سەيسەنبى, 30 مامىر 2017
18 ءساۋىر, 2017 ساعات 11:10 ءدىن 805 8 پىكىر

سالافيلەر مەشىتتەردە ۇدايى بۇلىك شىعارادى. نەگە؟

قازاق مۇسىلمان ءدىنىن قابىلداعاننان بەرى مەشىتتى كيەلى ساناعانىن تاريح راستايدى. مەشىت ەجەلدەن حالىقتىڭ اراسىندا ءدىني-رۋحاني، مادەني-تاريحي، عىلىم مەن ءبىلىم ورتالىعى رەتىندە باعالاندى. مەشىت مۇسىلماندار ءۇشىن كۇمبەزى بار ارحيتەكتۋرالىق ۇلگىدەگى عيمارات قانا ەمەس، ول – رۋحاني تازالىق پەن پاكتىكتىڭ ورداسى، پەندەنىڭ جاراتۋشىسىمەن قاۋىشاتىن ورنى. مۇندا جالپى عيباداتتارمەن قاتار ءدىني سارىنداعى ۋاعىزدار، وقۋ-اعارتۋ دارىستەرى جۇرگىزىلىپ، ەل مەن قوعام ءۇشىن ماڭىزدى ناسيحات جۇمىستارى جۇزەگە اسىرىلادى. Cوندىقتان مەشىت – ءدىننىڭ قوعامدى بىرىكتىرۋشى مىندەتىن اتقاراتىن قاسيەتتى ورىن.

مەشىت – مۇقىم مۇسىلمان ۇممەتىنىڭ باسىن قوساتىن، ولاردىڭ اراسىندا باۋىرلاستىقتى وياتاتىن كيەلى ورىن. ونىڭ ىشىندە ايتىلاتىن ۋاعىزدار مەن دارىستەر ءدىندار جانداردىڭ قوعامدىق ساناسىن قالىپتاستىرىپ، حالىقتىڭ رۋحاني ومىرىنە باعىت-باعدار بەرەدى، وي-پىكىرلەرىنىڭبىر ارناعا تۇسۋىنە ىقپال ەتەدى. بۇگىندە الەمدەگى ءار ءتۇرلى كۇشتەر اراسىندا اشىق جانە استىرتىن يدەولوگيالىق قاقتىعىستار جۇرگىزىلىپ جاتقاندامەشىتتى ىزگىلىك مەكەنىنە اينالدىرۋ – جەڭىسكە جەتكەنمەن بارا-بار. سەبەبى، مەشىت مىنبەرىندە تۇرىپ سويلەيتىندەر قوعام مۇشەلەرىن وزىنە قاراتۋعا مۇمكىندىك الادى. سوندىقتان جىك-جىككە بولىنگەن ءدىندارلار ەلدەگى مەشىتتەردى ءوز ماقساتتارىنا پايدالانۋ ءۇشىن بەلسەنە ارەكەت ەتۋدە. اسىرەسە،قازاقستاندا زاڭدى قىزمەت ەتەتىن قمدب-نىڭ رەسمي وكىلدەرى – مەشىت يمامدارى مەن ءسالافيزمدى ۇستانۋشى توپتاردىڭ اراسىندا ورىن الاتىن تەكەتىرەستەر سوعان ايقىن مىسال بولادى.

2011 جىلى قابىلدانعان قر «ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى» زاڭعا سايكەس تەك قۇزىرەتتى مەملەكەتتىك ورگاندا زاڭدى تىركەۋدەن وتكەن ءدىني بىرلەستىكتەر عانا ەل اۋماعىندا ءدىني قىزمەت جۇرگىزۋگە قۇقىعى بار. وسىعان وراي، ءدىني قىزمەتپەن اينالىساتىن رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى كوپتەگەن ءدىني بىرلەستىكتەر زاڭدى تىركەۋدەن ءوتىپ، جۇمىستارىن اشىق جۇرگىزىپ كەلەدى. مەملەكەتتىڭ ءدىني قىزمەت جونىندە مۇنداي تالاپتار قويۋى ەلدەگى ءدىني احۋالدىڭ تۇراقتىلىعى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى ەكەنى ءمالىم.

الايدا دەسترۋكتيۆتى جانە راديكالدى يدەيالاردى ۇستانۋشى ءدىني توپتاردىڭ ءبىرى– ەڭ اگرەسسياشىل سالافيلىك جاماعاتتار زاڭسىز ناسيحات جۇمىستارىن توقتاتپاي، ءالى دە بەلسەنە ارەكەت ەتۋدە. سالافيزم يدەولوگتارى يمامداردىڭ جالپىعا ورتاق ءدىني راسىمدەردى حانافي ءمازھابى بويىنشا ورىنداۋىنا قارسى شىعىپ، مەشىتتەردە ۇدايى بۇلىك شىعارادى. تاياۋدا قمدب جىكتەلۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىمەن وزىنە قاراستى مەشىتتەردە جاماعاتتىڭ ءدىني جورالار مەن راسىمدەرگە قاتىستى تانىمدىق ماسەلەلەردە تەك ماتۋريدي مەكتەبى مەن فيقھ جۇيەسىن باسشىلىققا الىپ، حانافي ءمازھابى بويىنشا ورىنداۋى جونىندە ارنايى ەرەجە قابىلدادى.

عۇلامالار كەڭەسىنىڭ ماجىلىسىندە قابىلدانعان قمدب مەشىتتەرىنىڭ ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسى مەشىتكە كەلۋشىنىڭ نەگىزگى قۇقىقتارى مىندەتتەرىن، مەشىتتە رۇقسات ەتىلگەن جانە تىيىم سالىنعان ارەكەتتەردى، ءدىن قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى نۇسقاۋلاردى، سونداي-اق ت.ب. ماسەلەلەردى ايقىندايدى. بۇل ەرەجە مەشىتتەردە زاڭدى قىزمەت ەتەتىن يمامدار مەن مەشىتتى زاڭسىز يەمدەنگىسى كەلگەن سالافيلەردىڭ اراسىنداعى داۋدى توقتاتۋعا جول اشتى. سەبەبى، ەرەجەگە باعىنعىسى كەلمەگەن ازاماتتار ەندىقر اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 490-بابىنىڭ 2-تارماعى بويىنشا تارتىپكە شاقىرىلۋى مۇمكىن. اتالمىش نورمادا زاڭدى ءدىني قىزمەتكە كەدەرگى كەلتىرگەن، جەكە تۇلعالاردىڭ دىنگە كوزقاراسى سەبەپتەرى بويىنشا ازاماتتىق قۇقىقتارىن بۇزعان نەمەسە ولاردىڭ ءدىني سەزىمدەرىن قورلاعان، قانداي دا ءبىر دiندi ۇستانۋشىلار قاستەرلەيتىن زاتتاردى، قۇرىلىستار مەن ورىنداردى بۇلدىرگەن ادامدى، ەگەر جوعارىدا باياندالعان بارلىق ارەكەتتەردە قىلمىستىق جازالاناتىن ءىس-ارەكەت بەلگىلەرى بولماسا، اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋعا بولاتىنى تۋرالى كورسەتىلگەن.

بۇل كەلەڭسىزدىكتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن زاڭدىق تۇرعىدا وڭ شەشىم جاسالعانىن كورشىلەس ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنەن دە كورۋگە بولادى. مىسالى، 2016 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا تاجىكستانداعى سوگدي وبلىسىنىڭ گافۋروۆ اۋدانىندا ءتارتىپ ساقشىلارى مەشىتتەگى ەرەجەگە باعىنباعان بىرنەشە سالافيلىك اعىم وكىلدەرىن تۇتقىنداعان. سوتتىڭ مالىمدەۋى بويىنشا، اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان ازاماتتار مەشىتتىڭ ىشكى ەرەجەسى مەن ءتارتىبىن بۇزىپ، ءدىندارلاردىڭ اراسىندا ءدىني ارازدىقتى قوزدىرۋعا ارەكەتتەنگەن. سونداي-اق، مۇنداي وقيعا 2016 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا قازاقستاننىڭ باتىس وڭىرىندە دە ورىن الدى. اتىراۋ قالاسىنداعى ورتالىق «يمانعالي» مەشىتىندەگى عيبادات ەتۋ كەزىندە مەشىتتىڭ ىشكى تارتىبىنە باعىنباي، قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزعان ازامات اتىراۋ قالاسىنىڭ مامانداندىرىلعان اكىمشىلىك سوت قاۋلىسىمەن قر اقبتك-ءنىڭ 490-بابىنىڭ 2-بولىگىمەن كىنالى دەپ تانىلىپ، وعان جازا رەتىندە 50 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش اكىمشىلىك ايىپپۇل cالىندى. جالپى، مەشىتتە جاماعاتتىڭ ءدىني جورالار مەن راسىمدەردى ورىنداۋى جونىندە ەرەجە وزبەكستان، ءازىربايجان، شەشەنستان، ينگۋشەتيا جانە داعىستان ەلدەرىندە دە قابىلدانعان.

قمدب وزىنە قاراستى مەشىتتەردىڭ ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسىن قابىلداۋ ارقىلى ءار ءتۇرلى تەرىس پيعىلدى جالعان ءدىني اعىمداردىڭ قىزمەتىنە توسقاۋىل قوياتىن قۇقىقتىق تەتىككە قول جەتكىزدى. مەشىتتەگى قوعامدىق ءتارتىپتى رەتتەيتىن قۇجاتتى قابىلداۋ كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە ەكەنى وتاندىق ءمۇفتياتتىڭ جارعىسىندا «قمدب شاريعات نورمالارىنا سايكەس ءدىني راسىمدەردىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋدى قامتاماسىز ەتۋ كەرەكتىگى» جونىندەگى بولىمدە اشىقكورسەتىلگەن.

مەملەكەتتەگى، قوعامداعى، وتباسىنداعى بارلىق قاتىناستار وزىندىك بەكىتىلگەن ءتارتىپ پەن زاڭدارعا نەگىزدەلىپ، قالىپتاساتىنى بەلگىلى. ەلدە ءتارتىپ بولماسا، بەرەكە-بىرلىگى مەن ىنتىماعى قاشىپ، سوڭىنان قۇلدىرايدى. قوعامدىق تارتىپەلدەگى ادامدار باس قوساتىن كەز كەلگەن ورىندا، اسىرەسە مەشىتتەر مەن ءدىني عيماراتتاردا ساقتالۋى شارت. مۇسىلمان قاۋىمىنىڭ قاسيەتتى مەكەنى مەشىتتە ءتارتىپتىڭ ساقتالماۋى ءدىندارلاردىڭ اراسىندا ارازدىقتىڭ ورشۋىنە سەپ بولىپ، مەملەكەتتىڭ تۇتاستىعى مەن قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرۋى ابدەن مۇمكىن.

ءار قوعامدىق ورىننىڭ وزىندىك بەكىتىلگەن ءتارتىبى بولۋى شارت. سوندىقتان مەشىتتىڭ دە ءتارتىپ-ەرەجەلەرى بار قوعامدىق ورىن سانالاۋى – زاڭدىلىق. دەمەك، مەشىتكە كەلگەن ءاربىر ادام مەشىتتىڭ ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسىن مويىنداپ، ونىڭ تالاپتارىن ورىنداۋعا مىندەتتى.

مۋسليموۆ م.ج.، قر دىاقم ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ ءدىن ماسەلەلەرى جونىندەگى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تالداۋ ورتالىعىنىڭ  جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى

Abai.kz

 

8 پىكىر
Ханафи 2017-04-19 07:41:30
Өтірік ақпарат таратпаңыз. Құранда "өтірікші шайтанның туысы" деген. Дін ұстануға еркіндікті тәуелсіздік алмай тұрып, Кеңестік кезеңде Горбачев билікке келгеннен кейін берді.
Өзін сәлафи дегендерге 2017-04-18 21:13:03
Ислам ғылымы "Сәләфи" деп Пайғамбар Мұхаммедтен кейінгі, с.а.с. үшұрпақты, яғни сахабалар, табиғиндер және тобаға табиғиндерді айтады. Бұлар ислам дінінің бастауында тұрғандар. Ал олардан кейін ешкім өзін "сәләфимін" деп айталмайды, айтқандар өздерінің діндегі әлсіз хәлін сахаба, табиғиндердің деңгейіне теңеген, немесе олардың ұлы дәрежесін өзінің нашар деңгейіне түсірген болады. Мұсылман деген ат кімге тарлық етіп жатыр. Ал алдыңғы өткен ұлылардан үйрену өмір заңдылығы. Діндегі қате түсінік бүкіл дүниетаным мен көзқарасқа, әдепке әсер етеді. Болмаса жалпы имамдарды қаралап "арамза", "топас" деп айтудың өзі іштегі арамдық пен наздандықтың сыртқа шыққан көрінісі. Сол имамда мейлі кемшілігі, қателері болсада елге Алланың бірлігін, ненің халал, ненің харам екенін жеткізіп жатқан. Мен өзімнен жиырма, отыз жас имамдарға бірінші болып сәлем беріп сыйлауға тырысам, өйткені мен жеке адамды ғана емес дінді таратушы дін өкілін құрметтеп тұрмын. Ия, кейбір имамдар имам атына лайық дәреже көрсетпей дөрекілік танытар, кейбірінің білімі таяздау болар, бірақ өз орындарына лайық емес жандар қай салада жоқ, барлық салада бар. Имамның алатын жалақысы өте төмен, жұмысы жеңіл емес, алайда соған қарамастан олар жұмыстарын атқарып келеді. Соңғы кезде білімді де ибалы, парасатты да салихалы, мешіт жамағатына жанашыр мейірбан имамдардың саны артып келеді. Әсіресе кейбір имамдарымыздың елді бірлікке шақырып Құран мен хадистен айтқан уағызынан кейін адамдардың жұзінен мейірім, сөздерінен жылылықтың лебі ескеніне күә боласыз. Сіздің сақалыңызбен балағыңызға айтылған теріс сөздерді кеңшілікпен, уақыттың қиыншылығына сай түсіністікпен қабыл алу мұсылманның міндеті. Сіз неге міндетсінесіз, мұсылман болғандығыңызға ма, ол өзіңіз үшін. Ал сіздің иманға келіп намаз оқуыңызға жағдай жасаған, әрбір мешітте бес елі түгі желбіреген жайнамаздарды төселіп, бес уақыт азан айтылып, құрбан айтыңызды бүкіл ел болып айттап өткізуге жағдай жасаған мына тәуелсіз мемлекетімізге дінді ұстанушы мұсылмандардың қарызы қанша екенін бір де болса ойланып көрдіңіз бе? Егер еліміз тәуелсіздік алмаса кеңестік кезеңде тыйым салынған дінді қайдан білер едіңіз, иманға қалай келіп, намазды қайдан оқыр едіңіз? Керісінше праздниктен праздникке арам суды сылқытып, әйелдердің соңынан зинақор болып жүгіріп, ең үлкен күнәларға "шомылып, сүңгіп" жүрмесіңізге кепілдік бар ма еді? Жоқ, кепілдік болсада жоқ. Міне, сондықтан дініміздің насихатталып, мешіттердің салынып, жүректерімізгі иманның жетіп қанама үлкенкүнәлардан аман қалып Аллаһымызды тануымызға алып келген алдыман Жартушымазға парыздар болсақ, одан кейін сол Аллаһымыздың нәсіп етуімен, сан ғасырбойы ата- бабамыздың жүргізген жанкешті күресі мен кешегі алаш арыстарынң, кеңестік кезеңнің өзінде солазаттығымыз үшін аянбай атсалысқан ағаларымыздың ерен еңбегімен келген Тәуелсіздікке біз көп қарызбыз. Сондықтан елдің тыныштығы, тәуелсіздіктің баяндылығы үшін еңбегің мен дұғаңды жасап, ешімге ешнәрсе үйретпей ақ, өз жөніңмен құлшылығыңды жасап тыныш жүрсең сол сенің тәуелсіздік алдындағы қарызыңның бір бөлігін өтегенің. Ал дін үйретем деген сылтаумен бәле іздегенің сол сенің намазға , дінге келуіңе жол ашқан ел тәуелсіздігіңе қарсы қианатың. Ал қианатшылар қатаң жазалану керек. Таңдау өзіңде.
Төре 2017-04-18 18:17:50
Дүмше молда Дін бұзар! Осындайларды "Болашақ" бағдарламасымен шет елдерде оқығандар, немесе, оралмандармен бірге келген мойындарында "қарғыбаулары" бар, дінді жамылып, елге іріткі салу үшін жіберілген тыңшылар болуы әбден мүмкін? Зерттеу қажет?
Бекболат 2017-04-18 17:21:20
Бұл заманның имадарының араны ашылып кеткен. Нәпсісі күшті! Пайғамбарымыз с.а.с. мешітке келіп сиген бәдәудің "басын шауып тастайық па?" дегенде, "тимеңдер, сиген жеріне су әкеліп төгіп жіберіңдер, болды" деген екен. Ал нәпсісі күшті имамдарымыз әмин деп дауыстасаң болды 113 мың теңге айыппұл төлетуге заң шығартып алыпты. "Өлген адамның намазын имамдар шығарсын", "үйленетін мұсылманның некесін имам қисын", "зекет пен садақалар имамға берілсін", "Құранды тек имамға оқытып, ақшасын имам алсын" деген үкім Шариғаттың еш жерінде жоқ нәрсе! Сондық кез-келген мұсылман осындай қарайым және күнделікті 5 мезгіз орындалатын намаздан да оңай амалдардың қалай орындалатынын өздері үйреніп алып, өздері атқарып, имамдарға жем болмаулары керек! Осыны елге таратып жүріңіздер.
Мейрамбай 2017-04-18 15:47:13
Бүлік шығару ештеңе емес, олар сол мешіттерде сорақылықтың неше түрін жасап жүр. естір құлаққа ерсі. Білмейтін, естімеген "өтірік аңғал" болуды қойатын кез келді. Өстіп жүріп, сол нақұрыстардан жапа шегеміз.
Бақытбек 2017-04-18 11:46:52
Салафилер - дін бұзушылар екеннін енді біліп жатырсыңдар ма?! Бұл, ақппаратты бүкіл әлем біліп отырған жоқ па? Сириядағы "Ақ каскалар" (киіп жүргендері құрылыста кеиетін стропальщиктердің каскасы) Влыбританиядағы еврейлердің ақшасын көптеп алу үшін, жас нәрестелерді өлтіріп, видео камераға түсіріп, неше түрлі Батыстық телеканалдарға "жалбарынып" жатыр. Міне, салафилердің бет-келбеті. Азғындаған, опасыз террористтер.
Дана Қазақ 2017-04-18 11:44:27
МIНЕ ЕКIНШI АСАД .........dw.com/ru/страны-латинской-америки-призвали-венесуэлу-уважать-свободу-митингов/a-38458659?maca=rus-tco-dw..........ПУТИНIН ДОСТАРЫ !!!
001 2017-04-18 11:34:15
Дауыстап әминді айту Құран хадисте жоқ екендігін сәләфи көсемі Уктам абу Абдуррахман әл-өзбеки мойындады: https://www.youtube.com/watch?v=QSUMj_dtfqs

ۇزدىك ماتەريالدار

انىق

ولار قالاي بايىدى؟

رۋسلان احماعانبەتوۆ 6368