Сәрсенбі, 20 Қыркүйек 2017
Бәсе... 1476 9 пікір 11 Қыркүйек, 2017 сағат 17:34

Соткасынан айрылған адам соскасынан айрылған баладан бетер болды

 

Бүгін Мәжілісте «Мемлекеттік тілдің латын графикасындағы әліпбиінің бірыңғай стандартын енгізу мәселелері туралы» парламенттік тыңдауда сөз алған депутат Бекболат Тілеухан «1929 жылы біздің қазақ арабикадан латиницаға бар болғаны ек-ақ жылдың ішінде ауысқан. Содан қиын емес. Ең бастысы ниет керек», -деп қадап айтты. Парламент депутаттарының ішінде сөзге жүйрік, үнемі тауып, бейнелеп сөйлейтін ол: «Осы күні соткасынан айырылған адам, соскасынан айрылған баладан бетер заман болғанын» да ескертті. 

 "Біз шынында да латын әріпіне көшуге дайындалдық, осы нәрсенің түбі болатыны әркімге белгілі еді. Және біз өзімізді дайындаған жоқпыз, уақыт дайындады. Қалта телефонымызға орыс тілінде келетін ақпараттардың өзі   латиницамен келіп, бізді әбден дайындады. Соткасынан айырылған адам, соскасынан айрылған баладан бетер мына заманда шынында да кетіп жатқан ақпараттың барлығы латиница. Өйткені әдет деген осындай әдет алудан туады. Осы уақыттан ерте бастасаң ерте болып кетер еді, енді кешіксек кеш болуы әбден ықтимал».

Алдымызда үлкен Әліпби реформасы тұр. Бұл ретте біз  "қ" - ысынан айырылған түріктің реформасын, өз елінде өгей шыққан өзбектің реформасын, әңгімесі бұзылып қалған әзірбайжанның, түңлігі түріліп қалған түркіменнің жағдайын жақсылап ескеруіміз керек.  Олардың қателіктерін жібермеуге бізде  толық мүмкіндік бар деп ойлаймыз.

Сондықтан да сөз ыңғайларыңыз немене дегенде, әліппе ауыстыру астана ауыстырғаннан қиын емес, әліппе ауыстыру жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға кілт бұрылғаннан қиын деп ойламаймын. 1929 жылы біздің қазақ арабикадан латиницаға бар болғаны ек-ақ жылдың ішінде ауысқан. Содан қиын емес. Ең бастысы ниет керек".

Abai.kz

9 пікір
Бақытбек 2017-09-13 09:25:40
Естір құлаққа ерсі сөз, айтып отырғаны!!! Бекболат, шырағым, бүткіл әлемдегі 6,5 миллиард халықтың күнде тұтынып жүрген собалақ соткасын үлкен әңгіме қылғанша тұшымды мәселе көтермейсіңбе?! Әй, Бекболат-ай. Қазақ қоғамының басынан - бастап қожырап іріп-шіруге бет бұрғанын сезбейсің бе?! Сенің де жағдайың белгілі болды. Әнші екенің "Халауләйіміңнен белгілі болды" - дегендей.....
Ызалы халық 2017-09-12 21:20:19
Астанада креслода отырғандар не үшін шикі жоба ұсынып отыр? ЭКСПО- дан кейін қымбаттаған бағадан халықтың назарын аудару үшін бе? Не үшін бензин қымбаттады? Мемлекеттің есебінен жүретін шенеуніктер үшін бағаның қымбаттауы түкте емес шығар, ал жай адамдар үшін бұл катастрофа.
Сауал 2017-09-12 05:51:27
Енді Х мен Һ -ны қалай ажыратамыз. Халық қаһарманы дегенді халық қахарманы дейміз бе?
Че 2017-09-12 00:29:32
Бекболат деградацияға ұшыраған еліңді одан сайын дүбəрə қылуүа сені үоес қосады деп ойламапын. Ертең латын қаріпінен зиян шегетін жағдай туындаса аузыңа сосканы сорып үндемейсіңбе еліңе? Əлде жаңа басшы келсе соның сырнайын домбырасын тартасыңба ?
Эксперт 2017-09-11 23:29:44
SOS ! Zh деген керек емес сиякты ол дыбыс кириллица аркылы бизде пайда болган Ж- ны J деп белгилеу керек jaqsy / жаксы/ сойлегенде кейде ж боп естилсе де арип , танба осылай бедгиленсе жжж деп француз боп биттик кой жасайды ол
жəй Қазақ 2017-09-11 23:09:48
Қожайынның сілтеуі не қас-қабағынан байқап үре беретін шəуілдек жетерлік, оның үстіне оларға өресіне қарамай билік берген, не шара. Бір кісі айтты деп ұрандамамай ойлану керек, басқтапқы сөзде уақыт кең еді, өте қузамаңдар. Мұндағы қорқыныш : Онсызда құлықсыз Қазақшаға Латын арқылы меңгеру керек болған соң одан сайын нашарлап кетпесе. Жасырын емес жақсы тоқ отбасының балалары Қазақша сөйлеуге намыстанады. Ал Орысың пысқырмады, Қазақшаға. Сақ бол Қазақ: үш тіл, үш əліпби (Кирилица, Латын, естілуі бөлек English) көп болып жүрмесін.
Қай латын? 2017-09-11 20:45:15
Namazhana. Мұны "намажана" деп те, "намазхана" деп те оқисың.
Алып би 2017-09-11 19:40:23
Қазақтың алып биін жаңартуды Қожырбайұлына тапсыру керек.Барлық əріптердің сырын сол кісі біледі.
БАҒЫС 2017-09-11 18:48:13
БАСҚА ПӘЛЕ ТІЛДЕН ЕМЕС НЫҒМАТУЛЛИННЕН БОЛАЙЫН ДЕП ТҰР. ЛАТЫН ҚАЗАҚТЫ ТАЗА ШАЛА ҰАЗАҚТАНДЫРАДЫҢ СӨЗДІҢ ӘРІН, ҮНДЕСТІН ЗААДАСТЫРЫП ТҰРҒАН Ә, Ұ, Ү, Ғ, Ө, І әрпін алып орыстың В, Ц, Ф Ё, Щ,, Я, Ч, Ю, Э, Ь, Ъ, әріптерін алып тастаса, нұр үстіне нұр болып қазақ ЕВА дан ОВ тан құтылар еді. Мысалы НЫҒМАТ-УЛЛИН латынша NU-MAT-ULLIN түбірлері не мағына береді? НҰР СҰЛТАН латынша NUR-CULTAN Шала қазақ болмағанда неміз қалды? БӘРІ АЛТЫ ӘРІПТІҢ ЖОҚТЫҒЫНАН.

Үздік материалдар

Рухани жаңғыру

Қанат Әбілқайыр. Қарыз бен Парыз

Abai.kz 5712
Қауіп еткеннен айтамын

Қазақстанда жүрген қытайлар кімге сүйенеді? 

Н.Қошаманұлы 11941