سەيسەنبى, 17 قازان 2017
46 - ءسوز 1564 6 پىكىر 9 تامىز, 2017 ساعات 11:43

تەلەۆيزيا سالاسى جۋرناليستيكا ماماندىعىن جۇلمالاپ جاتىر

 

"حابار" اگەنتتىگى كەزەكتى ءبىر باعدارلاماسىنىڭ تۇسىرىلىمىنە شاقىرعان سوڭ بارعانبىز. سوندا، بايقالعانى - تەلەۆيزيا سالاسى جۋرناليستيكا ماماندىعىن اركىمنىڭ تالاۋىنا بەرىپ، ابدەن جۇلمالاپ، يت تەرىسىن باسىنا قاپتاپ-اق جاتىر ەكەن، ءتۇبى تىنىش بولسىن. تەلەحابارعا قاتىساتىن 7 ادامعا 3 تەلەجۇرگىزۋشى تاعايىنداپتى. الگى ۇشەۋى دە جۋرناليست ەمەس، ءبىرى - اكتريسا، ەكەۋى - بيزنەس سالاسىنىڭ وكىلدەرى. ال، تاقىرىپ - ءبىلىم. ونىڭ وزىندە ورتا مەكتەپتە جالپى ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى. 7 قوناقتىڭ ىشىندە ۇشەۋىمىز جوو-دا ساباق بەرگەنىمىز بولماسا، ورتا مەكتەپكە قاتىسىمىز جوق ادامدارمىز. مەيلى، "سويلەپ ۇيرەنگەن اۋىزدار عوي، جىبىرلاعانىن قويماس، بىردەمە ايتار" دەگەندەرى شىعار.
حوش، سونىمەن ءتۇسىرىلىمدى باستاپ كەپ جىبەرسىن. ءۇش جۇرگىزۋشىمىزدىڭ دە بەتتەرى جىلتىراپ، كيىم كيىس، ءجۇرىس-تۇرىستارى مەن كورىكتەرى كوز تارتىپ تۇرعانىمەن سوزدەرى سۇرىندىرە باستادى. تەلەحاباردى باستاۋ ءۇشىن سۋفلەردەگى ماتىننەن بيزنەسمەن جۇرگىزۋشىمىز باقانداي 5 رەت جاڭىلىپ، قايتالادى دا سوڭعى رەتكىسى ءماتىندى ەجەكتەپ وقىعانداي ءۇزىپ-ءۇزىپ ايتسا دا "بولدى" دەستىك. كەلەسى جۇرگىزۋشى جىگىت تە قاتىرمادى. ءوزى دە تىم موماقان بالا ەكەن، قايتالاپ ءجۇرىپ، مىڭگىرلەپ بىردەمەلەردى زورعا جەتكىزگەن بولدى. ال، ءبارىمىز ءۇمىت ارتقان اكتريسانىڭ ارەكەتى انا ەكەۋىنەن دە سوراقى بولدى. تەاتردا ارنايى قويىلعان داۋىسپەن سۋفلەردەگى ءماتىندى سۋدىرتىپ وقىپ شىقپاقشى بولعان، وبالى نەشىك. قىرسىق شالعاندا سالا قۇلاش قۇرامالاس ساباقتاس سويلەمدەرگە دەمى جەتپەي ورتا جولدا تۇنشىعىپ قالدى. ول دا بىرنەشە رەت قايتالاپ وقۋىنا تۋرا كەلدى. جۇرگىزۋشىلەرمەن سالىستىرعاندا، قانشا دەگەنمەن اۋديتوريادا ساباق بەرىپ جۇرگەن ۇستازدار ەمەس پە، قوناقتار قامشى سالدىرمادى. سوزدەرىن جىك-جىگىمەن تاستاپ، ويلارىن ءتاۋىر-اق جەتكىزىپ جاتىر. بىراق، رەجيسسەردەن "جارلىق" ءتۇسىپ ولاردى دا قايتالاپ سويلەتۋگە تۋرا كەلدى. سەبەبى، تەحنيكالىق اقاۋ شىققان، ميكروفون ىستەمەي قالعان تاعى بىردەمە. اراسىندا جۇرگىزۋشىلەر بىزگە سۇراق قويىپ الادى دا جاۋابىن تولىق تىڭداماستان ورتا جولدان ءۇزىپ اكەتىپ، الدە ءبىر سيۋجەت كورسەتە سالادى. سيۋجەتى سيۋجەت-اق ەكەن. ايتىپ ءسوز شىعىنداۋعا تۇرمايتىن، سىن كوتەرمەيتىن نارسەگە باس قاتىرماي-اق قويدىق. وندا دا كاسىبي جۋرناليستەر ەمەس، وزگە سالانىڭ ماماندارى سۇحبات جۇرگىزىپ وتىرعانى ءتىپتى تاڭدانىس تۋدىردى. مۇعالىمدەر وتباسىنان تۇسىرىلگەن ءبىر سيۋجەتتە فيلوسوف عالىم ستەند-اپقا شىعىپ، كەيىپكەرلەرىن اڭگىمەگە تارتىپ وتىر. كەلەسى سيۋجەتتە بيزنەسمەن جىگىت اۋىل مەكتەبىنەن رەپورتاج جۇرگىزىپ تۇر. سوندا، بۇل جىگىتتەردە جۋرناليستيكادان وزگە اينالىساتىن شارۋا قالماعان با؟ الدە، جۋرناليست مامانداردىڭ ءبارى ەلدە قالماي عارىشقا ۇشىپ عايىپ بوپ كەتكەن بە؟
وسىلايشا، بىرنەشە ساعات ۋاقىتىمىزدى زايا كەتىرىپ، ءبىر باعدارلاماعا قاتىسقان بولدىق. ونىڭ نە بولىپ شىعاتىنىن كەزىندە كورە جاتارمىز. ايتايىن دەگەنىم، "شىمشىق سويسا دا قاساپشى سويسىن" دەيتىن حالىق ەدىك قوي. تەلەەفيردى قاشانعى بەيكاسىبي جاندارعا ويرانداتىپ، كورەرمەندى ۇركىتە بەرەمىز؟ اينالايىن، رەداكتور ارىپتەستەر! تەلەۆيزيا ماتىنىنە قۇرمالاس ساباقتاس سويلەم قولدانىلمايتىن الەمدىك ستاندارت قايدا؟! مەيلىنشە، اۋىز ەكى تىلگە جاقىنداۋ قىسقا دا نۇسقا جاي سويلەمدەر جازىلۋى قاجەت ەكەنىن شىنىمەن دە بىلمەيسىزدەر مە؟ تەلەماتىن - قاراپايىم بولۋى كەرەك، بىراق، قارابايىر ەمەس.الايدا، بۇعان باس قاتىراتىن ءتىرى جان تەلەۆيزيا اۋىلىنان تابىلا قويمايدى-اۋ!

قۋاندىق شاماحايۇلىنىڭ

Facebook-تەگى پاراقشاسىنان الىندى

 

6 پىكىر
проф. Совет-Хан Ғаббасұлы. 2017-08-12 19:29:47
ГЕК мырзаның - айтқандары өте дұрыс - тіпті көпшілігін сыпайылап айтыпты. Жалпы қазақ ТЕЛЕАРНАЛАРЫ - кешегі КЕҢЕС кезеңінің жұлығына да тұрмайды. Бұл қандай ТӘУЕЛСІЗДІК айтыңдар шы ?.. Мүлдем ҰЛТТЫҚ ИДЕОЛОГИЯДАН - АДА ... болғанда соншалықты мәдениетсіздікке бой алдырып... не ҰЛТТЫҚ ТӘРБИЕ мен ТӘЛІМНІҢ сұлабасы да жоқ !!.. ДИКТОР атаулы да - не дикция... не мағаналы ұғым мен көркем сөйлеуді білмейді. Бүйтіп " рухани жаңғырмақ" түгіл... ұрпақ өте қатты азғындау да !... Бір-бірімен орысша сөйлескен ЖАСТАР, әсіресе қыз атаулы шүлдірлеп... ауыздарында ТЕМЕКІ тістегендер де есеп жоқ !!.. ҮКІМЕТ - заңмен тоқтатпаса - САНАНЫҢ бұзылғаны соншама... ертең бұлардан қандай АНА шықпақ шы ?.. Қазір 1960 жылмен салыстырған да... АУРУДЫҢ САНЫ - 12-- 13 есе өсіп... 1700-ді көрсетсе, БАЛАНЫҢ МҮШЕ дерті 0,2 % - дан - 46-47 % - ға өсіп кетті. Сонда, мұны ҮКІМЕТ басындағылар білмей отыр ма ?.. ДЕРЕУ парасатты шешімдер керек ?!..
Майра 2017-08-10 14:03:12
Қуандық Шамахай,қашаннан бері қазақ тілі пәнінің оқытушысысыз? )))) Өз атыңыздан ашық жаза бермейсіз бе?!))) менің қазақ тілінің синтаксисіне қатысым жоқ. психолог ретінде айтарым: автор ағайда жалпы қоғамға,өмірге деген өкпе, агрессия бар, тіпті өзі астарлап отырған адамдарға деген жеккөрушілік байқалады. оның туындау себептерін маман ретінде түсіндіріп бере алам, бірақ мына пікір алаңында емес, комплексі бар азаматтың өзіне. қаласаңыз, нөмірімді қалдырайын, маған консультацияға келіңіз.
Батыр 2017-08-10 09:20:42
Редактор ханым! "аралас құрмалас сөйлем" емес, "сабақтас құрамалас сөйлем" деген дұрыс қой.
қазақ тілі пәнінің оқытушысы 2017-08-09 21:19:47
Ерте кездегі оқулықтарда сабақтас құрмалас сөйлем деп жазылып жүретін. онда тұрған ештеңе жоқ. Мәселе, жоғарыда автор жазғандай әлемдік талаптарды ТВ журналистерінің өздері білмейтіндігі дұрыс емес. Шынында, ТВда шұбатылған ұзақ сөйлем жүрмеуі тиіс шығар. Сөйлем қысқа болған сайын ой жинақы бола түседі. Атау терминге анау-мынау деп мін тақпай ақылға құлақ асқан дұрыс.
Зарина Қозыбаева 2017-08-09 16:04:16
Құрметті Қуандық мырза! Телевизияда, нақтырақ айтсақ, телемәтінде сабақтас құрмалас сөйлем қолданылмау керек дегенді қайдан алдыңыз?! (Мүмкін аралас құрмалас сөйлемдерді шығар). тұтас алғанда сын орынды! Бірақ, мәселені тапсырыс беруші министрлік пен бағдарламаны түсіретін компания басшыларының алдына қою керек, редакторлардың емес!
газиз 2017-08-09 15:00:23
Министр Абаевтын құлағына бриллиант сырға!

ۇزدىك ماتەريالدار

رۋحاني جاڭعىرۋ

قانات ابىلقايىر. قارىز بەن پارىز

Abai.kz 7525
قاۋىپ ەتكەننەن ايتامىن

قازاقستاندا جۇرگەن قىتايلار كىمگە سۇيەنەدى؟ 

ن.قوشامانۇلى 14702