Header Banner
Júma, 13 Nauryz 2026
Alasapyran 859 0 pikir 13 Nauryz, 2026 saghat 15:27

Álemde múnay daghdarysy tuynday ma?!

Suret: Ulysmedia.kz saytynan alyndy

Halyqaralyq energetika agenttigi (HEA) beysenbide (12 nauryz) Ormuz búghazynyng jabyluy «tarihtaghy eng auyr múnay daghdarysyna» alyp kelgenin mәlimdedi. Jaghdaydyng ushyghuy saldarynan Parsy shyghanaghy memleketteri múnay óndirisin ýshten birine deyin qysqartugha mәjbýr boldy, búl әlemdik múnay tasymalynyng shamamen 7,5%-gha tómendeuine әkeldi. Tayau Shyghystaghy qaqtyghys bastalghannan beri Parsy shyghanaghy memleketterindegi kóptegen energetikalyq nysandargha shabuyl jasaldy, degenmen Ormuz búghazynyng búghattaluy kedirgining basty faktory bolyp tabylady.

Halyqaralyq energetika agenttigining mәlimetteri boyynsha, nauryz aiynda әlemdik múnay óndirisi tәuligine 8 million barrelige (barrelige) deyin kemigen, aldaghy kýnderi 988 000 barrelige deyin tómendeydi dep boljanuda, búl 2022 jyldyng birinshi toqsanynan bergi eng tómengi dengey. Aqpan aiyndaghy 1,069 million barreliden 7,5%-gha deyin qúldyraghanyn bildiredi.

Qazirgi uaqytta búghaz arqyly ótken múnay aghyny mardymsyz, balama qúrlyqtyq qúbyrlardyng syiymdylyghy da shekteuli, al múnay saqtau qoymalary tolyp ketken, búl faktorlar Parsy shyghanaghy memleketterin múnay óndirisin tәuligine keminde 10 million barrelige qysqartugha mәjbýr etedi. Búl shekteu 1973-1975 jyldardaghy daghdarys kezindegiden, 1978-1979 jyldardaghy Iran revolusiyasy kezindegiden, 2019 jyldyng qyrkýieginde Saud Arabiyasynyng múnay nysandaryna jasalghan shabuyldar kezindegiden әlde qayda auqymdy.

Parsy shyghanaghy aimaghyndaghy jalpy óndiris 2025 jyly tәuligine shamamen 30 million barreli bolghan, onyng ishinde shiyki múnay tәuligine shamamen 25 million barrelidi qúraydy. Búl Parsy shyghanaghy aimaghyndaghy múnay jәne onymen baylanysty ónimder óndirisining shamamen 33%-gha tómendegenin kórsetedi. Ásirese Irakta, Katarda, Kuveytte, BAÁ-de jәne Saud Arabiyasynda jetkizuding qiyndyghy anyq bayqalady.

Múnay tasymalynyng irkiluine baylanysty HEA jahandyq múnay profisiytine qatysty boljamyn aitarlyqtay tómendetti, 2026 jyly tәuligine shamamen 2,4 million barreli profisit bolady deydi. Búl búrynghy tәuligine shamamen 4 million barrelimen salystyrghanda edәuir az.

Endi Amerika qúrlyghyndaghy (AQSh, Kanada jәne Gayana) óndiristing kólemi artuy mýmkin.

Abai.kz

0 pikir