Маңызды

ҚАЗАҚ ТІЛІН БІЛМЕЙТІНДЕР ҚЫЗМЕТТЕН ҚУЫЛУЫ КЕРЕК

Әріптің көлемі: Қалыпты
  • Қалыпты
  • Үлкен
  • Көлемді

Бізде бір ғана саяси қозғалыс болғаны жөн – ол лингванационализм. Лингванационализмнің бір ғана құралы бар. Ол – позитивтік дискриминация.

Позитивтік дискриминация дегенді түсіндіре кетейік. Мысалы, мемлекеттік тілді білмейтіндер қызметтен қуылады. Бұл қадамды ең алдымен министрлік деңгейден бастау қажет. Қызметтен кетіру ең алдымен мемлекеттік тілде сөйлемейтін ұлты қазақ азаматтардан басталуы тиіс. Олардың орнына қазақша білетін, әрине өз функционалдық дайындығы бар, мәселенки, орыс тектілерден қойылады.

Бұл позитивтік линвадискриминация он бес, жиырма жылға созылуы белгіленгені жөн. Нәтижесінде қазақша білмейтін қызметкер күрт азаяды, есесіне орыс азаматтары арасында қазақ тіліне деген ынта пайда болады.

Қазақ тілі толық жеңіске жетіп, салтанат құрған кезден бастап саяси ұлттың пайда болуы басталады. Линвистикалық позитивтік дискриминация – демократиялық принцип. Бұл бастама кезінде батыста қолдау тапқан. Бұл секілді ассимиляциялық үрдістер демократиялық принциптерге қайшылығы жоқ. Себебі, басқа ұлттарға қазақ болуға жол ашады. Батыс елдерінде «аз ұлттар міндетті түрде көп сандылар арасында сіңу керек» делінеді. Ұлт мектебі тек біреу ғана, барлық ұлыстар ұлт болып титулдық ұлтпен интеграция мен ассимиляцияға түсуі тиіс.

Батыс елдері мультикультурализмнен зәрезап болып, одан бас тартты. Ал біз озық елдер бас тартқан жүйеге кенеше жармасып жүрміз. Бұдан біз де іргемізді аулақ салсақ, еліміздегі қазақтан басқа ұлт өкілдері «тегім өзбек, өзім қазақпын» дейтін болады.

Әзімбай Ғали

Abai.kz

25 пікір 977 рет оқылды Қосылған: 14.03.17
    • #1
    • Өте дұрыс
    • сс, 14/03/2017 - 9:59

    Орысша жақсы білуі,орыс тарихын татар бауыры Қарамұрзаның ұрпақтары жазған ғойhttps://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B8%D0%BD,_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87

    • #2
    • Әзекеңе қазақ тілді қазақ
    • сс, 14/03/2017 - 10:34

    Әзеке, оны несіне жиырма жылға созасыз, бір-ақ күнде қазақ тілін енгізіп, шорт кесіп, тыныш, ауыл сәбет жәкем айтты, бітті деп, қазақша білмейтіндерді қаматып тастасайшы, болмаса барсакелмеске айдатып жібер.
    Ал әзілсіз айтсақ, қазақ тілі онсызда орнына келе жатыр ғой, несіне арзан сөз қуалай бересіз?

    • #3
    • Есенғали, Антакиядан
    • сс, 14/03/2017 - 10:34

    "Әзімбай мырза лингванационализммен қорқытты" деп, көсеуші "кемеңгер" шалқасынан түсіп талып қалатын шығар ? !
    Көсекеңе мәңгүрт болсын, маңқа, мейлі көзқаман болсын, мейлі ақсақ, соқыр болсын ымға түсінетін жалбақай шөпкетышар шенеунік керек !
    Отанға, осы мемлекетті құрап отырған қазақ ұлтына ант берудің орнына, "лично" көсекеңе "адалдығын" танытып, құлы болуға таяр екендігін білдіріп ант беретін шөпкетышар керек, "ғасырда бір туатын ғаламдық ғұламаға".
    Қарапайым нәрсені мыжи бергеннен бірдеңе өне ме ?
    "АЙҚАЙЛАЙ, АЙҚАЙЛАЙ ҚАСҚЫРДАН ДА ҰЯТ БОЛДЫ" депті ғой, баяғыда күйген бір қасқа.

    • #4
    • Ауылдық
    • сс, 14/03/2017 - 10:44

    Қазақ тілін білмейтіндер қызметтен қуылуы керек, - деген ұсыныс, жақсы екен, бірақ, оны қолдай қоятын басшылар бар ма.

    Қазақша түсінбейтін қолында билігі барлар мен биліктегі креслоға бір табан жақын қалған орыс тілділер, қолындағы билігінен айрылып қалмау үшін, бар күшін салып, қарсылық танытатын
    болады.

    Сондықтан Әзімбай мырзаның бұл ұсынысы дәл қазіргі уақытта іске асуы екі - талай. Мүмкін, болашақта (10 - 15 - жылдан кейін) іске асып қалар.

    Біздің Қазақстанда пайыздық үлесіміз 70 - пайыз Қазақ болсақ та, санымыз көп болғанымен 19 - пайыз орысқа сөзімізді (бұйрығымызды) өткізе алмайтын не деген бейшара, әлсіз ұлт болып қалғанбыз. Санымыз көп 70 - пайыз болсақ та, сапамыз 70 - пайыз болмай тұрғаны - ай.

    • #5
    • Анонс
    • сс, 14/03/2017 - 11:09

    Олардың орнына қазақша білетін, әрине өз функционалдық дайындығы бар, мәселенки, орыс тектілерден қойылады.7777777
    Әзеке, Украина мен Грузия біраз басшыларын орыс тектілерден қойған уақтысында, не болғанын білесіз...

    • #6
    • пионеркий
    • сс, 14/03/2017 - 11:34

    Әзеке, кілең терминдетіп жазасың, өйту керек, бүйту керек деп. Қиялыңдағына айтудың қажеті шамалы болып тұр ғой.

    • #7
    • Серік Алматыдан
    • сс, 14/03/2017 - 11:59

    Мына көрші Қытай тіл мəселесін былай шешіп жатыр ---- аз ұлттарға өз тілінде əдебиетін , тарихын оқытуға рұқсат , ал ғылым тілін химия , физика , математика тек қытай тілінде . Бізге де сол жолды таңдау қажет , бұл бір күндік мəселе емес , шет елдердегі қандастарымыздың көшін жеделдетсек бұл мəселеде тезірек шешімін табады . Қазақта сөз бар ғой " Көп қорқытады , терең батырады " - деген , шіркін бір ақ күнде де шешуге болады оь бір адамға байланысты ????

    • #8
    • Алжыған шал
    • сс, 14/03/2017 - 12:05

    бұл ұсыныс аспандағы айды менің үйімнің тауық қамайтын қораға кіргізіп қойғанмен бірдей

    • #9
    • !!!
    • сс, 14/03/2017 - 12:21

    аспандағы айды алу емес -ол оп-оңай шаруа ол.тек болдыртпасы болдыртпас деген...не екенін өздеріңіз де білесіздер.

    • #10
    • калбит
    • сс, 14/03/2017 - 12:33

    Азимбаидын озин есекке терис мингизип казахстаннан куы керек орыс тили казахты адам кылды орыс тили жок болса казах адам болмаиды орыс улты жок болса казах биринин етин бир жеп каннабилизм болады

    • #11
    • АНАРБЕК
    • сс, 14/03/2017 - 12:38

    Құрметті Әзімбай мырза аузым бар екен деп, ұлы АБАЙ айтқандай
    сөз арасын бөтен сөзбен былғап бейшара көріну сізге жараспайды.
    Қазақша сөйлеу деген - ол сізше қазақ тілінде әйтеуір бір ойдың
    мағынасын түсіндіре алса болды деген сияқты. Қазақша сөйлеу -
    ол қазақ тілінде ойлап, армандап, және танып барып ойдың қасиетін
    сезім мүшесі арқылы түйсікке жеткізе алу. Біздің ЕЛБАСЫ неге
    қазақ тілінде сөйлей алмайды, ол кісінің сөзінен қасындағылар,
    және ҚАЗАҚ халқы қазақша сөйлеуді неге үйренбейді, себебі ол
    кісінің тілі қасиетті қазақтың тілі емес, ол тіл ол кісіні солай
    сөйлеуге мәжбүрлейтін саясаттың талабынан туындаған тіл. Ол
    саясат тілін тудырып отырған сіз сияқты сөзіне бөтен сөз
    араласқан көп қазақтың бүгінгі бейшара күйі. Сізге айтарым ұлы
    АБАДЫ таныңыз, оның арғы жағындағы бабалар тілін үйреніңіз.
    Құдайдың берген немерелеріңіз болса олардың аузынан мына
    қасиетті сөздерді есітіп көріңіз - Менің АНАШЫМ, менің ӘКЕШІМ
    менің АТАШЫМ, менің АПАШЫМ. Егер сізде жүрек болса, ана
    тіліңізге деген құмарлық шынайы болса, онда екі көзіңізден
    қуаныштың жасы тамшылап аққанын сезесіз. Міне осы ұрпақ
    бізді өз қасиетті тілімізде сөйлететін, ойландырытын, армандататын
    және танытатын.

    • #12
    • Русский шпион
    • сс, 14/03/2017 - 12:40

    Нұртас Адамбаев деген шала казах рас айтады Казахтардын орысша білгені улкен мартебе.Казахша ауылбайлар мен Оралмандар ғана біледі.Орыс тілін білмесендер адам емессиндер Казахстанда,Мемлекеттик тил деп кояды бирак сол мемлекетті баскарып отыргандардын бари орыс тилиндегилер.аншилерде солай халыкка танымал адамдардын барі орыс тилинде сойлейтиндер.

    • #13
    • Руза
    • сс, 14/03/2017 - 12:48

    баяғыдан солай болуы керек!

    • #14
    • көрсоқыр
    • сс, 14/03/2017 - 13:46

    осы қазаққа не керек қазақша сөйлесе сөйлеме дейді ал сөйлемесе сөйле дейді. қазақтардан аттың өзі есекке айналып кететін шығар

    • #15
    • Негізгі себеп
    • сс, 14/03/2017 - 15:03

    Қазақ тілін қолданысқа енгізе алмайдың басты себебі қорқақтық осыны мойындау керек, ал қорқақ болған адам ол еш қащан өз дегеніне жете алмайды,басқада себептер болар бірақ ең бастысы осы себеп

    • #16
    • 16
    • сс, 14/03/2017 - 16:01

    Қалың елім,қазағым, қайран жұртым,
    Ұстарасыз аузыңатүсті мұртың.

    неше заман өтті, сол қазақ боғын аузына түсіп әлі келеді

    • #17
    • Түңілгенбаев Үмітсіз
    • бн, 16/03/2017 - 9:08

    Қазақтар өзіміздің чмо, жалтақ, қорқақатау халық екенімізді мойындауымыз керек. Сол себепті біздің басымызға кез келген өзге ұлт оп- оңай т....ша салады. Ал мансапқұмарлығымыз сондай қалай билікке ие боламыз солай шіреніп кісі боп қаламыз. Қазақ мүдддесін оңай сата саламыз. Ешқандай ұлттық санасы жоқ тобыр, быдло екеніміз өтірік пе?! Сондықтай АҚШ сияқты бәлкім жеке ру- штаттарға бөлінген дұрыс болар. Раз ұлт емеспіз, хотя бы ру бола алатын шығармыз?

    • #18
    • саясаткер
    • бн, 16/03/2017 - 17:14

    Қазақ тілін білмейтін немесе шала білетін шенеуніктің жұмысын көтеріп, депутат, сенатор, әкім, министр қылып сайлап - лауазымын көтермеу керек. Бұл, мемлекеттік саясатта ең негізгі мәселе болуы керек, болашақта.

    • #19
    • оптимист
    • жм, 17/03/2017 - 12:03

    Он жерден оптимист болсамда, №17 - пікір қосушыны қолдаймын. Дұрыс айтып отыр. Хотя бы, Рулық дәрежеде сақталып қалайық. Әйтпесе, капромодор, "орыс" бола алмай жүрген чмо қазақтарға "маган бари бир"- ғой. Міне, солар құрытты бәрін. Ертең, шет елге крыс сияқты қашады да, барлық былықты елде қалған қазақтарға жаба салады.

    • #20
    • 17-ге
    • жм, 17/03/2017 - 17:39

    Тамаша ұсыныс!!!! ҚР 4 штат. Техас уже бар. Қалған 3 штатты аты мен затына қарай құру керек и болды сонымен. Америкалық арман орындалып әлемдегі алпуыт елге айналып жүре береміз. Қалайша бұған дейін бұл ешкімнің басына келмеген. 17-ні мемлдекет құруыш Президент етеміз, ешкім қызғанбасын... Есенғалий Антұрғанды мемлекеттік хатшы етеміз. Жүрсін сол РФ-мен басқа да жан-жағындағы елдермен жаға жыртысып, айғайласып...

    • #21
    • ЗЕЙНЕТГЕР
    • сб, 18/03/2017 - 19:25

    10-ШЫ КАЛБИТКЕ! ЕЙ, СОРЛЫ ИТТIН БАЛАСЫ! АУЗЫНА КЕЛГЕНДI КОКIМЕЙ КОТIНДI КЫСЫП ЖУРСЕН ! НАГЫЗ ОСЫНДАЙ JHSC ТКЕРТАРТПАЛАР КУРТАДЫ ЖАКСЫ БАСТАМАНЫ. СЕН ИТТIН КУШIГI БIЛIП КОЙ! 1962ЖЫЛЫ МЕН ИНСТИТУТТА ОКЫП ЖУРГЕНДЕ ЛАТЫН ТIЛIНЕН САБАК БЕРЕТIН ИСАЕВ ДЕГЕН ЕВРЕЙ ПРОФЕССОР АЙТКАН: ОРЫС ТIЛIНДЕ НАГЫЗ ОРЫЗ СОЗI 12-АК % ДЕП,КАЛГАНЫ КIРМЕ СОЗДЕР,ЛАТЫН,ИТАЛЯН,АГЫЛШЫН,НЕМIС,ТУРIК ТIЛДЕРIНЕН ДЕП. ОДАН БЕРI КАНША УАКЫТ ОТТI? ОРЫС ТIЛIНIН СИПАТЫН ОРЫС ЖАЗУШЫСЫ БЫЛТЫР МАКСИМ ШЕВЧЕНКО БЕРДI: РУССКИЙ ЯЗЫК- ЭТО ЛАТИНО-ИТАЛЯНО-АНГЛИЙСКО-ТУРЕЦКАЯ БИЛИБЕРДА! аЛ СЕН ИТ КАЗАК ЕМЕССIН,КАЗАКША ШАЛА-ШАРПЫ ЖАЗАТЫН ОРЫССЫН! ЕГЕР КАЗАК БОЛСАН НАГЫЗ ИТIН КУШIГIСIН!

    • #22
    • ЗЕЙНЕТГЕР
    • сб, 18/03/2017 - 19:25

    10-ШЫ КАЛБИТКЕ! ЕЙ, СОРЛЫ ИТТIН БАЛАСЫ! АУЗЫНА КЕЛГЕНДI КОКIМЕЙ КОТIНДI КЫСЫП ЖУРСЕН ! НАГЫЗ ОСЫНДАЙ JHSC ТКЕРТАРТПАЛАР КУРТАДЫ ЖАКСЫ БАСТАМАНЫ. СЕН ИТТIН КУШIГI БIЛIП КОЙ! 1962ЖЫЛЫ МЕН ИНСТИТУТТА ОКЫП ЖУРГЕНДЕ ЛАТЫН ТIЛIНЕН САБАК БЕРЕТIН ИСАЕВ ДЕГЕН ЕВРЕЙ ПРОФЕССОР АЙТКАН: ОРЫС ТIЛIНДЕ НАГЫЗ ОРЫЗ СОЗI 12-АК % ДЕП,КАЛГАНЫ КIРМЕ СОЗДЕР,ЛАТЫН,ИТАЛЯН,АГЫЛШЫН,НЕМIС,ТУРIК ТIЛДЕРIНЕН ДЕП. ОДАН БЕРI КАНША УАКЫТ ОТТI? ОРЫС ТIЛIНIН СИПАТЫН ОРЫС ЖАЗУШЫСЫ БЫЛТЫР МАКСИМ ШЕВЧЕНКО БЕРДI: РУССКИЙ ЯЗЫК- ЭТО ЛАТИНО-ИТАЛЯНО-АНГЛИЙСКО-ТУРЕЦКАЯ БИЛИБЕРДА! аЛ СЕН ИТ КАЗАК ЕМЕССIН,КАЗАКША ШАЛА-ШАРПЫ ЖАЗАТЫН ОРЫССЫН! ЕГЕР КАЗАК БОЛСАН НАГЫЗ ИТIН КУШIГIСIН!

    • #23
    • Молдир
    • дн, 20/03/2017 - 1:30

    Жогаргы жакта отыргандардын балалары, немерелери казакша билмейди содан кейин елге тусиникти болу ушин деп сойлейди. Онын ар жагында елге тусиникти болу ушин емес оз балпларынын камы ушин осылай казак тилинде сойлемейди

    • #24
    • Молдир
    • дн, 20/03/2017 - 1:31

    Жогаргы жакта отыргандардын балалары, немерелери казакша билмейди содан кейин елге тусиникти болу ушин деп сойлейди. Онын ар жагында елге тусиникти болу ушин емес оз балпларынын камы ушин осылай казак тилинде сойлемейди

    • #25
    • аноним
    • бн, 23/03/2017 - 12:04

    Қазіргі билік кеткен соң қуылады ғой.

Пікір қосу

  • 1 + 39 =

Вход