаңыздар?
Сұлтан, Аман Шота 2017-07-28 09:04:52
Осы жерде, Қасым төре бастаған, даңқты ұрпақтары қоштаған, Хан Кенесары шейіт болғанға дейін, арыстанша алысып жанын құрбан еткен, Ұлт-Азаттық күрес Х1Х ғасырдағы ең биік дәрежедегі көтерілісі жүріп жатқанда, одан басқа билік басында болған төре ағайындар мен басқа біздің қазақ ерлері қайда болды деген сұрақ, еріксіз ойға қалдырады. Осындайда; «сын айтсаң шын айт, шын айтпасаң сын айтпа», деген сөз ойға оралады... Олардың бірталайы, қарадан шыққан би мен сұлтандармен қосылып, Ресей жағына шықты! Кенесары ханға қарсы күресіп, шен-шекпен алуға ұмтылды. Міне, бұл ащы да болса, шындық, оны мойындауымыз керек. Кенесары Аруаға алдында біздер Қазақтар "кінәліміз". Сондықтанда ҚҰРАН-АСҚА қатысу сол ата-бабалардың ұрпақтары - біздердің боршымыз? Алла Тағала олардыда сол қылықтарын кешірер? Кенесары-Наурызбай өлді дегенше, Қаһар өлді десейші. Қаһар өлді дегенше, Бостандық өлді десеңші?! Осының арты неге алып келіп соққанын көзі ашық Қазақтар жақсы біледі... Бостандықты біздерге Құдыретті Алла Тағала! сыйлады. Әйтпесе бостандықты әлі МЫҢ жыл күтетін едік. Бостандықты күтпейді, Бостандық үшін күреседі. Сол үшін күресетін адамдар тұқым-тұрпағымен жойып жіберген...
ахмет аққали 2017-07-27 21:57:51
Аман ағаға Батыр бабаларымыздың рухы қолдап жүрсін!
Азкен Алтай 2017-07-27 18:27:05
Идаятқа! Сіз жазып отыған...қойып отырған сұрақтар.. тіптен де бір жаңалық еместей сезілді! Тек қана: Кенесары - қазақ ханы (таласты дерек) дегеніңзге----Кенесары - қазақ ханы (талассыз дерек)! 1841 жылы, 7 қыркүйекте Көкшетауда түгелдей дерлік қазақ руларының өкілдері, ежелгі Шыңғысхан-Түркі салтымен, ақ киізге көтеріп ХАН сайлады! Бұл қазіргі демократия үлгісі АҚШ-тағы таңдаушы-выборщиктер сайлауына пара-пар тарихи-саяси акт! Ілияс есенберлинді оқыған дұрыс...
Идаят 2017-07-27 11:40:26
Эмоцияны тежей отырып, мынадай "қазақ затына" қатысты басы ашылмаған және келеңсіз нәрселерді ойластырайықшы: 1. Кенесары - қазақ ханы (таласты дерек). 2. Соғысты қазақтар бастаған. 3. Қазақ ханы қатысқан және басқарған соғыс қазақ елі атынан болған соғыс. 4. Ендеше, бұл соғыс "қазақ-қырғыз соғысы" аталып, тарихқа және оқулықтарға енуі керек. 5. Соғысқа не себеп болған: қазақ жерінің тұтастығына немесе қазақ елінің тәуелсіздігіне қауіп төнген бе? 6. Соғысқа толық сипаттама берілуі керек. 7. Қазақ елі бұл соғыста қандай нәтижеге жетті. 8. Соғысқа мемлекеттік тұрғыда саяси баға берілуі керек . 9. Бұл соғысты қырғыз ағайындар қалай бағалап отыр және ол Қырғызстан тарихына қалай енген.
Ерлан Әбди 2017-07-27 10:15:03
Ұлым деген, ұлтым болмаса... Ұлтым деген, ұл қайдан туады. Ұлыларымызды, ұлықтап жүрейік ағайын !
Роза Курманова 2017-07-27 10:12:57
Үлкен іс бастап жатыр екенсіздер, Алла қолдасын! Бұл да болса, Сіздердің асқан ақылдылық пен азаматтықтарыңыздың сыналар тұсы. Өткізілетін ғылыми танымдық конференция да, қазақи діни "ас" беру ниеттеріңіз де, әдеби оқулар ұйымдастыру шараларыңыз, жинақ шығару да құптарлық дүниелер. Ас өлік үшін емес, әсіресе, тірлік үшін, халықтың берекесі мен ынтымағын жарастыратын жиын. "Инабаттылық - ердің азығы, Инабатты ер- елдің қазығы", деп Абай атамыз бекер айтпаған. Азкендей ағаларымыздың ұйымдастыруымен өткізілетін іс шаралар - халықтың киелі қазығы, сусағанға нәр алатын рухани азығы болсын деп тілейміз. Оған дейін де, кейін де Кенесарыдай ел тізгінін қолға ұстаған батырлар тұсында да - хандармен қаралас, билермен сабақтас жүрген өздеріңіздей азаматтардың маңдай тер, табан ақысының ізі жарқырап жатады.
Азкен Алтай 2017-07-27 10:06:33
Рахмет!!!!!!! Жігіттер!!!!
Азкен Алтай 2017-07-27 09:01:25
Тараз облысы деп қателік кетіп қалыпты....кешірім сұраймын! Өйткені, аға, мақаланы қарауды, жіберуді маған тапсырған еді... редакциядан түзетуді сұрадым! Және бас тақырыпты редакция жігіттері өздері қойған, оны да түзетуді сұрадым....Тағы да кешірім өтінем!!! Сұлухан қарындасым!!! Сізге көп-көп рахмет!
Сұлухан Мыңбаева 2017-07-27 07:56:15
Қайырлы таң! Иә,қазақтың соңғы ханы Кенесары жайлы жазылған тамаша топтама. Өз басым бір деммен оқып шықтым. Иә,әсіресе темірқанат жастардың ынтасына ,зердесіне риза болдым. Әрбір автордың өз айтары бар,жазбасы салмақты. Ал,мектеп оқулықтары мен үлкен оқу орындарынан тапсырыс түсіп жатыр депсіз,жоғарыда. Мен де құптаймын. Себебі осындай тарихи құнды дүниеге шектеу қоюға болмайды. Мұны оқыған әрбір азаматтың жүрегінде ұлттық рух оянары сөзсіз. Қанында қандай тектілік бар екенін білгені абзал. Аса керек дүние. Сіздерге құдай қуат берсін!
Сұлухан Мыңбаева 2017-07-27 07:56:12
Қайырлы таң! Иә,қазақтың соңғы ханы Кенесары жайлы жазылған тамаша топтама. Өз басым бір деммен оқып шықтым. Иә,әсіресе темірқанат жастардың ынтасына ,зердесіне риза болдым. Әрбір автордың өз айтары бар,жазбасы салмақты. Ал,мектеп оқулықтары мен үлкен оқу орындарынан тапсырыс түсіп жатыр депсіз,жоғарыда. Мен де құптаймын. Себебі осындай тарихи құнды дүниеге шектеу қоюға болмайды. Мұны оқыған әрбір азаматтың жүрегінде ұлттық рух оянары сөзсіз. Қанында қандай тектілік бар екенін білгені абзал. Аса керек дүние. Сіздерге құдай қуат берсін!
Төре 2017-07-26 20:23:34
Алланың нұры жаусын! Абай кз қызметкерлері, осы қысқа мақала САЙТТА кейбір қателері болсада біраз тұратұрса қалай болар еді? Кенесары Хан мен бірге шейіт болған Батырлардың Аруағы риза болсын! Әмин!
Мұқит Қойшыман 2017-07-26 18:29:02
Əй, бəрекелді , осы іс төңірегінде атсалысып жүрген азаматтарға Алла қуат берсін !
Бакыт М. Бай-Өлке 2017-07-26 16:55:11
Ассалаумағаликум Әз аға. Хан Кене туралы кітапты парақтап әр сөзін зерделеп бір айдан астам уақыт асықпай оқып шықтым. Кітапты оқып ойға түйгенім . Хан ұрпағы төрелердің батыр бабамыздың өткен өмірі жайлы қажымай талмай ізденіп халыққа нақты және шынайы шындықты жеткізү үшін тер төккені алғашқы беттен ақ көрініп тур. Қазақ халқының тыныштығы мен жерінің тутастығы үшін Абылайлап атқа қонған батыр бабамызға Алла разы болып жумақтан орын алуын нәсіп етсін. Арғысы орыс бергісі қоқандықтар мен ел мен жер үшін аш арыстандай айқасып ,шыбын шүберекке түйіп аласұрған көзсіз ер көреген қолбасшы. Кітапты оқый отырып көңілге түиген бір жағдай иісі қазақтың сақтанар жалғыз жауы САТҚЫНДЫҚ, екі жүзді аярлық. Қаншама жылдан бері қазақ ұлтын жегідей жеген опасыздытың әлі күнге жалғасып келе жатқандығын ойлап іштей қынжылып қайғы жутып жүрген қаншама арыстар бар. Хан Кене осы бір турақсыздау ұлт өз қазағымыздың басын қосып ел етсем деп қар жамылып муз жастана жүріп сол баяғы арзан атақ ,алдамшы билік үшін арын сатқан аяр САТҚЫНДЫҚТЫҢ қурбаны болып қапияда ғазиз бастан айырылып қапыда кетті қайран ер. Бірақта сол мансапқумарлық пен сатқындық, аяқтан шалып,жағаға жармасыу о ы күнге дейін жалғасып келе жатқанына таңданам. Қандай халықпыз түсінбедім. Ұлтымыздың ел бастар көсемдері мен қол бастар батырларын әлікүнге аяқтан шалудамыз. Қайран хан ием осындай арсыздық тек сіздің басыңызбен ғана емес қаншама ұлтымыздың ұлдарының туқымына балта шапты. Алладан тілегім ұлтыма Хан Кенедей ұлдарды көптеп берегөр. Ұрпаққа үлгі болар арыстан жүрек.алдаспандай өткір,жасындай жарқылдаған намысты ерлерді жаратқан ием өзі молынан берсіп ұлтыма. Хан ұрпақтары сіздерге Алла разы болсын. Батыр бабаларыңыздың рухы желеп-жебеп жүрсін.

Үздік материалдар

Рухани жаңғыру

Қанат Әбілқайыр. Қарыз бен Парыз

Abai.kz 2885
Қауіп еткеннен айтамын

Қазақстанда жүрген қытайлар кімге сүйенеді? 

Н.Қошаманұлы 7458