Jetisu oblysynda qant qyzylshasyn jinau júmystary bastaldy. Biyl tәtti týbir 13,5 myng gektar jerge egildi, búl ótken jylghy kórsetkishten 1,3 myng gektargha artyq. Boljam boyynsha, ónir sharuashylyqtary shamamen 585 myng tonna qant qyzylshasyn jinaudy josparlap otyr, - dep habarlaydy Jetisu oblysy әkimining baspasóz qyzmeti.

Oblystyq auyl sharuashylyghy basqarmasynyng mәlimetinshe, ónim jinau nauqanyna Aqsu, Sarqan, Eskeldi, Kóksu, Qaratal, Kerbúlaq audandarynyng sharuashylyqtary kiristi. Jiyn-terin júmystaryna 115 qyzylsha jinaytyn kombayn jәne 52 japyraq jinaytyn mashina júmyldyrylady. Qolda bar tehnika tәuligine 700 gektargha deyin ónim jinay alady.
Ónim jinaugha kirisken sharuashylyqtardyng biri – Kóksu audanyndaghy «Qydyrәli» sharua qojalyghy. Múndaghy 327 gektar auyl sharuashylyghy alqabynyng 160 gektaryna qant qyzylshasy egilgen. Sonymen qatar sharuashylyq dәndik jәne sýrlemdik jýgeri, kókónis jәne jonyshqa ósiredi.

Biyl qyzylsha ósirushiler erte pisetin «Avantaj» súrpyna basymdyq bergen. Aldyn ala boljamdar boyynsha, ónimdilik gektaryna 700 sentnerge deyin jetedi.
«Býgin qyzylsha qazugha kiristik. Ónim jaqsy, gektarynan shamamen 650–700 sentnerden alamyz dep otyrmyz. Suarmaly su jaghynan mәsele bolghan joq, ónim jaqsy shyqty. Endi bastysy – ósirilgen ónimdi ysyrapsyz jinap, óndeuge tapsyrsaq deymiz», - deydi «Qydyrәli» sharua qojalyghynyng basshysy Erlan Shengelbaev.

(Suret:https://www.gov.kz/)

Sharuashylyq qant qyzylshasyn ósirumen shamamen 15 jyldan beri ainalysyp keledi. Fermerding aituynsha, búl daqyl ósimdik sharuashylyghyndaghy eng tartymdy baghyttardyng biri bolyp otyr.

«Qyzylsha – biz ýshin eng tabysty daqyldardyng biri, sondyqtan osy baghytta júmys istep kelemiz. Memleket tarapynan qoldau bar: tynaytqyshtar men preparattargha subsidiya qarastyrylghan. Qant qyzylshasyn shamamen 15 jyldan beri tabysty ósirip kelemiz», - dedi sharuashylyq ókili.

«Qydyrәli» sharua qojalyghynyng auyl sharuashylyghy tehnikasy jetkilikti: bes MTZ traktory, ýsh astyq jinaytyn jәne bir qyzylsha jinaytyn kombayn, tórt KamAZ, sonday-aq sepkishter men basqa da qajetti agregattar bar. Sharualardyng aituynsha, songhy eki jylda tehnikany sharuashylyqtar lizing arqyly satyp aluda, búl da sharuashylyqqa kórsetilip otyrghan qoldaudyng bir týri.

Jalpy biyl Kóksu audanynda 185 sharua qojalyghy qant qyzylshasyn 2,9 myng gektargha ekti. Búl ótken jylghy kórsetkishten myng gektargha kóp. Kýtiletin jalpy ónim kólemi shamamen 130 myng tonna. Jiyn-terin nauqanyna audanda 27 qyzylsha jinaytyn kombayn, 10 japyraq jinaytyn mashina jәne 70–80 jýk avtokóligi dayyndaldy.

«Óz tehnikasy bar sharuashylyqtar tehnikasy joq sharualargha kómektesedi. Sonymen qatar eki servistik dayyndau ortalyghy qoldau kórsetedi. Júmys kýshi jetkilikti, sondyqtan nauqandy óz kýshimizben ótkizemiz dep otyrmyz», - dep týsindirdi Kóksu audany әkimining orynbasary Erjan Shalqybekov.

Ónimdi óndeuge tapsyru isin úiymdastyrugha da erekshe kónil bólingen. Bekitilgen kestege sәikes Aqsu jәne Kóksu qant zauyttarynda qant qyzylshasyn qabyldau 25 qyrkýiekte bastalady. Búl tәrtip týsetin ónim kólemin rettep, qant qyzylshasyn óndeuge tapsyru kezinde kezekting payda bolu qaupin azaytugha mýmkindik beredi.

«Árbir sharua qojalyghy boyynsha gektar kólemi men ónim kólemine qaray keste jasaldy. Ónimdi tapsyru osy kestege sәikes jýzege asyrylady. Aldymen zauyt erte pisetin «Avantaj» súrpyn qabyldaydy. Kóksu qant zauytyna ónimdi bizding audannyn, sol siyaqty Kerbúlaq, Eskeldi, Qaratal audandarynyng jәne Taldyqorghannyng sharuashylyqtary әkeledi. Ónim qabyldau kezen-kezenimen úlghaytylady: bastapqy kezende tәuligine shamamen 2 myng tonna, keyin 3 myng tonnagha juyq, al kәsiporyn qajetti quatyna shyqqan song kýnine 3,5–4 myng tonnagha deyin qabyldau josparlanyp otyr», - dedi E. Shalqybekov.

Janghyrtudan keyin jәne óndiristik quaty arttyrylghan song Kóksu qant zauyty biylghy mausymda 374 myng tonna qant qyzylshasyn qabyldaudy josparlap otyr. Al ótken jyly
shamamen 250 myng tonna qabyldanghan.

Jalpy biylghy mausymda Jetisu oblysynda qant qyzylshasynyng egis alqaby da, kýtiletin ónim kólemi de artyp otyr. Boljamdy kórsetkishterge qol jetkizilgen jaghdayda, ónir sharualary ótken jylmen salystyrghanda 86 myng tonnadan astam ónimdi artyq jinaydy.

Abai.kz