جەكسەنبى, 27 مامىر 2018
وسى عوي ەندى... 6977 47 پىكىر 18 قاڭتار, 2018 ساعات 11:14

قۇلسارىدا قالماق-جوڭعاردىڭ ءمۇسىنى تۇر

مىنا ەسكەرتكىشتىڭ مىنا جەردە تۇرۋى وتە ورىنسىز! مىنا ءمۇسىن بىرىنشىدەن قازاق ەمەس. مىناۋ ءسوز جوق قالماق-جوڭعاردىڭ بەينەسى. ياعني، ءبىزدىڭ اتا-جاۋ ءبىزدىڭ ولكەدە قاق ورتادان ويىپ تۇرىپ ورىن العان! مىنا جەرمەن وتكەندە ءوزىڭدى مونعوليا استاناسى ۋلان-باتوردا جۇرگەندەي سەزىنەسىڭ. بۇل التىن ادام ارالتوبەدەن تابىلعان دەيدى، ونىسىنا ەش ءشۇبام جوق. ارالتوبەدەن تابىلدى دەگەن ءسوز، دەمەك ول قازاق دەگەندى بىلدىرمەيدى عوي. مۇمكىن، ءبىزدىڭ باتىر قازاق جوڭعاردى سول جەردە ءولتىرىپ كومىپ كەتكەن بولار؟ مۇمكىن، جوڭعاردىڭ التىننان قۇيىلعان ءمۇسىنىن قولعا ءتۇسىرىپ، ەرتەڭگى كۇنى ۇرپاقتىڭ ءبىر كادەسىنە جارار دەپ كومىپ تىعىپ تاستاعان بولار؟

اتا-بابامىز: ء"بىر كەزدە وسى قالماقتىڭ ءمۇسىنى قۇلسارى شاھارىنىڭ قاق تورىندە تۇرسىن!" - دەپ، قالدىرماعان بولار بىزگە؟ ال ەندى بۇل نە ايتىپ كەتتى دەمەڭدەر، سەبەبى، مەن بۇل ءمۇسىننىڭ قازاق ەمەس ەكەنىنە دالەل كەلتىرەمىن. قازاقتىڭ شاشى ەشۋاقىتتا جارتىلاي قىرقىلىپ، جارتىسى ارت جاققا تارالىپ قاتىنشا ورىلمەگەن، ونداي نارسە ءبىزدىڭ سالتتا مۇلدەم جوق، بولماعان. مۇرتى بۋدەننىيدىكى. ۇرپاقتى ءاۋپ دەگەننەن شاتاستىرمايىق! قازاق بالدارىنا تەك قانا كەكىل قويعان. ەر بالاعا كەكىل قويۋ - ءۇيىر ۇستايتىن ايعىرعا ۇقساتقاندىعى، "ەر قاناتى - ات" دەپ، جىلقىعا ەلىكتەتكەننەن. "شوقپارداي كەكىلى بار قامىس قۇلاق" - دەپ، اباي تەككە جىرلاماعان. "قاتىنعا ۇقساعان ەركەكتەن بەز" - دەپ قازاق تەگىن ايتپاعان. مىنا ءمۇسىن سوناۋ داۋىردەگى يمپەراتورلاردى قورعاعان موناحتارعا كوبىرەك ۇقسايدى. بۇل ءمۇسىننىڭ بيىكتىگى مەن شوقتىعى 8 اۋىل اينالماسىنداعى تۇرعىزىلعان ءبىزدىڭ ءۇش باتىرىمىزدىڭ دەڭگەيىنەن دە بيىك. ال ءبىزدىڭ ءۇش باتىردىڭ كورىنىس كەلبەتى جۇمىستان ابدەن قاجىعان، بولدىرىپ شارشاپ تۇرعان شارۋاقوردىڭ بەينەسىنە ۇقساستاۋ.

بىلاي سىن ايتۋ نەگىزى اۋىرلاۋ. ءۇش باتىردىڭ ەسكەرتكىشىن تۇرعىزۋعا جەكە قالتاسىنان قىرۋار قارجى شىعارعان ماعاۋ باۋىرىمىزعا جىلويلىقتاردىڭ ايتار العىسى شەكسىز! اللا رازى بولىپ دەنىنە ساۋلىق بەرسىن! بۇل ازاماتىمىزدىڭ جىلوي وڭىرىنە قوسقان ۇلەسى تەلەگەي-تەڭىز! ءسوزدىڭ، تەڭەۋدىڭ رەتى كەلگەسىن التىن ادام ءمۇسىنى بۇدان بيىك تۇرعانىن دالەلدەۋ ءۇشىن كەلتىرىلگەن مىسال عوي!

سىندى سىن دەپ بىلەيىك، اعايىن! بۇل جەردە ماسەلە كەكەتۋ، يا ءوز قۇندىلىقتارىمىزعا بالتا شابۋ ەمەس، بۇل جەردە بۇرىنعى قازاق سالتىن ەش وزگەرىسكە ۇشىرتپاي ۇرپاققا سول قالپىندا جەتكىزۋ. ايتپەسە كىم ءبىلىپتى، ەندى ءبىر 20 جىلدا اقمەشىت توڭىرەگىنەن تابىلعان دەپ ەكاتەرينا مەن ەليزاۆەتانىڭ، قاراشۇڭگۇلدەن شىقتى دەپ راسپۋتين مەن پەتر 1 ءدىڭ ءمۇسىنىن ساياباق ىشىنە قوندىرىپ قويماسىنا كىم كەپىل؟

دجەت ءليدىڭ فيلمدەرىن كورمەگەن ادام جوق شىعار، سونداعى دجاكەڭنىڭ شاش ۇلگىسىن قاراڭدار، تۋرا التىن ادامدىكىنە ۇقساس. سوندا ويلاي بەرىڭدەر، بۇل ءمۇسىننىڭ ارعى تەگى كىم ەكەنىن؟

تۇرار شاپقارا

Abai.kz

47 پىكىر