Сәрсенбі, 18 Қазан 2017
Білгенге маржан 1002 26 пікір 4 Қазан, 2017 сағат 11:40

Кенесары ханның «Ұлт-азаттық көтерілісінің»  180 жылдығы қалай аталып өтпек?  

Алдыңғы мақалаларымызда Қазақтың соңғы ханы – Кенесарының, серіктерімен бірге шейіт болғанына биыл 170 жыл толып отырғандығы және осы айтулы оқиғаларды зерделеу үшін, үстіміздегі жылдың 7-қазанында, қасиетті Тараз жерінде арнайы ғылыми-танымдық конференция және қазақи-діни тұрғыдағы «ас» берілетіндігі туралы бірнеше рет хабарлаған болатынбыз.

Кенесары Хан десе, елең етпейтін қазақ жоқ! Ол түсінікті де, өйткені, Қазақтың соңғы ханы – өшпес өршілдігімен, қайтпас қайсарлығымен, халыққа деген риясыз көңілімен ел есінде мәңгі қалған! Хан туралы зерттеулер, жазбалар, ауыз әдебиетіндегі толғамдар, біршама баршылық екенін де айта келіп, биылғы маусым айында арнайы жинақ шыққанын да атап өткен жөн.

Осы, ізгі іс-шаралар қалай өтпек екені туралы жоспарлармен таныстырсақ:

  • Қонақтардың келуі: 06.10.17. «Тараз» қонақүйі. (2 орындық бөлмелер). Қонақтардың өзара танысуы 19-00.
  • Ғылыми-танымдық конференцияның басталуы: сағат 10-00. Жамбыл облыстық қазақ драма театры ғимараты.
  • Қазақи-діни тұрғыдағы «Ас», басталуы: сағат 13-00. Тараз, «Абай» көшесі, «Бақ-Сарай» мейрамханасы.
  • «Қарахан» хан кесенесін, сонан кейін «Көне Тараз» музейін аралау, танысу.
  • «Керей мен Жәнібек» хандардың ескерткіш-стелласына тағзым ету; Қайтатын қонақтардың қоштасуы.

Ұйымдастырушылар атынан: Аман ШотаевМосқау Ноқрабеков

Abai.kz    

 

26 пікір
Азкен Алтай 2017-10-11 12:07:52
Мені бірнеше рет атаған соң,,, өткен іс-шаралар туралы қысқаша есеп жазу ойымда тұр! Бүгін-ертең шығарып та қалармын. Гүлжан апайымыздың біршама айтқандары оңды! Рас, Жетісуға белгілі Тәнеке батыр туралы біраз құжатты деректер,,,Найман-Матай ақсақалдарынының да біршама айтқандарын естідік! І. Жансүгіровтың жазбаларында эпизодически кездеседі демсесем артық болмас. Бұл үлкен тақырып, арнайы зерттеу қажет болар. Онаң үстіне бұл оқиғалар, мүлде аңыз емес, кешегі ғана өткен дүниелер! иә, сондықтан зерделенуі де қажет деген ойдамын! Мысалы, Алшын Төребай (Бізде Жағалбайлы Төребай аталады) ақынның шығармаларын кездестірмедім деп жүргем....шындығында бірталай еңбектері табылып отыр!!! Оның ішінде Көшен Төрені жлқтағаны да табылды...
Алшын Атырау 2017-10-10 23:51:34
Япырай , ә ! Мынау бір біз ойламаған жаңалықтар ғой. Гүлжан, тағы басқа да не жаңалықтар бар, жаза бер. Сенің пікірің дұрыс !
Гүлжан Мұқатайқызы Тәнеке батыр шөбересі 2017-10-10 18:31:39
Азамат Ақылбеков- (азкен алтай)- Залда отырған ағаларың Зиренің сөзін бөліп,залдан айқайлап,тоқтатты. Әрине оқыған,тоқыған білімді қыз.Университет студенті мен мұғалімі Кенесарі хан туралы аса мандытпады.,яки жаңа ешнәрсе қоспады.жазылған деректерді қайталады. Егер тарих ғалымдары болса, Кене туралы тың әңгімелер еді . Кенесары талай орыстың қамалдарын талқандады,Орыстарға бағынбады,өз дегенін жасады. Кененсары ұрпағы аста қанышердің ұрпағы деген сөзден өмір бақи құтылмадым деді. Әке үшін бала жауап берді. Кене ханды қанышер емес,халықты біріктіріп,қазақтың рухын көтеруге тырысты,Дербестіктен айырыл- мау жолында болды.Сол туралы баса айтылмады.Ол тарихшылардың міндеті,парызы. Ал Ыбраев пен Озғанбаевтардың шараға қатысуы үлкен аброй болды.Конференцияны зор шеберлікпен жүргізді,залды бағындыра білді.Дау жоқ. Кене бабамызды әлі де нақты фактымен зерттеу керек. Кене хан Жетысу жеріне келгенде кім қарсы алды? .Ол Тәнеке еді, Сарбаздарына қару жарақ,киім кешек,көлік берген,сонымен қатар қырғыздарға бармауына ақыл берген. 50-60-70 жылдары қариялар айтып отыратын,Кене -Әттеген-ай Тәнекенің ақылын алмағанымай- деп өкініпті-деп.Төрелердің де қариялары осы әңгімені айтатын. Ол тарихи факт,неге айтпасқа. Тәнеке мен Наурызбай анда болған,төс қағыстырған дос болған.Әлде осы күнгілерге ерсі ме ? Тәнеке Шоқанды да өлімнен арашалап қапған,Қытайдың алып қамалынан өткізген, сен кітаптың белсенді жазушысың,неге Кене ханның кітабында бір ауыз сөзің жоқ. Алақандай қазақпыз, өткендердің қатесін іздемей,жасаған еңбегін дәріптеу керек.
р 2017-10-10 13:38:12
Жиын туралы толық бөлек ақпарат беріңіздер.
Азкен Алтай 2017-10-10 12:09:15
Қазақтың маңдайалды Ғылым Ордасының (Ш.Уәлиханов атындағы тарих және этн. инс) және Тараз университеттерінің тарихшылары қатысып, сөз сөйлеп, керемет мағыналы ой-пікірлер айтып, талай дақпырттарға ғылыми тұрғыдан ашып айтып,,, салихалы пікірлер білдірсе! Тіптен сол жерде Рашидтің "Сыздық" атты ғылыми-тарихи кітабының тұсауы кесілсе....Зире ханымның Бекмаханов туралы керемет мағыналы мақала-баяндамасы тыңдалса....сонда тарихшылар болмады дегендерд түсінбей отырғаным...
Есенғали, Антакиядан 2017-10-10 04:36:24
АҒА, шағалдарға сөзіңізді ысырап қылып отырғанша ініңізді ҚАЛПАҚ деп сыбап тастамайсыз ба ?
Есенғали, Антакиядан 2017-10-10 04:30:19
Әй, АҒАМ-әй, АҒАМ ...
Заңғар 2017-10-09 21:58:41
Жалпы ғылыми танымдық конференция, аруақтарға арналған ас та білікті ағалардың ұйымдастыруымен тартымды және берекесімен өтті. Өз басым жақсы мағлұматтарға қанық болып қайттым. Ұйымдастырған ағаларға мың алғыс. Ал терісіне сыймай отырған провокатор не айтып не қойғанын өзі де түсінбеді ау деймін, Ұққаным оразасын ашпай келіпті.
Гүлжан Мұқатайқызы 2017-10-09 21:08:09
Ия,менде конференцияға қатыстым. Аман Шотаев шақырған.Бұл жерде, қатысу себебім,аталарым туралы жаңа бір ақпарат болар ма екен деген мақсат,екінші Аман сұлтан сауын айтқан соң,менде жолдасыммен ақылдасып,көмек қолын созсам ба деген ниет,оның үстіне Кене сары кітабын ауылда ала алмадым,сол жерде Аман Шотаев өз қолымен тапсырды,Бексұлтанов Абылхайыр қалжың шыны аралас 100 мың өткіз деген еді,қызметтес силы азамат, үйдегі азаматтан рұхсат алып,соманы жеткізейін деген едім.Рас тарихшы- лар болмады. Трибунадағы келеңсіз жағдайдан соң,сұранып шықпадым,ойым аста Кене мен Наурызбай,Тән еке батырға арнаған 2,3 минуттық арнауымды айтып,қомақты соманы ел-жұрттың алдында Аманға тапсыр- самба деп едім,бірақ аста қыздар сөйлеуге болмайды деген соң қоя салдым.Кейін астан соң да Аманға тапсырсамба деп едім,қонақты шығарып салу ма,әлде басқа жағдай ма түсінбедім,Абекеңнің қол тимеді. Жалпы менің сол жерде түйгенім,о дүниелік аруақтарды жеке меншікке айналдырмай,жалпы қазақтың ханы,батыры,биі,болысы деген дұрыс па деп ойладым.Бұрын байқамаған едім,бір тайпа ғана өзіне меншіктеп алған әбестеу екен,Бірақ,бірталай білімді,білікті адамдармен танысып, біраз ақпарат алдым. Әулие ата жеріне барған соң,аруақтарға тағзым ету үшін қалада бірнеше ата-аналар басына бардым.Қара- пайым халықтың тарихтан құр-алақан еместігі қуантарлық.Отставкадағы полиция қызметкері "Кенесары денесі --Жамбыл өңірінде жатыр,қырғызбен шекаралас облыспыз.Жас күнімде үлкендерден естігемін деді. Ойланатын екен,егер дала академиктері айтса ол шындық.4-5 класста менде үлкендерден естігемін,Тәнеке батыр Кененің денесін арулап,шекарадан шығарып көміпті деген.Логикаға салсақта жөні кеп тұр.Тәнеке батыр Кененің кегін қайтарды деп,Е.Бекмахановта астарлап жазды,Ашық жазғанға мұршасы болмады.Басқа да қазақтың игі жақсылары жазды
Төре 2017-10-09 18:33:59
Кімнің Ақ! Кімнің қара? екенін Жаратқан Иеміз! Бір Алла! ғана біледі! Шейіт Кене Ханның мен оның артындағы ұрпақтары Төрелердің Қадірін кетірмек болғаныңызбен, Қасиетін кетіру оны тек қана Жаратқан Иеміз! Бір Алланың! ғана құзіретіне тән! Әлі кеш емес, Алладан, Әруақтан кешірім сұрарңыз! Бұл бйрық! Мені ғайбаттай беріңіз? Оған ширыға түсем ... Барлық "пәлені" басыңызға тіліңізден, екіжүзділігіңізден таптыңыз! Тек қана бала-шағаңыздан аулақ?! ӘМИН! жорналшысмақ ... Жалайырдан садаға кетіңіз! Сөз соңы. Күтіңіз? ...
Азкен Алтай 2017-10-09 17:47:15
Аталып өткен іс-шараларға қатыстым! Алған әсерім... Сандуғаш, Сырдың ақын қызы айтқандай! Жүргізуші - белгілі ғалым, Ш.Ыбраев ағамыздың шеберлігінде сөз жоқ; Республикалық Ардагерлер атынан келген ақсақал - Озғанбаев атаның аталы сөздерін айтсаңшы! Еліміздің маңдайалды ғылым Ордасы - Ш. Уәлиханов атындағы институтының тарих ғалымдарының сөздері еріксіз көзге жас әкелгендей; Жазушылар Одағының орынбасары Маралтай ақынның өлеңі ше?; Болашақ ғалым, студенттің баяндамасы.... Өкінішке орай, арандатушы-провакаторлар да болды! Осыны жазып отырған пақырларыңыз да бір ауыз....
Төреге 2017-10-09 16:30:33
Шу,гу-жазғаным жалайыр болғаным ба деген...Естіп,хан Кенені пір тұтқан едім.іс шараның кем-кетік кеткеніне өкініш... Сен төре-нақрұстанып,кәрі бурадай көбік атыпсың.Бұл жерде Кенем байқұс емес,сендердің оны байқұстандыруларың. Кенем менің ақ ниетімді біледі,Аллам оған Рахымын силасын. 7 ұрпағыңа. өзің айтқан нақрусхана нәсіп болсын.Осыдан кейін сені кім төре дер, Тексіздігің аңқып тұр. Кененің артың шулатпа,егер нағыз хан тұқымы болсаң.
Сандуғаш. Іс-шараларға қатысушы 2017-10-09 11:35:56
тамаша іс-шаралар: Достардың маған айтқан пікірлері: - Ееу,құрбымм,мен бара алмай қалдым,суретіңді көріп ,өзіңді көргендей болдым. Керемет!!!!! Жарайсың! Жарасып тұрсыңдар!!!- - Рухани байыдым десем болады.- - тагы баска достар. Ис шаруа кутты болсын. Жагдайымызга орай бара алмай калганыма окиништемин.- - керемет кезде су,керемет шара,керемет бейне.- - Жақсылармен бірге өткен аз уақытта керемет болар. С...əрқашан биіктен көріне бер.- - сəлем. Жарайсың. Игі жақсылармен бас қосып, ағалармен кездесудің сəті түсіпті. Адамға ең керегі көңілдің тоқтығы. Əркез рухани байлықта бол,Сырдың ақын қызы. Ел көріп,жер көріп,тарихпен танысып,достармен кездесіп,керемет демалып қалыпсың! Мерейің тасысын. Сен үшін қуаныштымын.-
Есенғали, Антакиядан 2017-10-09 11:13:45
Әй, ТӨРЕ АҒАМ - АЙ ! Не айтайын, қор болған қазағым-ай !
Че төре 2017-10-09 00:32:11
Конфиренция өтсе де өтпеседе Хан Кенесары хан болып қалады, жемқор парақор сатқын дүние қоңыз басты комерсант президенттің қалай тарихта қалатынын көреміз əлі )))
Төре 2017-10-08 19:53:46
БАЙҚҰС КЕНЕ ХАННЫҢ ... Бұл не сөз? Кенесары Хан сіз айтқандай емес ... соны айтып отырған сіз байқұссыз! Мен сізді таныдым ... сол жерде кіреберісте отырғансыз. Сіз нағыз арандатушы адамсыз. Қазақтың бірлігін емес, өз руыңыздың артықшылығын "дәлелдемек" болған жікшіл сүмелек адамға ұқсайсыз. Бала-шағаңыз бар болса, байқаңыз? Хан Кенесарының Әруағы ұрып жүрмесін! Қалған өміріңізді нақұрысханада өткізесіз. Жиынның мәнін сіз тәрізді арам ниетпен келген сүмелектер түсінуге Алла Тағаламыз! ой бермеген. сіз шәйтанның азғыруына көнген, жетегінде жүген әзәзілге ұқсайсыз? Мына менің айтқаным келіп қалса ...жақында "нәтижесін" көресіз... сізді Тәңір Таудың ... Киесіне тапсырдым! Алла Тағала мені кешіре гөр?!
азкен алтай 2017-10-08 18:51:19
Қазақ тегінде жақсыларын ұлықтай білген,Мына жерде ел емес өз төрелеріңнің кесірі емес пе ? Сен соған бір шама ойландың ба ?
азкен алтай 2017-10-08 18:51:19
Қазақ тегінде жақсыларын ұлықтай білген,Мына жерде ел емес өз төрелеріңнің кесірі емес пе ? Сен соған бір шама ойландың ба ?
ЖАМБЫЛДАН ЖЕТКЕН ГУ-ГУ 2017-10-08 18:02:56
ТӘУБА, ҚАЗЫР ДИВАНДА ЖАТЫП ЖАН- ЖАҚТА БОЛЫП ЖАТҚАН ЖАҢАЛЫҚТЫ ЕСТИСІҢ ! ОСЫ КҮНДЕРІ ЖАМБЫЛДА КЕНЕНЕСЕРЫНЫҢ 170 ПЕ ӘЛДЕ 180 БЕ КҮНІ ӨТІПТІ. КЕЛГЕН АДАМДАРДЫҢ ҰЗЫН САНЫ 100-150 МАҢЫНДА ЖИНАЛЫПТЫ.БІРІНШІ ЖИЫНДА ТӨРЕЛЕР ӨЗДЕРІНІҢ СТАТУСЫН МЫҒЫМДАПТЫ-СУЛТАН-БАС СҰЛТАН,АҒА СҰЛТАН СОДАН АРЫ...ТАҢ КАЛАТЫН ЖАҒДАЙ ОСЫ ТИТУЛ ОСЫ ЗАМАНДА НЕ ҮШІН ДЕГЕН САУАЛ ТҰРАДЫ? ҚАЗАҚСТАНДЫ КУРДЫЛЕР ҚҰСАП БАСҚА МЕМЛЕКЕТ ҚҰРУ ҮШІН БЕ ? әЛДЕ ТЕГІНДЕ ЕЛ ПРЕЗИДЕНТІНЕ АЛЬТЕРНАТИВА ҮШІН БЕ ? ТӨРЕ АЙТҚАНДАЙ БІРДЕ БІР ТАРИХШЫ КЕЛМЕПТІ,ОБЛЫС,ҚАЛА АКИМАТЫНАН ЕШКІМ ҚАТЫСПАҒАН. сОНДА ҚАНДАЙ БЕТ-БЕДЕЛ ? БАЙҚҰС КЕНЕ ХАННЫҢ ІСТЕГЕН АМАЛДАРЫ,ӨМІР БАЯНЫ,ЕРЛІГЕ,ЖАУЫНГЕРЛІГІ ТУРАЛЫ ЛЯМ-МИМ СӨЗ БОЛМАПТЫ.ТАРИХТАН БІРАЗ ТҰЖЫРЫМ АЙТАЙЫН ДЕГЕН ТАРИХШЫЛАРДЫ аМАН ШОТА ЖЕЛКЕЛЕП ШЫҒАРЫП ЖІБЕРІПТІ.фИЛОЛОГ,АҚЫНДАР БІРАЗ ТІЛДЕРІН ТӨСЕПТІ,МАСҚАРАСЫ АЗАЛЫ КЕНЕНІҢ АСЫНДА ӨЛЕҢ АЙТЫП БИ БИЛЕНІПТІ. СОНДА ТӨРЕЛЕР КЕНЕНІ СЫЛТАУ,ШИРМА ЕТІП СҰЛТАНДЫҚТА- РЫН ЖУҒАНБА ? ТӨРЕЛЕР НЕ БЕТІМЕН КЕУДЕ СОҒЫП,ТӨРЕМІЗ ,ХАН ҰРПАҒЫМЫЗ ДЕЙДІ? ТАҚ ҮШІН ӘКЕ БАЛАСЫН,БАУЫР БАУЫРЫН ӨЛТІРМЕДІ ЕМЕС ПЕ ? қАЗІРГІ ТӨРЕЛЕРДІҢ ІШІНЕН ІЛІП АЛАРЫ ЖОҚ,СОНДА ОСЫ ЖИЫННЫҢ МӘНІ НЕ ?
Төре 2017-10-08 14:18:35
Ағайындар! Жаратқан Иеміз! Бір Алламыздың! Қалауы оң болып, Құран бағышталып, Конференцияға мыңға жуық адамдар қатысты. Әсіресе қуанарлық жағыдай ... конференцияға қатысқандардың жармысынан көбі біздің келешегіміз студент жастар болды. Бұл іс-шарағада іштей қарсылықта байқалып қалды? Тура ашық "қарсымыз, болмайды!", деп айтудан Кенесары Ханның Әруағынан "сескенген" болар? Оған ДӘЛЕЛ осы конференцияға обылыс, Тараз қаласының әкімшілігінен бірде-бір өкілдің қатыспағандығынан көруге болады?! Негізгі бяндамашылар әртүрлі себептер табылып келмей қалды ... Оған біздерде аса таңғалғанымыз жоқ! Төрелер осы күнге дейін өзіміздің Қазағымыздың арасында "қанаушы - үстемтап өкілдері" саналады? Это есть доказательство и проявление великого казахского "ШОВИНИЗМА"..."Честь имею!" Төрелерге көзқарасын түсінген шығарсыз? ... Оны біздер жақсы түсінеміз!?
жəй Қазақ 2017-10-07 19:02:31
Кенесары бабамызды көп дəріптеп жіберсек, Қазақстандағы өте беделді өңірдің азаматтардыңдің ренжітіп аламыз, əуелі ашуланса конференцияда өтпей қалуы мүмкін. Хан Кенені сатып кеткенін айтуға мəжбір боласың. бірақ сол бізге керек пе.
Есенғали, Антакиядан 2017-10-06 17:27:11
Төре аға ! Үш күнде Сіздің мақалаңызға үш адам (өзіңізден басқа) пікір жазғанынан-ақ, қазақ қоғамының Төрелерге көзқарасын түсінген шығарсыз ? "Честь имею" ! Бархулла (әрқашан) Сізбен бірге қалпақ ініңіз.
Азкен Алтай 2017-10-05 08:55:43
"Ұлыларын ұлықтай алмаған ел - Ұлы болмас!",- деп айтқым кеп отырғаны! Ізгілікті іс-шаралар ойдағыдай өтсе екен...
Сұлтан, Аман Шота 2017-10-04 17:40:05
Қазақтың соңғы ханы Кенесары қырғыз жерінде шейіт болды. Сол кездері болған қайғылы уақиғаға қазір біз де, қырғыз ағайындар да баға беріп, сын айтудан аулақпыз. Ол оқиға сол кезде түсінбестіктен туындаған ағайын-туыс, құдайы көрші, елі аралас, қойы қоралас ел-жұрт арасындағфы даудан болғаны белгілі. Осыдан бірнеше жыл бұрын қырғыз ағайындар осы жағдайды еске алып, құран бағыштаған еді. Бұл қырғыз ағайындардың екі ел арасындағы жайсыз оқиғаны әлі ұмыта қоймағанын білдіреді. Бірақ Кенесары ханның тікелей ұрпақтары сол іс-шараға бара алмадық. Себебі бұл мәселе жай ғана ет жеп, шапан киіп қайтумен шешілмейді. Осы орайда, менің айтпағым: бұл дүниеде сұраусыз нәрсе жоқ, судың да сұрауы бар. Осыған байланысты қазақ пен қырғыздың ақсақалдары жиналып, осы мәселені салқынқандылықпен шешімін ойластырсақ қалай болар еді? Ел ішінде ара-тұра айтылып қалатын осы дауды кейінгі ұрпаққа қалдырмай, біздің шешуімізге Жаратқан Иеміз, бір Алла нәсіп етер ме екен? Тағы бір айтарым, екі ел арасындағы Қордай асуында Хан Кене мен екі жақтан да шейіт болған батырларға ескерткіш орнатылса... Сонда ғана осы дау екі ел арасында ескіден келе жатқан ата-баба жолымен өз шешімін табар еді. Сонда ғана осы жайсыз жағдайды еске түсірмек болған ағайындарға «бұл мәселе аяқталған, оның құны толығымен өтелген» деп айтуға жол ашар едік. Ал құны өтелген жағдайды ағайын екі ел арасында еске ала бермейтін салт-дәстүр ертеден бар емес пе? Енді ханның шейіт болғанына құран бағыштап, ас берердің алдында Кенесары ханның қасиетті күресінің мән-мағынасын толықтай тану үшін мынандай мәселелерге көңіл бөліп, көмек көрсетсе екен деген тілегіміз бар: ең алдымен Кенесары ханның шейіт болғанына 170 жыл өтуіне орай, халықаралық ғылыми конференция ұйымдастырылса... Сосын Жамбыл облысының аумағында Хан Кене атында бірде-бір елді мекен, көше, мәдениет немесе оқу орындары жоқ екен. Осы мәселе қолға алынса деймін. Жамбыл облысының көрнекті бір жерінде Кенесары ханға ескерткіш қойылса және ғылыми конференцияның материалдары ас берілер алдында жеке жинақ ретінде шығарылып, жергілікті билік осы іс-шараларды өткізуге қол ұшын берсе нұр үстіне нұр болар еді.
Aqas қа 2017-10-04 16:18:27
Ұялсаңшы кыргызга бола ханынды бас тартасын ба? тарихты дурыстап окы. ханнын не себепти каза болганын. " аманат" деген киноны кор
Aqas 2017-10-04 13:08:52
Қырғыздардан ұялсаңдаршы! Қанша даурықсаңдар да, қазақ жұрты қырғыз қолынан абыройсыз қаза тапқан Кенесары тарихын қабылдамайды. Кенесары тарихы Қазақ тарихына жасалған қиянат. Астананы Кенесары ескерткішімен ластамаңдар.

Үздік материалдар

Рухани жаңғыру

Қанат Әбілқайыр. Қарыз бен Парыз

Abai.kz 7634
Қауіп еткеннен айтамын

Қазақстанда жүрген қытайлар кімге сүйенеді? 

Н.Қошаманұлы 14855