Дүйсенбі, 20 Қараша 2017
Әдебиет 3327 13 пікір 25 Тамыз, 2017 сағат 07:55

Тойы болмаған қыздың хикаясы

Abai.kz ақпараттық порталының электронды почтасына "Майгүлдің майысқақ махаббаты" атты матрериал келіп түсті. Шағын әңгіме үлгісінде жазылған дүниенің бүгінгі күннің кейбір суреттерін боямасыз көз алдымызға әкелгені үшін жариялап отырмыз. Жеңіл жүріс арқылы қызметтен қызметке өрлеген Майгүлдің тағдыры оқырмандарды ойландырса деген ниетіміз бар. 

Abai.kz ақпараттық порталы

Көктемі мен жазы түгілі күзі мен қысының өзі жаймашуақ жылы болып келетін өңірде туып-өскендіктен бе қайдам, Майгүл  Қолдасынқызы Жапбарова ханым тым ерте есейді. Балиғат жасына жетер-жетпестен өзге қатар-құрбыларынан ерекшеленіп тұратын. Кеуде тұсындағы қос анары бұртиып, бөксесі бұлтиып  бозбалалар мен желіккен жігіт-желеңді еріксіз өзіне қарай тартатын. Сұлуға сұқтанбайтын жан бар ма?! Оған сырттай ғашық болып, өздерінше меншіктеп жүрген үлкен-кіші көп-тін. Мұның үстіне әуелетіп ән салып, би билеп, жазу-сызудан да хабары бар болатын. Тіпті мұнысымен кішігірім ұжымдық жинақта да көрініп үлгерген.

Бұл қыздың тым ерте есеюінің тағы бір себебі әкесі Қолдасын аты шыққан алқаш-тұғын. Анасы Рахима жеңіл жүрісті жан еді. Ағасы Шерхан төбелестің түбін түсіретін. Әпкесі Кәлима да жігіттермен сүйісу мен олардың құшағына құлай кетудің хас шебері-тін. Әрине, ойраны түскен отбасындағы ауыр аура мен пессимистік-психологиялық ахуал бейжеткенді мына ғажайып өмірден бейтарап қалдырған. Соның әсері болса керек, ол кешқұрым мезгілде жігіттермен қыдыруды, аймалап өбісуді ұнататын, әрі онысын өзіне ерсі де көрмейтін. Ғашықтық пен жігітқұмарлық дерті бойын билеген  бойжеткеннің бұл қылықтарына әй дейтін әже, қой дейтін қожа табылмайтын.

Арман қала – Алматыдағы медицина академиясын аяқтап үлгерместен Көктөбені кезіп, төсек рақатын көріп қалған қызды еріккенннің бәрі ермек ететін. Жоғары курста оқитын жылтыңбайлар мен алып қаланың қылтыңбайлары өздерінің үшкір найзаларын оның  көлшігіне қайта-қайта  батырып алудан әсте тайынбайтын. Ауылдағы ата-анасы мен аға, әпке, бауырлары оны дәу доқтыр болады деп пәруәйлары пәлек болып жүрген.

Бір жолы мынадай сұмдық оқиға болды. Сайлауға түсіп, бағын сынап көрмек болған дәу дөкей қапелімде Майгүлді кезіктіріп қалады. Бұл кезде ол аудандық ауруханада қатардағы қарапайым гинеколог дәрігер болып істейтін. «Сайлаудан өтсем өтермін, өтпесем кетермін» деп жүрген Булат Мусабековтың ойы кілт бұзылады. Түр-түсі келісті сұлуды Шымқаладағы қонақ үйлердің біріне шақырады. Оған қымбат көйлек әперіп, қолына сақина, мойнына тросс, құлағына сырға салып,  жатын бөлмесіне қарай сүйрей жөнеледі. Қапелімде есікті ішінен кілттеуді де ұмытып кеткен екен. Арақ-шараптан алшақтап қашпайтын, темекі тартудан тайынбайтын бойжеткен екеуі түні бойы әмпей-жәмпей болады. Шашы селдіреген, түр-тұлғасы шойын қап-қара дәу дөкей аппақ қардай аруды  әбден мыжғылап, езеді. Уылжыған жас қыздың  көлшігіне  малтыған мырза өзінің үшкір найзасын әрең суырып алады. Осы тұста бөлмеге кенеттен кіріп келген Мария мен Сейітжан беттерін басып, бұрылып тұра қашады. Майгүл олардан қымсынып ұялсын ба, аппақ санын жалтыратып, ыңқылдап-сыңқылдап  төсектен әзер көтеріледі. «Мені көрдіңдер ме?!» дегендей, қос қолын төбесіне көтереді. Иә, дәл сол жылы халық қалаулысы бола алмаған Булат осылайша  қалың елді біраз шулатады. Алайда Майгүлдей майысып тұрған жас ойнас тоқал тапқан оның өз есебі түгел-тін. Бәйбішесінен  тығылып, сығылып жүріп нақсүйерімен жиі жолығудың амалын табады. Таусылып бітпейтін іссапарлар мен той-томалақты желеулетіп  онымен ұшырасып жүреді. Ойнайды, күледі. Әрине,  олардың өзара не істегендерін бір Құдай ғана біледі.

Сол Булат «Қырғын» деген керемет кітап жазып, онысын ұялмастан  Майгүл бас дәрігер болып қызмет істейтін жүйке жүйелерін емдейтін ауруханаға  да әкеліп тастайды. Байтал бастықтың айтқанын екі етпейтін  мақұлбайлар әлгі кітапты жапатармағай сатып алады. Жиналған ақшаға  авторитетті автор  көңілдесіне шуба пальто әпереді.

Ауданды місе тұтпаған Майгүл облысқа қызметке ауысады. Әрине, бұған Булаттың облыс әкіміне жасаған бір ғана телефон соғуының септігі тиген. Алдымен  наркологиялық орталыққа бөлім меңгерушісі болып орналасады. Мұнда ол  Айдулла Мекенбеков деген бас дәрігердің қармағына түсіп қалады. Жылы-жұмсақ диванға бір аунатып алғаннан кейін  Майгүл оның жанды қуыршағына айналғанын өзі  де сезбей қалады. Қысқасы, Айдулла «жат» десе жатады, «тұр» десе тұрады, «қой» десе қояды.

Сөйтіп өзара әмпей-жәмпей болып жүргенде облыстық клиникалық ауруханаға бас дәрігердің орынбасары  болып ауысқан Айдулла  нақсүйерін  бірге ала  әкетуді де ұмытпайды. Ол өзін «Медицинаның маршалымын» деп санайтын. Әріптестері бұл екеуінің құпия тірліктерін бес саусақтай жақсы білетін. Алайда, іш дерттері ішінде болып, ашық айтуға батылы бармайтын. Жиын-тойларда бірге билейтін. Кездесіп қалса кәдімгі ерлі-зайыптылардай құшақтасып, сүйісіп сәлемдесетін. Көрген жұрт: «Анау бір аяғын сындырып алған қағынған кәрі қақпастың мұнысы несі екен?!» дейтін.

Көп өтпестен  Майгүл  онколгиялық ауруханаға бас дәрігер болып барады. Барғаны құрысын, білімді де білікті кадрларды ашықтан-ашық қудалайды. Сөйтіп, кәсіби дипломы жоқ, басқа саланың мамандарын топырлатып қызметке қабылдайды.Үш әріптен тұратын құзырлы мекемеде істейтін біреудің інісін жұмысқа алып,  оны өзіне орынбасар етіп тағайындайды. Қарсы келгендердің бәрінің апшысын қуырады. Тіпті  сонау бір кездері  науқастың температурасын өлшеп,  қалай укол салуды  үйреткен ұстаздарын да аямайды. Отқа, сотқа сүйрейді. Сондағы бар сенгені шаншуға өтпей қалған кәрі найзалы көкелері-тұғын.

Мұның бәрін де місе  тұтпаған ол  медицина қызметкерлерінің облыстық кәсіподағына  төрайым болып сайланады. Мың сан дәрігердің тоқсан тоғызы ғана  жақтап дауыс бергенімен, жиналыстың алқасында отырғандар «Өзге қарсыластарынан көп дауыс жинады»  деп төрайымдыққа сайлап жібереді. Қолына қоғамдық ұйымның мөрін ұстаған ол өзінше тыраштанып белсенеді. Медицина қызметкерлерінің арасында спартакиада, семинар-трениг,  флеш-моб, сан алуан байқаулар өткізуімен көзге түседі. Креативті басшы атанады. Тіпті өзі бір топ нақсүйерлерін жинап алып, Астана мен Алматыдағы телевизиялық байқауларға да қатысып қайтады. Оның бұл қылығын нағыз продюсер, шоумен дерсің.

Майгүлдің маңайына мылқау, меңіреу, мақұлбайлар жинала бастайды. Солардың бірі  Өрік Малданов ұшына шыққан жағымпаз,  лауазым үшін қойнындағы қатынына дейін сатып жіберетін сұмырай болып шығады. Байтал бастығының  ып-ыстық майқұйрығына кіріп алған ол  өзін менсінбегендерді құрықтай жөнеледі. Оларды сыртынан жамандап, қызметтен қуады.

Медициналық академияның ректоры Тоғанбай Маяшев пен облыстағы аса беделді партияның басшысы, халық қалаулысы Құлашбек Мәдібеков те Майгүлдің оттай ыстық құшағында қорғасындай балқып, тар төсектен терлеп-тепшіп шыққандардың тізімінде тұр. Халық қалаулысының сенімді көмекшісі Рустам Байымбетов те көпті көрген келіншекпен бірге түнеу бақытына бөленген. Бұған Алматыдан ауып келген Әбит Мастанбеков тәрізді тағы біреуді қосыңыздар.

Қысқасы, Майгүлдің айы оңынан туып тұр. «Ақ» дегені алғыс, «қара» дегені қарғыс. Кез келген нақсүйер көкелерінің  тілін тауып, көңілін көтеруге тым шебер-ақ. Қызметке өңкей  байынан ажырасқан жесір, жеңіл жүрісті, теріс қылықтыларды жинап алып,  ондайларға қажетсінгендердің қышуын қандырып жүргеніне мәз-мейрам. Сондайлардың бірі «Жылдың үздік дәрігері» ретінде «Алтын ине» жүлдесін жеңіп те алған. Енді бұған күлесіз бе, жылайсыз ба, ерік өзіңізде.

Неке тойы болмаған, үстіне ақ көйлек, фата, қолына гүл ұстамаған  Майгүл маймөңкелеп жүріп  бір емес, жүз жігіттің, жүз емес, мың мырзаның көңілін оп-оңай тауып  та үлгерген. Кәдімгі «Мың бір түн» хикаясындағыдай керемет күй кешкен. Ең алғашқы байы Серімбет Мұсаевтан   Рабиға есімді қызы бар. Оны өзгелерге «сіңлім» деп таныстырып жүретін көрінеді. Одан кейінгі Булат, Айдулла, Құлашбек, Тоғанбай, Рустам, Әбит, біз біле бермейтін тағы басқалар, тағысын сол сияқтылар,  толып жатқан сал-серілері әбден сілікпесін шығарғаннан кейін бе,  соңғы кездері сауық-сайранға, жігіт аулауға кемірек  шығатын көрінеді. Әйтпегенде ше, қырықтың қырқасына шығып, белі мен бұты бірігіп кеткен кәрі қаншықты  қайтсін қасқалар.  Жылмаңдаған жиырма жасар бойжеткендер мен отбасын ойран еткен отыздағылар тұрғанда. «В сорок пять, ягодка опять» деп өзін-өзі жұбатып жүрген жан кей кейде тобасына келгендей болады. Басына орамалын тартып, мешіт жағалайды. Онысы Алла тағаладан кешірім сұрағаны ма, несі екен?!

Демократия демекші, әркім ойына келгенін істейтін, әркім  қалаған адамымен

жүретін, ойнап, күлетін,  тіпті түнеп те  қалатын зымиян заманда Майгүл секілді  маймылдан аулақ жүріңдер, мырзалар демекшіміз! Әйтпесе ол  біріңді сегіз жылға соттатып, енді біріңді тентіретіп тезек тергізіп жіберуден әсте тайынбайтын тәлпіш. Мына ғажап өмірде  махаббатта жолы болмаған, тойы болмаған қыз өзінің бар ашу-ызасын ащылау арақ-шараптан, көк түтінді темекіден, қала берді желіккен жігіттерге  қылмаңдаумен ғана тойтарғысы келетін тәрізді. Айдың, күннің аманында осындай адасушылардан сақтасын дейік, ағайын!

Қайырбек ҚАЛЖАНОВ

Abai.kz

 

 

 

 

13 пікір
Shuaq 2017-10-02 10:53:22
нәпсі құмарлық ғой, бір түрлі екен... елдің рухын көтеретін, көзін ашатын әңгімелер көп болсын, кейбір жаңалықтардың ашық айтылуы ұяттың кеткені деп білемін...бір жағынан қарасаң әкесі алқаш, шешесі дұрыс емес жандардың баласын бөзек ету оңай, олар сондайға бейім сиақты. қорғансыз қызды ел болып қорғамайды, қайта әркімнің астына біле тұра жатқызаы, біле тұра тәйт дейтін жан жоқ... менше мына шығарманы алып тастау керек сиақты... кім болсада жақсы тұрмыс, адал жар, тітті сәби сүйіп өмірдің соңына дейін бақытты болғысы келеді... құлшынып жұмыс істеп, кішкене көтеріле қалсаң болды, бастықпен жақсы, не бірдеңе берді, не танысы бар деген ой алдымен келсе, жүректеріңді тазартыңдар дегім келеді.
Вышел из себя- не сжигай молодым беспредельно мосты... 2017-08-29 12:05:30
Вышел из себя- не сжигай молодым беспредельно мосты... =сондай өтірік болмысы жоқ сөздерді одан сайын пысықтықсымақ болып, пісіріп қызғаншақтықпен қыжылдатып өтірікпен жүргені, өзі сондайдәл сондай кримоториядан шықпай,бәрін бүлдіргеннен жалықпай жүріп, тап таза болып жүргендей болмыссымақтан,білместен не күтуге боладыЕндеше көзді жұмып тұрып ия таң қалмай-ақ қойыңыз тағы да,таң қалмау үшін адал болсаңыз мейлі,ақшаның соңынан ол жерде сізде боларсыз бұл әдейі түсінбеушілік түріңізбен…ендешенеге бүркеп отырсыз аттарын, шынымен жазу к/к еді, дәлел керек қой себебі... Зная на перед -осторожным будь, = заранее никто не знает что будет дальше-ты всего же часть Земли а жизнь на Земле это и есть вынести испытаний. Подводя черту-худшее забудь...=все люди стараются... Перестал мечтать-так, катись ко дну...= адам болайыншы дегенәр кәллада бір қиял болса,онысы да өзіне байланысты болмаса, бірақта соларға ере түсіп, солармен біте түссе,қолдап қана жүрсе, армандауға да шамасы келмес.. Начал обвинять-докажи вину. =Міне сіздің тақырыбыңыз тек осыны тілеп тұр,бір бірлеп, ондай адамдардың атын түгел түсіргеніңіз қайта пайда келтірер еді. Тағы ондай әйелдіің қайта өнері болмай,қолынан түк те келмесе, оқытушы мен оқушының өнеріне қысым көрсету арқылы өтірік түзетумен болып, жұмысын істеп жатқандай болады.. Если полюбил-душу поцелуй,= шын өзжасындағы теңін суйе алған адамның шынайы өмірі ұзарады, сол ҚҰДІРЕТ берген энергиямен тек шындық өмірге де лайықталып, тек жақсылыққа жақын болады, сол адам үшін көп өмір сүреді,сол үшін жан дүниеге мың алғыс Если отпустил-то непретендуй...= әрине өтірік өсекпен кек алу, күйдіру жандыру,болмаса өлтіру –ер мінезділікке лайық болмағаны.. Хочешь изменить-начинай с себя...= біреуді өзгерткеннен көрі өзіңді өзгерткен анағұрлым нанымды болғаны Выбирает путь-каждый для себя... = тағы датүсінбеуің мүмкін қоғамдық бұл философияны, әрі содан барып,сөзімді, өзгерткенім емес, ендеше бірақ өз бар болғаны пенделік өміріңді үлгі қылып, біреуді жаман шеттеткенше , Құдірет берген өміріңді дамыта ал.../Қүдай сақтасын ондай қатын қылышы бар майдакүнем ұсақ өмір сүргенше жоқ болғаны жақсы кірпіш болып ,қалана да алмасаң , кектенгеннен керегең тар болып,өтірікпен пішіп жонып құлықты бола қалу,керегі не біреудің өмірін көрнекті құралға айналдыру-дұшпаннан түкте тарта алмағандай,бар бәлемен жеңу ғана мақсат болса,тегін ауаны да тарлықпен сізбен біздер жақсылық үшін еш адамға кектенбе деген еді ғой,сондықтан да, сіз айтқан әйел еш уақытта сондай түсінікпен басын құран үшін жаппас еді исі де мұрнына бармас еді, ал орамалда жат болмағаннан ол ұлт дәстүрін сақтап, сізді ем ес Құдіретті оқығаннан, жас алып, әрине Құдай тағаланы силай білгені бар болғаны, сол жолға түсіре алмасаңыз өзіңізден көргеніміз болар онда оны да қызғанғаныңыз анық екен... көрінуде!!! Атадан қалған асыл сөз, іздегені бәле емес, әдет ғибрат ,ақыл мен өлшемі бар ой еді. Дәлелі жоқ сөз дейсіз онда ол, арзан өтірік болғаны... ал шындықта бұл жерде де қол жетпес қымбат болғаны... өлшемін білмек-бір үлкен керекті іс болғаны...
...сол да мәңгүртенген руханилығымыз ба екен.. 2017-08-29 11:52:25
Не сумел до истины дойти-оставайся здесь... = /будь лучше Земным,постарайся принять все какими они и есть,ты же не в Раю / Не успел найти-так цени, что есть... = /... хотел ты при капитализме,даже и в др. во всей системе начал искать ангелочек и сказочных фей,святых и суперменов а где жеони? не нашел да конечно, значить ты запутанный ты настоящий сплетник,преследуйте тех,кто делает беспредельную злость для всех людей, так нельзя защитить,человеческое право и честь потому что пострадавщие опять слабые-незащищенные сиротины быть может... /ешкімі ,қорғанысы жоқ,бір жәй адамды да көреалмағаннан ,айдалада сол,сөйтіпте,таптаза жанын,өмірін сөзбен былғап өш алған, ерлікпенен жүргендей,бірнәрсені бітіргендей- жындыбадақтаннан естігеніңді айтып ақылды бола қалыппыз шіркін.. Ешқандай дәлелдісөзің жоқ болса,құр босқа киелі Жерге қыр көрсетіп түкіргенің болғаны.Онда неге сөгесің, жоқ ойдан шыққан кейіпкеріңді үлгі тұтып, басқаларды құйтырлыққа үйретіп әбден бітіріп жатудасыңдар ғой осы, Ондай адамыңның психологиясы,жақсылыққа да өзгермейді,себебі ол тәубасына келуді білмей,жақсыны жаманнан айыра алмағаннанда барып отыр, енді өзгермейді одан!! Социум адамы болғанын артық көреді, Құдіретті не етсін ол адам!! Одан да жақсылығы сол , мектептен де болса ,кішкенеден өзіне жарыстырып, істетіп,өмір қадірін үйреткен,қиындықты жазықсыз көрген адам , қайта жер бетіндегі ең қымбаттылығы бар затқада-дүниеге де емес,ақырғы өмірі болсада- өзін тыңдай білетін,түсіне білетін қымбат жанды рухы Құдірет саулесіне табынады , әрі ақша үшін емес...!!?Сонда адамның адами адамгершілігі қайда қалды екен,менімше қайта қорғаныс іздегенді қорғай алып, шындығы жоқ жерді көйіте алушыларға, қарсы соққымен қаруланған болар едім ер болсам ондайларды сөйтіп құртасың, бірақ қоғам бірлігін адамгершілікпен сақтауға тура келеді... соған таң қалғаныңыз дұрыс екен,қайта онда.../- кейбір жетімдер үйін бақылап көріңізші,онда нанын тартып алмақ түгілі,ұрумен соғумен болады екен... сол да мәңгүртенген руханилығымыз ба екен.../
...жан дүниені шындықпен ғана өзгерту оңай іс болса не бағып жүрміз осы. 2017-08-29 11:45:03
Как не усложняй-истины просты... = әдейі өтірікпен күрделендіріп,өтірікпен майлап-сулап моральсымақпен адам баласының жанын жұрдай етіпсіз ,ол обычно қолынан түк келмейтін,жан дүниесі мешел болған- қараңғы көздері бардан келеді емес пе,ал сіз талантының шеберлігін қайта сол жаман шеберлікпен қатарластырыпсыз, ол екеуі қас емеспе бір біріне, біреуі жан терлеп жан дүниесімен жұмыс істесе ,пенсияға адал-жөнді шығу үшін, тіптен радиацияны жұтсада,күшті білімімен-/тіптен сол білімін көре алмай жүргендерді жазалаудың орнына- халқы менен, жан ұясына бола, ал екін-сі теріс бағытта ғой, қолынан еш нәрсе келмесе не етсін, әрине біліміде жоқ болар,тек көңілдестері мен табақтастары арқылы көтеріле берсе онда білімің жоқ деп жазғырумыз да құр босқа екен де,не істеп жарытқан күйге қоғамды,әсіресе жастарды астары түрпідей болғансыған қисықтығыңызбен жамандыққа үйретіп,оны жасырып,жоғарлатқаныңызға болайық ,атақты одан іздемей-ақ қойғаныңыз дұрыс еді. Ескіден қалған әдеппен болғансынып, қаралағаны, кірлікке түскені болғаны.. Еш жәй емес әйел ондай болғаны, тіптен сенімді емес..Сонда оны да көрмей елімдеп жүргендер,неге жоғарылата беру мәре болған , таза халық ортасы болса а?! Неге күресу деген болмаған ?! Тазалығың қайда онда?!Себебі кім жақсы, солар жақсы деген дөкейлер,зорлықпен де күннен -күнгекөбейсе стипендиясын қырқып отырса,оның үстіне сізде тағы сондай кемістігі көп жерді үстіртін айтып қорқа қалыпсыз, яғниайтпайсызба шындықты кім екенін, -шоштаңдаған бидің ақылы астында болады деп,еш болмаса әйелдікке алып, бақыт әперсе ғой.. ...
Қазақ әйелі 2017-08-28 00:18:02
Менікі сол баяғы қыздарға кір жуытқысы келмейтін мінез ғой. Қыздарда да кінә бар. Мұндай мәселеде әркім өзіне өзі жауапты болғаны дұрыс. Бұзылған қыздар мен еркектерді енді қайтіп түзеуге болады? Айтыңыздаршы?
қазақ әйеліне 2017-08-27 16:00:38
Жазған пікіріңіз өте орынды. Бір ғана мәселе : Кәзіргі қыздарды мәжбүрлеп -деген ойыңыз жаңсақтау-кәзіргі қыздар өздері жабысады. Баяғыдығы Балқадишалар жоқ.Шалға тидім деп зарлайтын. Қызмет үшін ,жақсы киініп,жақсы жүру үшін сідік сасыған шалдардың қойнына өздері барады.
Қазақ әйелі 2017-08-27 15:16:17
Қазіргі өмірдегі ащы шындықтың бірі болғандықтан осы әңгіме мені біраз ойландырды. Қазақ қызын құдайындай сыйлап, қызды қырық үйден тиып отырады. Қыз жат-жұрттық болған соң, аттап түсер алтын босағасын пәктігімен, ар-ұятымен, абыройымен аттағанын қалайды. Қазақ отбасында оң жақта отырып жақсы тәрбие алған қыздардың шаңырақты шайқалтпай ұстай білетінін іс жүзінде көрген. Ал жайлы орынтақтағы көкелердің қармағына түскен қыздар соры қайнаса да, қызметінен қол үзгісі келмей, өз болашағына өзі балта шапқанын білмей қалады. Қыздарды ұлтымыздың алтын мәйегі десек те болады. Ұрпақты жалғастыратын қыздар, болашағымыздың аманатын арқалайтын бесіктегі сәбилерді тербететін сол болашақ аналар. Мемлекет отбасынан басталатынын ескерсек, қыздардың мәртебесі де ана мәртебесімен бірдей заңмен қорғалуы керек деп ойлаймын. Егер кейінгі уақытта шықпаған болса, заң шығарушы қос палата азаматтық кодекске "Қызметте қыздарды көңілдес болуға мәжбүрлегендерді жазалау туралы" бап қосса, артық болмас еді. Осындай бап қыздардың тұрмысқа абыроймен шығуына көмектесер еді. Қазір отырып қалған қыздар көп. Олардың қандай тағдырмен отбасын құра алмағаны бізге жұмбақ. Мүмкін, бір кезде қызметте мәжбүрлеумен көңілдес болып, тағдыры бүлінген болар. Қыздардың ар-ұяты туралы әңгімені көп айтамыз. Өйткені, қоғам бұзылып кетті. Қыздардың етегін көтеріп, еркектердің "ер-тоқымсыз жүгенін сыпырған" алмағайып қоғамның сиқы мынау ғой. Санамыз бәрін қоғамға жауып, қазақты қызғыштай қорғағысы келгенімен, бәріне адамдардың өзі кінәлі екені көкейімізде сайрап тұр. Енді қыздардың ар-намысын нәпсіқұмар, тойымсыз, шовинист еркектерден заң арқылы қорғасақ орынды емес пе?
Қазақ әйелі 2017-08-26 22:26:17
Әңгіменің тілі аса көркем болмағанымен, шындық жазылғандықтан көп оқылып жатқан шығар. Бұл күлетін жағдай емес. Бұл қазақтың қасіретінің бірі. Жайлы орында отырған көкелер қыздарға: "көңілдес болмасаң өсірмеймін", деуі де әбден мүмкін. Ал қыздар, әйелдер осындай тойымсыздарға қарсы тұрса, жұмыстан қуылуы мүмкін. Қазақтың қыздарын бұзатын осындай тойымсыз еркектер. Кейбір қыздар қызметте өсемін, деп қалай жырындыға айналғанын өзі де сезбей қалады. Бір әйел бұзылса, бірнеше отбасының шаңырағы шайқалуы мүмкін. Бұл әңгімеде әйел екі жүзді сайқалға, еркектер нәпсінің құлына айналғаны баяндалған. Әрине, ибалы, ар-ұяты тапталмаған қыздар да, қыздардың намысын қорғайтын азаматтар да жетеді. Әйелден ұят кетсе, ұлттың болашағына қауіп төнетіні жасырын емес. Біз қойнауы қазынаға толы, бай, бірақ халқы аз елміз. Сондықтан жан-жақтағы көршілеріміз бізге сұқтанып, ел ішіне есер әңгімелерді таратып отырады. Осындай заманда кейбір мастанған әйелдеріміз етегін жаба алмай, кейбір тоқшылықтан есірген ерлеріміз нәпсісін тия алмай жүргені, сырттан сұқтанғандарға отқа май құятындай әңгіменің арқауы болады емес пе? Әркім өз өміріне өзі қожа десек те, әрбір жасалған істің себеп салдары келер ұрпаққа әсер етуі мүмкін. Ұят та болса, айтайын. Менің бір жеңгемнің ауылда жиі ұйымдастырылатын бір бастаңғыда осындай сайқал әйелдер туралы: "жатыры қырық сідікпен бүлінген әйелден қайбір ақыл-есі түзу бала туылады", дегені есімде. Жас кезімде жеңгемнің әңгімесін оншалықты түсінбейтінмін. Қазір ойласам, қайран аналарымыз бен жеңгелеріміз қарапайым жандар болса да, философиясы өте мықты болған екен.....
Жылқы 2017-08-26 18:58:50
Әр түрлі сайқалдық жолмен әр түрлі майлы қызметке ие болып,атақ даңты әр түрлі жолдармен сатып алып жүргендер көп қой. "Дат" газетінің бірнеше санына шыққан академиктерді қалай сайлайтыны туралы да мақаланы көшіріп басшаңдаршы ( иә зерттеп жазсаңдаршы) Халық өзінің "ерлерін" білуі керек.
Аскар 2017-08-26 17:02:52
Шымқаладан неше түрлі бəлелер шығады.
Авторға! 2017-08-26 11:11:32
Мұндайлар өмірде бар ғой. Автордың сипаттауына қарағанда Шымкенттің әңгімесіне ұқсайды. Болған шындықты жазған да дұрыс. Бірақ автор дәлелдей алмайтын болған соң, елге белгілі адам есімдерінің әріптерін бұрмалап жазған. Шындықтың да небір сұмдықтары болады емес пе? Бұл сондай айтылмай жүрген сұмдықтардың бірі ғой. Көңілдестерінің арқасында айналасындағыларды жүндей түтіп, қызметін өсіретін сайқал әйелдер бар ғой. Әйел өзін тия алмаса, еркек өзін ешқашан тимайтыны белгілі нәрсе ғой. Бұл әңгіме сол еркектердің шымбайына батса жақсы. Батпаса, онда ұяттың мүлде кеткенінің белгісі. Біз үшін бұл әңгіме өте ұят болғанымен, әңгімедегі адамдардың бұндайға еттері үйреніп кеткен шығар. Атыңыз да бүркеншік есім шығар. Бірақ бүркеншік есім заңға қайшы келмейді. ХХІ ғасырдың көңілдестері туралы әдеби шығарма жазсаңыз болады екен. Бұл дүниенің шындығы кейіпкер адамдар тірі жүргенде айтылуы тиіс.
1 2017-08-25 20:33:50
Автор бұл адамды өте жақсы таныйтын сияқты.негізі бұл біздің іріңдеген қоғамдағы кезекті көрініс.жиіркенішті болса да осыған үйреніп алған .
Марат 2017-08-25 15:05:43
Отирик энгиме. Неге керек осындайлар.

Үздік материалдар

Рухани жаңғыру

Қанат Әбілқайыр. Қарыз бен Парыз

Abai.kz 10108
Қауіп еткеннен айтамын

Қазақстанда жүрген қытайлар кімге сүйенеді? 

Н.Қошаманұлы 18247