دۇيسەنبى, 21 تامىز 2017
باسە... 1570 29 پىكىر 19 ءساۋىر, 2017 ساعات 20:43

بۇل - ۇلتىڭدى سۇيۋگە رۇقسات بەرەتىن قۇجات 

بۇل كۇندى قازاق تاۋەلسىزدىك العان سوڭ دا، شيرەك عاسىردان استام كۇتتى! ءيا، 2017 جىلعى 12-ءساۋىر تاريحقا  رۋحاني تاۋەلسىزدىك باعدارلاماسى جاريالانعان كۇن رەتىندە ەنەدى.  بۇل – بولاشاعىمىزدى ايقىنداپ بەرگەن، ۇلتتىق جاڭعىرۋعا باستاعان باعدارلاما – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى  نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى!  بۇل بولاشاققا جول سىلتەپ، بارىمىزگە باعدار بەرگەن باعدارلامانىڭ  تەك مەملەكەتتىك تىلدە عانا جاريالانۋىنىڭ ءوزى كوكتەمنەن ءسۇيىنشى سۇراپ ەڭ العاش حابار بەرگەن بايشەشەكتەي  كوڭىل كوركەيتكەنىن زور  قۋانىشپەن ايتامىز.

ءبىز تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 26 جىلىنا قادام باسقاندا، بيىل دەموكراتيالىق وزگەرىستەردى تالاپ ەتكەن كونستيتۋتسيالىق رەفورما جاسادىق. ەل ەڭسەسى ءبىر كوتەرىلىپ قالدى! بۇل رۋحاني جاڭعىرۋ سول جاڭعىرۋلاردىڭ زاڭدى جالعاسى. وعان دەيىن ەلباسىمىز ۇلىتاۋدا ۇلتتىق مۇددەمىزدى تەرەڭنەن تەربەي قوزعاعان ماڭىزدى سۇحبات بەرىپ، «ۇلى دالا ۇلاعاتىن» جاريالاعان بولاتىن. سول كەزدە-اق ۇلى دالاداعى ۇلتتىق جاڭعىرۋدىڭ لەبى سەزىلگەندەي بولىپ ەدى. سوندىقتان دا، ءبىز دە سول كەزدە تاياپ قالعان التىنكۇرەك جەلىنەن ارقامىز قوزىپ، ويىمىزدى بىلدىرگەن ەدىك:

«تۇركى حالقى ءۇشىن ءتۇن ۇيىقتاما­دىم، كۇندىز وتىرمادىم…» دەگەن كوك تۇرىك قاعاندارىنداي كوك تۋىمىزدى كوككە ورلەتىپ، تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىن بۇگىنگىدەي الەم تانىعان بيىك دەڭگەيگە جەتكىزگەن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز –ۇلت كوشباسشىسى الدىندا تاعى ءبىر ۇلتتىق مىندەت، ۇلت اماناتى تۇر! ول ۇلتتىڭ ارمانىن ورىنداۋ – مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىن اپەرۋ بولىپ تابىلادى! ۇلت كوشباسشىسى ۇلت اماناتىن ورىنداۋدى وزىنە پارىز دەپ ساناعاندا ەل دە ءوزىن ەلمىز دەپ سانايدى!

«ەندى ەشكىم وزگەرتە المايتىن ءبىر اقيقات بار! انا ءتىلىمىز ماڭگىلىك ەلىمىزبەن بىرگە ماڭگىلىك ءتىل بولدى. بۇل ماسەلەنى داۋدىڭ تاقىرىبى ەمەس، ۇلتتىڭ ۇيىتقىسى ەتە بىلگەنىمىز ءجون. ءبىزدىڭ ءتىلىمىز مەملەكەتتىڭ بارلىق جۇيەسىندە قولدانىلۋى ءۇشىن، بارلىق جەردە كەرەك بولۋى ءۇشىن ءبىز ءوزىمىزدى ءوزىمىز قامشىلاۋىمىز كەرەك جانە وسىعان ءوزىمىز اتسالىسۋىمىز قاجەت»، –دەگەن ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق ءتىلى ماڭگىلىك داۋعا اينالماي، ماڭگىلىك ەلدىڭ ماڭگىلىك ءتىلى بولۋى ءۇشىن، بۇل ۇلت الدىنداعى قاسيەتتى پارىزى مەن مىندەتىن وزگەگە قالدىرماي، ءوزى ورىنداۋى كەرەك! ەل ەلباسىدان وسىنى كۇتىپ كەلەدى!

حح عاسىردىڭ باسىنداعى الاش كوسەمدەرى «ويان، قازاق!»، – دەپ جار سالعاننان بەرى ءبىر عاسىر ءوتتى. بيىل سول الاشتىڭ 100 جىلدىعى! تاۋەلسىزدىگىمىزگە شيرەك عاسىردان استى! ەندى قاشان ويانامىز؟

ەلباسىمىزدىڭ وسى دەمو­كراتيالىق جاڭارۋعا باستاۋىن، قازاقتىڭ ويانا باس­تاۋىنا – ۇلتتىق جاڭعىرۋعا شاقىرۋ دەپ، ۇلت مۇددەسىن ۇلىقتاعان ۇلتتىق ۇران دەپ قابىلدايىق!»

كەيىن بۇل ماقالا­مىز «مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تاۋەلسىز­دىگى اتا زاڭدا ايقىن كورىنسىن» دەگەن اتپەن 115 ۇلت زيالىسى قول قويعان اشىق حاتقا اينالىپ، اقورداعا جەتكەن دە بولاتىن.

ەندى مىنە، جەردىڭ ءجۇزى جاڭعىرعان كوكتەمنىڭ كوگوراي كۇنىندە، كوك تۋلى قازاق ەلىندە دە رۋحاني جاڭعىرۋ دۇنيەگە كەلدى. وسىدان 56 جىل بۇرىن 12- ساۋىردە قازاق جەرىنەن ادامزات عارىشقا كوتەرىلسە، ەندى مىنە، قازاق رۋحانياتى دا ءوز بيىگىنە شىعۋعا بەتبۇرىس جاسادى. الاش بالاسى اقسارباس ايتىپ، اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلار تاريحي قۇجات بۇل! ۇلتتىق مۇددەگە – مەملەكەتتىڭ كەلەشەگىنە ەلەڭدەگەن ەلىمىز ءۇشىن بۇل ەرتەڭىمىزدى جارقىن ەتەر ەرەكشە سەرپىن! ابىزداي اقتارىلا تولعاپ، اقىنداي جىرلاعان، تەرەڭنەن تارتىپ، بيىكتىكتى كورسەتكەن، كەشەدەن شولىپ، بولاشاققا باعدار بەرگەن تۋىندى! تەگەۋرىنى قاتايىپ كەلە جاتقان تاۋەلسىز ەلدىڭ تەمىرقازىق تۇعىرناماسى!

«جاڭا تۇرپاتتى جاڭعىرۋدىڭ ەڭ باستى شارتى – سول ۇلتتىق كودىڭدى ساقتاي ءبىلۋ. ونسىز جاڭعىرۋ دەگەنىڭىزدىڭ قۇر جاڭعىرىققا اينالۋى وپ-وڭاي»، – دەپ جازادى ەلباسىمىز ەلدىڭ كوڭىلىن ءدوپ باسىپ.

ءيا، كەشەگى جەتپىس جىلداي جەلكەمىزدەن تونگەن كەڭەستىك كەزەڭدەگى بار الاپات ەڭبەكتىڭ كوبىسىنىڭ ناتيجەسىز بولىپ شىعۋى – ۇلتتىق كودتىڭ ساقتالماۋىندا ەدى…

«جاڭعىرۋ اتاۋلى بۇرىنعىداي تاريحي تاجىريبە مەن ۇلتتىق داستۇرلەرگە شەكەدەن قاراماۋعا ءتيىس. كەرىسىنشە، زامانا سىنىنان سۇرىنبەي وتكەن وزىق داستۇرلەردى تابىستى جاڭعىرۋدىڭ ماڭىزدى العىشارتتارىنا اينالدىرا ءبىلۋ قاجەت. ەگەر جاڭعىرۋ ەلدىڭ ۇلتتىق-رۋحاني تامىرىنان ءنار الا الماسا، ول اداسۋعا باستايدى.»

ۇلتتىق مۇددەمىز – ۇلتتىڭ مادەنيەتى مەن ساف التىنداي سالت-ءداستۇرىن ساقتاي ءبىلىپ، جاھاندىق باسەكەگە توتەپ بەرەر زاماناۋي ءبىلىم-بىلىكپەن جاڭعىرتا الساق قانا جالىمىز بيىك، تۇعىرىمىز مىقتى بولاتىنى انىق.

ول ءۇشىن ەندى ەلباسىمىز ەرەكشە ءمان بەرىپ، قاداپ ايتقانداي، «ءبىز جاڭعىرۋ جولىندا بابالاردان ميراس بولىپ، قانىمىزعا سىڭگەن، بۇگىندە تامىرىمىزدا بۇلكىلدەپ جاتقان ىزگى قاسيەتتەردى قايتا تۇلەتۋىمىز كەرەك.»

تاۋەلسىزدىك الساق تا، تىزگىنىمىزدى تارتا ۇستاپ كەلگەن ۇلتتىق ماسەلەلەردىڭ باۋىرىن جازىپ، ەڭسەسىن تىكتەر كەزى كەلدى. ەندى ەلباسىمىزدىڭ ءوزى ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋدى جاريالاپ، ءيىرىمى تەرەڭ يدەولوگيالىق ۇستىننىڭ قاداۋ-قاداۋ قازىقتارىن قاعىپ، شەشىمدەرىن شەگەلەپ بەردى.

«ۇلتتىق جاڭعىرۋ دەگەن ۇعىمنىڭ ءوزى ۇلتتىق سانانىڭ كەمەلدەنۋىن بىلدىرەدى. ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىمىز، ءتىلىمىز بەن مۋزىكامىز، ادەبيەتىمىز، جورالعىلارىمىز، ءبىر سوزبەن ايتقاندا ۇلتتىق رۋحىمىز بويىمىزدا ماڭگى قالۋعا ءتيىس.

ابايدىڭ دانالىعى، اۋەزوۆتىڭ عۇلامالىعى، جامبىلدىڭ جىرلارى مەن قۇرمانعازىنىڭ كۇي­لەرى، عاسىرلار قويناۋىنان جەتكەن بابالار ءۇنى – بۇلار ءبىزدىڭ رۋحاني مادەنيەتىمىزدىڭ ءبىر پاراسى عانا» دەپ ءتۇيىن جاسايدى.

ەلباسى سونىمەن بىرگە «ءداستۇردىڭ وزىعى بار، توزىعى بار» دەپ، قازاقتىڭ ءوزى ايتقانداي، جاڭا زامانعا جاناسا الماعان، قارىشتى قادامعا تۇساۋ بولار ەسكى ادەتتەردەن ارىلۋ كەرەكتىگىن ايتادى.

«مەن قازاق­ستان­دىق­­تاردىڭ ەشقاشان بۇلجىمايتىن ەكى ەرەجەنى ءتۇسىنىپ، بايىبىنا بارعانىن قالايمىن.

ءبىرىنشىسى – ۇلتتىق كود، ۇلتتىق مادەنيەت ساقتالماسا، ەشقانداي جاڭعىرۋ بولمايدى.

ەكىنشىسى – العا باسۋ ءۇشىن ۇلتتىڭ دامۋىنا كەدەرگى بولاتىن وتكەننىڭ كەرتارتپا تۇستارىنان باس تارتۋ كەرەك.»

ياعني، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالان­عان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى – رۋحاني تاۋەلسىزدىككە جەتۋدەگى بارشامىزعا باعدارشام بولار باعدارلاما! ۇلتتى سۇيۋگە رۇقسات بەرىلگەن تاريحي قۇجات! «ۇلتتىق كود، ۇلتتىق مادەنيەت ساقتالماسا، ەشقانداي جاڭعىرۋ بولمايدى» – دەگەنىمىز ەلباسىمىز ايقىنداپ بەرگەن ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ باستى قاعيداسى، ناقتى فورمۋلاسى!

قىسقا، ءارى حالىققا تۇسىنىكتى تىلدە ايتساق، ءدال وسىلاي!

ەندى، تالاي جىل تار جول، تايعاق كەشۋدە باسىمىزدان وتكەندەي، «بىزگە تاريح تۋرالى وزدەرىنىڭ سۋبەكتيۆتى پايىمدارىن تىقپالاۋعا دا ەش­كىم­نىڭ قاقىسى جوق!» ەلباسىنىڭ بۇل ءتۇيىندى ءسوزى مۇحيت مۇزتاۋىنداي استىنداعى الاپات استارىمەن اۋىر سالماق تارتىپ تۇر!

ۇلى دالادا ۇلىلىعىن كورسەتكەن كونە كوك تۇرىكتەن كوكتەپ، كوك تۋىن كوكتە جەلبىرەتكەن رۋحتى قازاقتىڭ قايتا ورلەۋ ءداۋىرى باستالعانىن جاريالاعان رۋحاني جاڭعىرۋ بۇل! قادىم زامانداعى قۇلاشىن كەڭ جايعان قاعاناتتاردىڭ قايقى قىلىشى ءححى عاسىردا جاھاندىق ءبىلىم بيىگىنە كوتەرىلەر قاناتقا اينالۋى كەرەك. ويتكەنى، «ءبىزدىڭ كەشەگى تاريحىمىز بۇلتارتپاس ءبىر اقي­قاتقا – ەۆوليۋتسيالىق دامۋ عانا ۇلتتىڭ ءور­كەن­دەۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىنىنە كوزىمىزدى جەتكىزدى.» ۇلتتىق سانانىڭ جاڭعىرۋى وسى بولماق.

ەلباسى ماقالاسىنىڭ «تاياۋ جىل­دارداعى مىندەتتەر» اتتى ەكىنشى بولىمىندە الدا اتقارىلار بىرنەشە جوبالار ناقتى كورسەتىلەدى. ونىڭ ەڭ ءبىرىنشىسى – قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ.

ەلباسى بۇنى بۇرىن دا، 2012 جىلى جەلتوقساندا جاريالاعان «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «2025 جىل­دان باستاپ لاتىن الىپبيىنە كوشۋگە كىرىسۋىمىز كەرەك» دەپ مالىمدەگەن بولاتىن

بۇل ۇسىنىستى ەل قۋانا قابىلداۋدا. پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءوزى ەرەكشە ءۇمىت ارتقانداي جاستاردىڭ داۋسى جارقىن شىعىپ، بارلىعى قولداۋ كورسەتۋدە. ارينە، ەل بولعاسىن، كەرى تارتاتىن كەرتارتپالار دا كەزدەسپەي قالمايدى. ءبىرى شىن جاناشىرلىقپەن كيريلليتساداعى مۇرالارىمىزعا الاڭداسا، ءبىرى تاۋەلسىزدىك العانىمىزعا شيرەك عاسىر وتسە دە، ءالى ورمانعا قاراپ ۇليدى. ولار ءتىپتى پارلامەنت تورىنەن دە تابىلدى… ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋعا ۇمتىلعان ەلىمىزدە وسىنداي سىن ساتتەردە رەسەيلىكتەردى ايتپاعاندا، ءوزىمىزدىڭ ءورىستىلدى باق-تاردا كەرى تارتۋ كەسىرلىگى بايقالىپ قالدى. بۇل ارينە، 25 جىلدان بەرى بىرلىكتىڭ قازىعى رەتىندە ءبىز ۇستانعان «ءبىر ەل. ءبىر تاعدىر» قاعيداسىنىڭ «ءبىر تىلگە» ۇلاسا الماي جاتقاندىعىنان بولسا كەرەك… ەندى، مىنە، ەلباسىنىڭ بەلگىلەپ بەرگەن «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋى» وسىنداي كەم-كەتىكتەردىڭ ورنىن تولتىراتىنى انىق دەپ ۇمىتتەنەمىز.

قازاق ءتىلىنىڭ لاتىن الىپبيىنە ءوتۋى – رۋxاني تاۋەلسىزدىك الۋ! ال تاۋەلسىزدىك الۋ وڭاي، ارزان بولادى، قيىندىعى جوق دەپ كىم ايتتى؟ ەلباسىمىز تاۋەلسىزدىك العان سوڭ ەلىمىزدىڭ شەكاراسىن قالاي بەرىك بەكەمدەي السا، ەندى لاتىن الىپبيىنە ءوتۋ ارقىلى رۋحاني شەكاراسىن بەلگىلەپ بەرمەك! ول رۋحاني وتارشىلدىققا جول بەرمەيتىن شەكارا! ول الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى وزىق ەلدەرىمەن ەركىن قاتىناس جاسايتىن شەكارا! لاتىنعا ءوتۋ – ءتۇبى ءبىر تۇركى اعايىنداردىڭ رۋحاني الەمىنە قوسىلۋ بولىپ تابىلادى. لاتىنعا ءوتۋ- وتكەنىمىزگە ورالۋ! لاتىنعا قارسىلار – رۋxاني تاۋەلسىزدىككە قارسىلار!

كيريلليتساداعى ادەبي دۇنيەلەردى لاتىنعا اۋدارۋ ءۇشىن كەيبىرەۋلەر كەرى تارتىپ جۇرگەندەي، كوپ كۇش پەن كوپتەگەن جىلداردىڭ كەرەگى جوق! ول قازىر دەمدە اتقارىلاتىن تەxنيكالىق جۇمىس. ماسەلە – باسىپ شىعارۋدا. ساۋاتسىزدىق بار ەلدە، بارلىق الىپبيدە دە بولادى. وزبەكتىڭ جەمىس ساتقان ساۋات­سىزىمەن ەمەس، جەمىستى ەڭبەك ەتىپ، لاتىن قارپىنىڭ ارقاسىندا تەحنولوگيانىڭ جەتىستىكتەرىن يگەرىپ جۇرگەن ساۋاتتىلارىمەن، ولار تولىپ ءجۇر، سويلەسۋ كەرەك. قازىر دە كيريلليتسادا ساۋاتسىز قازاقتار جوق پا؟ قازاقشا اتىن جازا المايتىن، دۇرىس سويلەي المايتىن قاراپايىم ورىستىلدىلەردى ايتپاعاندا، ءوزىنىڭ قازاقتىلىن بىلمەيتىنىن پارلامەنتتە سالتاناتتى تۇردە جاريالاپ، جايباراقات تۇرا بەرەتىن ەل باسقارىپ وتىرعان مينيسترلەر، اكىمدەر، دەپۋتاتتار، مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ، شەكەسى تار شەنەۋنىكتەردىڭ ءبارى ساۋاتسىز ەمەس پە؟ ولار مىسالى، ەلىمىزدىڭ بولاشاعىن ايقىنداپ بەرىپ وتىرعان ەڭ ماڭىزدى ەلباسىنىڭ وسى ماقالاسىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە شىققان كۇنى وقي العان جوق. ويتكەنى، بۇل ماقالا تەك قازاق تىلىندە جاريالاندى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەملەكەتتىك تىلدە شىققان مەملەكەتتىك ماڭىزى زور ماقالاسىن مەملەكەتتىڭ مينيسترلەرى مەن شەنەۋنىكتەرى وقي الماۋ دەگەن ويعا كىرەتىن نارسە ەمەس وزگە ءوزىن سىيلايتىن ەلدەر ءۇشىن… ولار جالپى، «ەگەمەن قازاقستاندى» وقىمايدى، «كازاحستانسكايا پراۆدانى» عانا وقيدى. «قازاق ءۇنى» گازەتىنە تەك وزدەرىن سىناعاندا عانا كوز سالادى… وسى ءوزى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان مەملەكەتتىڭ مەملەكەتتىك ءتىلىن بىلمەيتىندەردى ساۋاتتى دەپ كىم ايتتى؟ ساۋاتتىلىق دەگەندى ءبىر كەزدەگى قوجايىن ەلدىڭ ءتىلىن – ورىس ءتىلىن عانا ءبىلۋ دەپ، وتارلىق، قۇلدىق ساناداعىلار عانا ويلايدى! ەلباسىمىز ايتقانداي، ەلىمىزدىڭ ەندىگى بولاشاعى ەڭ الدىمەن – قازاق تىلىندە! الەمنىڭ باسىم بولىگى سويلەيتىن اعىلشىن تىلىندە!

مەن 2013 جىلى قاڭتاردا «قازاق ءۇنى» گازەتىندە جاريالانعان «لاتىن الىپبيىنە كوشۋگە قارسىلىق – ۇلت مۇددەسىنە قارسىلىق!» اتتى ماقالامدا بۇل ماسەلەنى تەرەڭدەي قوزعاعان بولاتىنمىن. سوندىقتان، الداعى ۋاقىتتا بۇعان تاعى دا قايتا توقتالارمىز.

ەندىگى ءبىر ەل ەڭسەسىن كوتەرگەن ەلباسى جوباسى – قوعامدىق جانە گۋمانيتارلىق عىلىمدار بويىنشا «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى.

«ونىڭ ءمانى مىنادا:

1.ءبىز تاريح، ساياساتتانۋ، الەۋمەت­تانۋ، فيلوسوفيا، پسيحولوگيا، مادەنيەتتانۋ جانە فيلولوگيا عىلىمدارى بويىنشا ستۋدەنتتەرگە تولىققاندى ءبىلىم بەرۋگە قاجەتتى بارلىق جاعدايدى جاساۋعا ءتيىسپىز. گۋمانيتارلىق زيالى قاۋىم وكىلدەرى ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى گۋما­نيتارلىق كافەدرالاردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا يە بولادى. بىزگە ينجەنەرلەر مەن دارىگەرلەر عانا ەمەس، قازىرگى زاماندى جانە بولاشاقتى تەرەڭ تۇسىنە الاتىن ءبىلىمدى ادامدار دا اۋا­داي قاجەت».

ءجۇز وقۋلىق ءجۇزىمىزدى جارىق ەتەر جارقىن بولاشاقتىڭ العىشارتى بولارى انىق. كەشە عانا قارجىلىق داعدارىستى رۋحاني داعدارىسقا ۇلاستىرىپ جىبەرگەن ءبىلىم مينيسترلىگى وقۋ وردالارىنان قىسقارتىپ تاستاعان قازاق ءتىلى، قازاق ادەبيەتى، قازاق تاريحى جانە ت.ب. گۋمانيتارلىق كافەدرالار ەندى قايتا قۇرىلىپ، بىلىمدىگە كەڭ ءورىس اشىلا بەرەتىن بولادى.

بۇل الدىمەن قازاق تىلىندەگى ءبىلىم الۋدى بيىككە كوتەرەدى جانە مەملەكەتتىك ءتىلىمىزدىڭ بەرىك نىعايا بەرۋىنە بەكەم نەگىز جاسايدى.

بۇل باعدارلاما اياسىندا الداعى جىلداردا گۋمانيتارلىق ءبىلىمنىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا الەمدەگى ەڭ جاقسى 100 وقۋلىقتى قازاق تىلىنە اۋدارىپ، جاستارعا دۇنيەجۇزىندەگى تاڭ­داۋلى ۇلگىلەردىڭ نەگىزىندە ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك جاسالادى. ياعني، قازاق تىلىندە الەمدەگى ەڭ ۇزدىك وقۋلىقتاردى دايىنداۋ ۇزاق كۇتتىرمەيدى. 2018-2019 وقۋ جىلىنىڭ وزىندە ستۋدەنتتەر وسى وقۋلىقتاردى وقي باستايدى.

 «تۋعان ەلگە» ۇلاساتىن «تۋعان جەر» باعدارلاماسى دا ۇلتتىق كودتىڭ قالپىنا كەلۋىنە قايرات جاسايتىن ەلدىك ماڭىزى ەرەكشە ۇلكەن شارا. «وتان وت باسىنان باستالاتىنى سياقتى»، تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ بەرىك نەگىزى تۋعان جەردەن باستاۋ الاتىنى ايقىن. قازىعى اۋىلدا قاعىلىپ كەلگەن قازاق ءۇشىن تۋعان اۋىلى قاي قيىردا جۇرسە دە، قاي قياعا شىقسا دا، ارقاشان دا قاسيەتتى مەكەنى! قازىر جاپپاي اۋىلدان قالاعا كوشۋ بەلەڭ الىپ تۇرعاندا، بۇل باعدارلاما اۋىل اجارىن كىرگىزىپ، ەلدىڭ بەرەكەسىن ارتتىراتىنى انىق. بۇل جوباعا ماتەريالدىق قۇندىلىق بەرە الاتىن كاسىپكەرلەرمەن قاتار رۋحاني كۇش بەرەتىن قالامگەرلەر، جالپى زيالى قاۋىم دا بەلسەنە اتسالىسۋى ءتيىس!

«تۋعان جەرگە، ونىڭ مادەنيەتى مەن سالت-ءداس­تۇرلەرىنە ايرىقشا ءىڭ­كارلىكپەن اتسالىسۋ – شىنايى ءپاتريوتيزمنىڭ ماڭىزدى كورىنىس­تەرىنىڭ ءبىرى.

بۇل كەز-كەلگەن حالىقتى انشەيىن بىرىگە سالعان قاۋىم ەمەس، شىن ءمانىن­دەگى ۇلت ەتەتىن مادەني-گەنەتيكالىق كودىنىڭ نەگىزى.»

ءيا، تۋعان جەر تاريحىن بىلمەۋ – ءتۇپ تامىرىڭدى تانىماۋ. تۋعان جەردەن قول ءۇزىپ كەتكەندەردىڭ گەنەتيكالىق كودىنىڭ بۇزىلاتىنى سوندىقتان. «سەن وتكەنگە تاس لاقتىرساڭ، كەلەشەك سەنى زەڭبىرەكپەن اتادى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. باتىر بابالارىمىز قاسيەتتى قانىن توگىپ قورعاپ قالعان ۇلى دالانىڭ ءار تاسى تەرەڭ تاريحتان سىر شەرتەدى.

تۋعان جەر تۋرالى جىرلاماعان اقىن، شىرقاماعان ءانشى جوق. ەلبا­سىنىڭ تۋعان جەر تۋرالى تولعاۋىنان سوڭ ءبىزدىڭ دە شابىتىمىز وياندى:

تابانىڭدا تارتىلعاندا ۇزەڭگi,

تاعدىر سالسا، باسارسىڭ-اۋ ءجۇز ەلدi.

قانشاما كەڭ بولعانىمەن قارا جەر،

بiر-اق جەرگە بۇگەسiڭ عوي تiزەڭدi…

 

ەرiپ كەتiپ ءومiر دەگەن كوشكiنگە،

كەشەدi ەلiڭ،

كەلسەڭ دە سەن كەش مۇلدە…

كiندiك كەسiپ –

جۇرەگiڭە جالعاعان،

تارتىلىستى ۇزە المايدى ەشكiم دە…

وسى جوباعا ساباقتاس «قازاقستانىڭ قاسيەتتى رۋحاني قۇندىلىقتارى» نەمەسە «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى ەلدى ءبىرتۇتاس ەلدىك، ۇلتتىق پاتريوتيزمگە جەتەلەيتىن باعدارلاما. كەڭەس كەزىنەن بۇگىنگە دەيىن قازاقستان مەكتەپتەرىندە الدىمەن وزگە ەلدەردىڭ، كسرو تاريحى (شىندىعىندا رەسەي تاريحى) مەن دۇنيەجۇزى تاريحىن وقىتىپ كەلدىك. ال ءوز تاريحىمىز قازاقتىڭ ايگىلى قادىر اقىنى ايتقانداي: «ءبىزدىڭ تاريح بۇل دا ءبىر قالىڭ تاريح، وقۋلىعى جۇپ-جۇقا بىراق-تاعى…»

ەندى رۋحاني جاڭعىرۋىمىز بۇل ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋى ءتيىس. بۇل باعدارلامانىڭ ورىندالۋىندا بۇكىل زيالى قاۋىم الدىڭعى قاتاردان تابىلۋى كەرەك.

تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ شيرەك عاسىرلىق تاريحىندا ەلەۋسىز ءجۇرىپ-اق ەلىنىڭ گۇلدەنۋىنە ەرەكشە ۇلەس قوسقان جاندار از ەمەس. ولاردىڭ دا اتتارىن ارداقتايتىن كەز كەلدى.

«قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىم» جوباسى بۇل باعدارلامانى ىسكە اسىرادى. ال ونداي جاندار ەلىمىزدە جەتەدى. «وڭ قولىڭمەن جاساعان قايىرىمدىلىقتى سول قولىڭ كورمەسىن» دەگەن يماندى قاعيدانى قاتاڭ ۇستاعان جومارت تا، پات­ريوت ازاماتتاردىڭ اتىن جاستارعا ۇلگى ەتۋ ماقساتىندا ەندى انىق بىلەتىن بولامىز. بۇل باعىتتا باق-تارىمىزدىڭ ىزدەنىسى مەن بەلسەندىلىگى ۇلكەن ءرول اتقارادى. «قازاق ءۇنى» گازەتى مەن Qazaquni.kz ۇلتتىق پورتالى دا ءوز ۇلەسىن قوسادى دەپ ايتا الامىن.

ەلباسى ماقالاسىنداعى ەڭ ماڭىزدى باعدارلاما – لاتىنعا ءوتۋدى كەزىندە بيىل تاريح ساحناسىنا شىققانىنا 100 جىل تولىپ وتىرعان الاش كوسەمدەرى دە جاقتاعان. تۇركيانىڭ پرەزيدەنتى اتاتۇرىكتەن باستاپ، الاشتىڭ كوسەمى ءاليحان بوكەيحان دا قاتتى قولداعان.

وسى جەردە ايتا كەتۋ كەرەك، ساياسي پارتيالار ىشىندە لاتىنعا ءوتۋدى ەڭ العاش قولداعان الاشتىڭ ءىزباسارى – «اق جول» پارتياسى. «اق جول» پارتياسىنىڭ ۇلت زيالىلارىمەن بىرىگىپ جاساعان، سالماقتى ساياساتتانۋشىلاردىڭ جوعارى باعاسىن العان 2007 جىلى جاريالانعان 2010-2015 جىلعا ارنالعان ۇلتتىق تۇجىرىمداماسىندا مەملەكەتتىك ءتىل – قازاق ءتىلى، الفاۆيت – لاتىن ءالىپبيى بولۋ كەرەك دەپ ايقىن جازىلعان بولاتىن… ال پارتيانىڭ ساياسي باعدارلاماسىندا قازاقستان ازاماتتىعىن الۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ءتىل مەن قازاقستان تاريحىنان ەمتيحان تاپسىرۋ تالابى ۇسىنىلعان. سونىمەن قاتار تاۋەلسىز ەل ءۇشىن وتارسىزدانۋ يدەولوگياسىنىڭ ماڭىزدىلىعى دا ايقىن كورسەتىلگەن. ياعني، ەلباسىمىز ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋعا اق جول اشىپ بەرىپ وتىرعاندا، «اق جول» پارتياسى دا ۇلتتىق مۇددەنى ۇلىقتاۋ ءۇشىن الدىڭعى قاتاردان تابىلاتىنى انىق.

2015 جىلى ەلباسىمىز تاريحتا تۇڭعىش رەت بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مىندا قازاقشا سويلەپ، بۇكىل الەم پرەزيدەنتتەرى الدىندا قازاق تىلىندە بايانداما جاساپ، قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا كەرەمەت تارتۋ جاساعان ەدى.

ەندى بۇگىنگى بۇل رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ تاريحي قۇجاتى قازاق حاندىعىنىڭ ۇزىلگەن جولىن جالعاۋ ءۇشىن تاۋەلسىز ەل بولۋدى ارمانداپ، ماقسات-مۇراتىنا اينالدىرعان قازاقتىڭ ەڭ العاشقى ساياسي پارتياسى الاش قوزعالىسىنىڭ 100 جىلدىعىندا جاريالانۋى دا ەلىمىز شيرەك عاسىر كۇتكەن ەرەكشە تارتۋ بولدى!

ەلباسىنىڭ ەلگە سەرپىن بەرگەن رۋحاني تاۋەلسىزدىك باعدارلاماسى – ەل رۋحىن كوتەرگەن ەرەكشە قۇبىلىس!

«نار جولىندا جۇك قالماس» دەگەن قازاقتىڭ دانالىق ءسوزىنىڭ تۋرالىعىن ايقىندايتىن بۇل تۇعىرلى تۇجىرىمداما بويىنا بۇلا كۇش بىتىرگەن ۇلتىمىز لەزدە جالى كوتەرىلىپ، جالىنداپ شىعا كەلدى!

مىڭداعان جىل تاريحى بار ۇلى دالا ەلىندەگى ەلباسىمىز باستاعان ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋ مايدانىندا ەلدىڭ ەرتەڭى جارقىن بولىپ، ەڭسەسى بيىكتەي بەرەتىنىنە سەنەمىز!

قازىبەك يسا، «اق جول» پارتياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى

Abai.kz

29 پىكىر
Мәмбет 2017-04-23 22:52:30
О-о-о! Мынау бір тамаша құжат болды ау?! Мен осы күнге дейін: "Ұлтымды қалай сүйсем екен ә? "Жоғары жақтағы КӨКЕМ рұқсат етер ме екен?" -деп қиналып жүр едім... Ақыры рұқсат етіпті , біз қандай бақытты едік!!!
Оқырман 2017-04-23 09:46:46
"Әр ханның тұсында бір сұрқылтай" деген сөзді бұрын түсінбейтінмін. Орыстар ремез, қазақтар құрқылтай дейтін құс туралы әңгіме шығар деп ойлайтынмын. Құрқылтайлар (лат. Remiz) – торғай тәрізділер отрядының бір туысы. Дене тұрқы 7,3 – 10 мм, салмағы 9 грамм. Қазақстанда 3 түрі кездеседі екен. Біресе құрқылтай, біресе сұрқылтай деп айтып жүр. Қайсысы дұрыс? Сөйтсем, түсіндірме сөздікте оның мағынасын былай түсіндіріпті: 1. Торғайдың үлкендігіндей кішкене беймаза құс. Өзінше сұрқылтайдың бағасы бар (Сейфуллин). 2. ауыс. Екі жүзді опасыз, қаскүнем. Әр заманға бір сұрқылтай деген сөз бар (Ж.Молдағалиев). Енді ғана барып түсіндім: совет заманында интернационалист болып алашорданы, ұлтшылдарды жамандаған, совет үкіметі құлаған соң ұлтшыл боп ұрандататын және кешегі өзінің тайға таңба басқандай жазылған мақаласына мүлде кереғар мақала жазатын қазақ ғалымдары мен зиялылары туралы әңгіме екен ғой. Ақсақал деуге келмейтін және арақ пен коньяк ішуді қоя алмай жүрген ШАЛДАР Мемлекет басшысының мақаласына үн қосып жапа тармағай мақтай бастаса құсқым келетін болды. Өмір бойы позициясынан таймаған шынайы ұлтшыл ақын -жазушылардың пікірін тыңдағымыз келеді. "Абай" сайты оқырманға сондай мүмкіндік бере ме?! Мұқтар Мағауин, Қабдеш Жұмаділов сияқты ұлтшыл жазушылар неге үндемей жатыр. Президент неге оларды кездесуге шақырмайды?
Ашынған 2017-04-21 22:56:56
Соны айтамын ау , мен ұлтымды жақсы көру үшін , қазақ екенімді мақтан тұту үшін СОЛ кісіден рұқсат сұрауым керек пе екен? "Зиялысымақтар" өңшең!
Мен 2017-04-21 09:04:12
Ұлтты сүюге рұқсат сұрайтын ба еді? Сауатсыз тақырып, нашар талданған. Елбасы сөзіне жанамалай қосыла кететін біздің зиялылырадың жаман әдеті. Елбасы айтпаса, ешқайсысында ой жоқ. Мақаланы жай мақтамай, мәнін түсіндіру керек халыққа!
Есенғали, Антакияға 2017-04-20 19:34:23
Есеке, сүй енді анау Төренің қалаған жерінен, ол қазақ - ұлт, ұлттың символы - мен, төре депті ғой. Мақаланың тақырыбының өзі сүй деп тұр. Ал давай, сүй!!! Төре күтіп тұр, ұялта берме енді. Қай жерінен сүй десеңде рұхсат деген құжат екен ғой мына мақала, тақырыбы солай, сүй енді, біз қарамай-ақ қойдық, тіфу, құрысын.
Төре 2017-04-20 17:33:23
"Кері кетеді, "кері даму" дегенді есітсем, тас керең болайын! Керең болсаңыз, өз еркіңіз? Мына мен Адам баласына тұрпайы сөз айтпаушы едім... Есенғали, мылжыңды тек қана, мылжың ғана жеңеді! Мен мылжың болғым келмейді, ол Төреге жараспас? Ешкімді жамансыз-жақсысыз дегем жоқ! Есенғали Қазақтың ТЕКҚОРЫ әлі мықты. Оған сеніңіз? Ол туралы мен бірдеме білетін адаммын - оны ГЕНЕТИКА дейді. Ол ғылым - плакат сызу-жазу емес? Біздерді құртқан жалғандыққа тәрбиелеу. Жалған ортаға бейімдей тәрбиелеу. Оны айтуға, дәлелдеуге мүмкідік жоқ болды? Соның нәтижесін әлі ұзақ көреміз. Тұқымыңыз жаман тексіз болса, онда Ата-бабаңызға іренжіңіз? Иә, кеңес өкіметі текқорымызды мақсатты түрде әлсіретті. Тектілерді, Білімділерді түгелге жуық жойып жіберді. Құл би болды, олардың тұқымдары жаппай партия мүшесіне алынып, үлкен-үлкен лауазымдарға тағайындалды... Ата-Бабам құл-қутан, кедей болды деп мақтан тұтты, ұрандады. Сол үшін солар өсті, ел басқарды. Оның немен аяқталғанын сіз білетін шығарсыз? Қазақ, Адам тұрмақ малдыңда жақсысын ұстап, қадыр тұтқан. Иттен ияу, мысықтан мияу туады! деген мақал содан қалған. Оны естімесеңіз керең болуыңыз әбден мүмкін? Сіздің қырсық-қыңырлығыңыз, өзіңізге жарасарІ Төремен бөркіңізге қарап, ақылдасып, содан соң сөйлесіңіз? Әзірше жетер? Әлі "пролетарии всех стран соединяйтес!, деп жазып жүрген боларсыз? Тас керең ағайын, ертең керең болып қалсаңыз мені кінәламаңыз, ол өз таңдауыңыз! Бар болыңыз!?
Мен 2017-04-20 16:35:52
Маскара мынадай пикирлерди окып отырып, биздин казак когамы азган екен деп ойлап отырмын .Елбасымыз осыны корип тузел казак дегени, оркениетке илес дегени оте дурыс, кешели бери кара жамылгандар мен сакалдылар адам шошырлык ангиме айтуда, Елбасымызга карсы шыгуда жане олар кобейген екен, сондыктан катан шара колданатын уакыт жеткен сиякты, кертартпа адамдарды жазалау керек баска жол жок.
Ұсынбек 2017-04-20 15:13:14
Осы сайттағы сөйлегіштердің бәрін қуып жіберіп, Есенғали деген мен Төрені қалдыру керек. Отырсын бір бірін біресе ата деп, біресе әка деп, біресе құшақтасып, біресе пышақтасып. Арасына анда-санда Мақсұт дегенді енгізіп қойса түздық құятын етіп, сол жетеді.
Мақсұт 2017-04-20 13:26:56
Дана Қазақ! Ризамын саған! Артық таласқа бармаай, Абайдың уәжімен жауап беріп, даналығыңды көрсеттің! Үш шындық бар: 1Суы аз шәйнек бұрқ-сарқ етіп тез қайнайды, ақылы аз адам тез ашуланады. 2."Көргенді к...т -деген жеңеді, дегендей, айтары жоқтың ауызы бұзық, былапыт келеді. 3. "Ер болсаң бопсаға шыда!" -деген. Абыройсыз даудан ауылыңды аулақ салған да -ақылдылық.
Дана Қазақ 2017-04-20 11:51:13
Атейст қазақ 2017-04-20 10:44:12.........СЕН АБАЙ...дан САДАГА КЕТ ........
Дана Қазақ 2017-04-20 11:30:39
Атейст қазақ 2017-04-20 10:44:12............ Алланың өзі де рас, сөзі де рас, Рас сөз еш уақытта жалған болмас. Көп кітап келді Алладан, оның төрті Алланы танытуға сөз айырмас. Махаббатпен жаратқан адамзатты, Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті. Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп, Және хақ жолы осы деп әділетті. Осы үш сүю болады имани гүл, Иманның асылы үш деп сен тәхқиқ біл. Ойлан дағы, үшеуін таратып бақ, Дін де осы, шын ойласаң, тағат та осы, Екі дүние бұл тасдиқ - хақтың досы. Осыларды бұзатын және үш іс бар: Пайда, мақтан, әуесқой - онан шошы. Руза, намаз, зекет, хаж - талассыз іс, Жақсы болсаң, жақсы тұт бәрін тегіс. Алла деген сөз жеңіл, Аллаға ауыз қол емес. Ынталы жүрек, шын көңіл, Өзгесі хаққа жол емес.
Атейст қазақ 2017-04-20 10:44:12
Оу-сасық ваххабист, "Дана қазақ" - тупой, надан "Сасық қазақ" - сен қайдағы Данасың?! Сен надан, тегінде түкте көрмеген, ұлтыңды сатқан, Арабқұл - қуыс кеуде, сауатсыз мәжнүнсің. Сендей мәжнүндерге бұл қоғамда орын болмауы керек. Сенің айтып отырған сандырағыңның ешкімге қажеті жоқ. Қазақстанның болашағы Христиандық та емес!!!! Қазақстанның болашағы Будда мен Иудайзммен де емес, ең негізгісі Қазақстанның болашағы өзінен - өзі құрып бара жатқан радикальды Ислам дінінсіз дамиды!!!!! Сен, ақымақ, топас "Қазақтың исламсыз барар жері, басар тауы жоқ" деп сандырақтама!!!! Бар, барар жері де, басар тауы да бар. Ол, зайырлы, алдыңғы қатарлы (без религиозных предрассудков) Жапония сияқты ел болу!!!!! Сен, ақымақ Елді артқа (Ливия мен Ирак, Сирия-Авганистанға) тартпа!!!! Енді, бұл сайттың атын ұмыт. Сен ваххабист. Әйтпесе, сен нақұрысты Абай атамыздың аруағы атады. Көр де тұр!!!! Орындалмаса, шықшы сен, бір - 20 күннен кейін!!!!!
Атейст қазақ 2017-04-20 10:44:11
Оу-сасық ваххабист, "Дана қазақ" - тупой, надан "Сасық қазақ" - сен қайдағы Данасың?! Сен надан, тегінде түкте көрмеген, ұлтыңды сатқан, Арабқұл - қуыс кеуде, сауатсыз мәжнүнсің. Сендей мәжнүндерге бұл қоғамда орын болмауы керек. Сенің айтып отырған сандырағыңның ешкімге қажеті жоқ. Қазақстанның болашағы Христиандық та емес!!!! Қазақстанның болашағы Будда мен Иудайзммен де емес, ең негізгісі Қазақстанның болашағы өзінен - өзі құрып бара жатқан радикальды Ислам дінінсіз дамиды!!!!! Сен, ақымақ, топас "Қазақтың исламсыз барар жері, басар тауы жоқ" деп сандырақтама!!!! Бар, барар жері де, басар тауы да бар. Ол, зайырлы, алдыңғы қатарлы (без религиозных предрассудков) Жапония сияқты ел болу!!!!! Сен, ақымақ Елді артқа (Ливия мен Ирак, Сирия-Авганистанға) тартпа!!!! Енді, бұл сайттың атын ұмыт. Сен ваххабист. Әйтпесе, сен нақұрысты Абай атамыздың аруағы атады. Көр де тұр!!!! Орындалмаса, шықшы сен, бір - 20 күннен кейін!!!!!
Дана Қазақ 2017-04-20 10:32:38
25 ЖЫЛДА ХАБАР.ТВ, КАЗАХСТАН.ТВ, КТК, ТВ СИЯКТЫ ЖАЛМАУЫЗДАР ТУРГАНДА КАЗАХ СЕНIН БАР ЖЕРIН ОСЫ БОЛДЫ. КОРРУПЦИЯ, АЛКОГОЛИЗМ, НАРКОМАНИЯ, БАНДИТИЗМ, ПРОСТИТУЦИЯ, РАБСТВО, ВОРОВСТВО, МАССОВЫЙ РАЗВОД, отметка,крыша,распил,откат, занос ....Т.Д. Т.П. !!!........ЕНДI НЕ IСТЕУ КЕРЕК, КIМ КIНАЛI. ИДОЛОГИЯНЫ ИСЛАМ ДЕП МОЙЫНДАУ КЕРЕК БОЛДЫ. БАСКА БАРАР ТАУЫН, БАСАР ЖЕРIН ЖОК КАЗАХ !!!
Есенғали, Антакиядан 2017-04-20 09:06:39
" Біз // Тәуелсіздікті 2017 жылдың 12 сәуірінде алыппыз ? ! // Оған дейін қайда болғанбыз ?" ********************************************************************************************* Оған дейін ұрлық жасағанбыз, "прихватизация" деген қазақ көрмеген "жаңалықты" қоғамға ендіргенбіз, жабайы капитализм орнатқанбыз. "Қазаққа ІІ-Кувейт пен ІІ-Сингапур орнатып беремін, 2050 жылы Хрущев кәлмек орната алмаған коммунизмді орнатып беремін, қой үстінде шымшық жұмыртқалайтын заманда жасайтын боласың !" деген "Шахризаданың" ертегісін тыңдағанбыз, Мақсұт інім !
Дана Қазақ 2017-04-20 08:35:37
http://www.svoboda.org/a/28437045.html
Че 2017-04-20 02:26:41
Жаман ойлап қалмаңдар. Таудың басын қар алар, Ел басының басын хан алар деген екен бір Ата
Шыңғыс төре 2017-04-20 02:11:23
Сирияға кеткен қазақтың таза қандары сенің мойныңда Президент мырза .
Шыңғыс төре 2017-04-20 02:09:46
**Қазақтар қайғылы жағдайда ғана қара жамылған", - дейді Елбасы.** Қайғылы жағдай сен ел басқарып тұрғанда Қазақ халқының басына қара жамылды. Елбасының иделогиясы өтірік болғанда Ел басқа Елдердің идеологиясына құрбан болады. Кінəні елден іздемей жауапқа өзіңді тарт.
Че 2017-04-20 01:51:11
бағдарды Алла құранда беріп кеткен қазақа. Жалған символикалық тұлғаны ізденгенді қашан қоясыңдар ?
Зейнеткер 2017-04-19 22:31:16
БОЛАШАҚҚА БАҒДАР: РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ аты айтып тұрғандай бұл елдің рухани әлемінің жанғыруы бұдан бәле іздеп қырту сөзді іздегендер мыжи берсін, әріп үшін соғыс басталады деу нағыз топастардың сөзі
Есенғали, Антакиядан 2017-04-19 22:09:20
Уалейкүмассалам, Мақсұт інім ! Құдайдың берген денсаулығының арқасында жаман ағаң шапқылап жүр. "Адамның түріне қарап оның мінезін, ұлтын айыруға болады" деп осы порталда талай рет жаздым, қалғанын өзің түсіне бер, інім.
Мақсұт 2017-04-19 22:02:39
Нұрекеңнің осы суретін көрсем -бір түрлі күдік ұялайды көңіліме... Жүзінде бір жымысқылық бар сияқтанады. "Мона Лизаның" екі ұдай бейнесіндей. Адамның ақиқаты қалай дегенде де бет бейнесінен көрініп тұратыны рас -ау сірә!
Мақсұт 2017-04-19 21:57:37
Ассалаумағалайкүм, Есенғали аға! Көп болды бір "көшеде" жолымыз түйіспей кетті -ау... Аман -есен жүрмісіз? Мына көктем -көп іске байлап қойып, қол да босамай, "комп" та қалыс қалып барады. Сау, саламат болыңыз!
Дана Қазақ 2017-04-19 21:54:34
Есенғали, Антакиядан 2017-04-19 21:40:13..........70 ЖЫЛ БУГIЛМЕГЕН ТIЗЕНI БУК ЖАЙНАМАЗГА. 70 ЖЫЛ ИЛМЕГЕН БАСТЫ САЛ САЖДЕГЕ, ДУГА КЫЛ ЕЛЕГЕ.
Мақсұт 2017-04-19 21:52:02
Қазыбек Иса! Құтты болсын! Мырзатай Жолдасбеков ағаң енді алаңсыз дем ала берсе де болады, көлгірсудың көк шапанын сенің иығыңа жауып кетіпті! Біз "Тәуелсіздікті 2017 жылдың 12 сәуірінде алыппыз?!" Оған дейін қайда болғанбыз? Оған дейін Кім бізді тәуелді етіп, тізе бүктіріп ұстаған? Назарбаев осы күні осы "Тәуелсіздікті" кімнен тартып алып беріп отыр? Хазіреті Исаның атын алған бауырым -ау, саясат пен әдебиетті қатар алып жүре тұра, осы Сен саныңды шапаттайтындай "Жаңғыруды, шын тәуелсіздікті, әділеттікті, ерікті елдікті, Ұлттығымыз бен Қазақы тілімізді" нағыз Ұлт жанашырлары КІМНЕН даулап жүргенін түсінбегенің бе?! М. Шахановтар, А. Сәрсенбаев, З. Нұрқаділов, Ғ. Жақиянов, Г. Ерғалиева, С. Әбділдіин... тағы басқа жүздеген алаш ардақтылары өмірі мен тағдырын тігіп, қазіргі Ұлтшылдар жанын салып әлі күнге арпалысып, сұрап жүрген Халықтық Қасиет осы емес пе еді? Назарбаевтың айтқанын олар мың рет айтқан, сұраған, даулаған... Бірақ бермеді... Бермеген АДАМ кім еді, ойлансақ қайтеді. Мақалаңды жарым жартылай оқыдым, дауласар жері көп, бірақ тіпті талқылауға тұрмайды. Бәлкім... М. Ауытбек ағаңның "әдісімен" "Күштіге көпшік қоя берсем -+елге бір пайдасы тиер" -деген игі ниетің болған -ақ шығар, бірақ -өзіңе тиістіні жалынып сұрасаң -жартылай, талап етсең -түгелдей алар едің...Жалпы, келісімпаздық, дартыкештік, жалтақтық -түбі "Сатқындаққа" апарар тура жол болады! Қазыбек Иса!
Дана Қазақ 2017-04-19 21:47:50
Төре 2017-04-19 21:05:30..............ЗАРЛАМАЙ АЙТПАЙСЫНБА КАНДАЙ ИДЕОЛОГИЯ мумкiн ПУТИНИЗМ !!! 70 ЖЫЛ АРАК iШiП ШОШКАНЫН КОЛБАСАСЫ МЕН ЗАКУСКА ЖАСАГАНДАР ЗАРЛАГАНДЫ ГАНА БiЛЕДi идеология, идеология, тарбие, тарбие, ойбай, ойбай ей айтпайсынба кандай, кашан, кайда, канша ???
Есенғали, Антакиядан 2017-04-19 21:40:13
Төре : "Сондықтан да ондай мемлекет кері дамыйды ?". ************************************************************************************************* "Кері кетеді, кері кеткенге кесір үйір, алға басу" деген сөз тіркестерін естуші едік, ал "кері даму" дегенді есітсем, тас керең болайын ! ************************************************************************************************* "Ал біздер түзелмейміз. кеңес кезіндегі тәрбие алған екі жүзділер, біздер түгел өліп, жаңа буын келу керек". ************************************************************************************************* Адам деген өзі үшін жауап бермейтін бе еді. Кеңес кезінде туып, тәрбие алған "екі жүзділерді" қырып тастаймыз ба. Сен екі жүзді болсаң, жұрттың бәрі екі жүзді ме ? Сен қызылкөз коммунист болған болсаң, өзгенің бәрі коммунист болды деп ойлайсың ба, сен пессимист болсаң, жұртың бәрі өмірден түңіліп, екі метр арқаны мен сабынын даярлап, бала-шағасымен қоштасып отыр деймісің ? !
Төре 2017-04-19 21:05:30
Мемлект идеологиясы болу керек... Ол қандай идеология, кеңес өкіметіндегідей жалған болмау крек... Жалған идеология жалғандыққа тәрбиелейді. Ол адам баласын екіжүздікке итермелейді. Біздер кеңес кезінде тәрбиелендік, сондықтан ішкі ойымыз бен айтпақ пікіріміз екі бөлек. Көбіміз екі жүздіміз, оны мойындағымыз келмейді. Сананы тұрмыс билеген заман... Бұрында қазірде шындықты айтсаң, айтқан адам "алапес" атанады? Сондықтанда ондай мемлекет кері дамыйды? Қазірден бастап осыны қолға алу керек. Ол өте күрделі. Ал біздер түзелмейміз. Кеңес кезіндегі тәрбие алған екі жүзділер, біздер түгел өліп, жаңа буын келу керек. Сонда ғана қоғамымыз түзелуі мүмкін ...

ۇزدىك ماتەريالدار

رۋحاني جاڭعىرۋ

قانات ابىلقايىر. قارىز بەن پارىز

Abai.kz 3184
قاۋىپ ەتكەننەن ايتامىن

قازاقستاندا جۇرگەن قىتايلار كىمگە سۇيەنەدى؟ 

ن.قوشامانۇلى 8011