Қазақстанда Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі іске қосқан жаңа цифрлық сервис – «Әлеуметтік төлемдерден ерікті түрде бас тарту» қоғамда үлкен қозғалыс тудырып отыр.

Бұл қадам әлеуметтік көмек жүйесін жетілдіру жолындағы маңызды жаңалық қана емес, сонымен бірге азаматтық жауапкершілік пен әлеуметтік ынтымақтастықтың жаңа деңгейін көрсететін терең мазмұнды бастама болып табылады. Бұл қадам әлеуметтік көмек жүйесін жетілдіру жолындағы маңызды жаңалық қана емес, сонымен бірге азаматтық жауапкершілік пен әлеуметтік ынтымақтастықтың жаңа деңгейін көрсететін терең мазмұнды қадам десек артық айтпаймыз. Аталған бастамаға сараптамалық тұрғыдан назар аударсақ, бірнеше негізгі аспектіні байқауға болады:

Сервистің мақсаты және кімдерге арналған?

Жаңа цифрлық қызметтің басты бағыты – материалдық жағдайы жоғары, мемлекеттің қаржылық қолдауынсыз-ақ өз қажеттіліктерін толық қамтамасыз ете алатын ауқатты азаматтарға өз еркімен әлеуметтік төлемдерден бас тартуға мүмкіндік беру болып саналады. Министрлік атап өткендей, бұл міндеттеме емес, қатаң түрде заң аясындағы азаматтық құқық.

Қазіргі таңда бұл механизм әлеуметтік әділдік қағидаттарын күшейтіп, мемлекеттік бюджет қаражатын шынымен де мұқтаж жандарға бағыттауға мүмкіндік береді. Қазан айында іске қосылған бұл қызметтің көмегімен алғашқы жүздеген азамат өз еркімен бас тарту туралы шешім қабылдап үлгерді.

Толықтай цифрландырылған және қауіпсіз үдеріс

Бюрократиялық кедергілерді жою мақсатында аталған іс-шара барынша оңтайландырылған:

• Қағазбастылықтың жоқтығы: Ешқандай мемлекеттік мекемеге барып, анықтама жинаудың қажеті жоқ.
• Автоматтандыру: eGov Mobile қосымшасына кірген кезде жүйе азаматқа оған тиесілі жәрдемақылар мен төлемдер тізімін автоматты түрде көрсетеді.
• Кері қайтару мүмкіндігі: Егер кейіннен адамның өмірлік жағдайы өзгерсе (мысалы, материалдық жағдайы нашарласа), ол қайтадан мемлекеттік қолдау алуға өтініш бере алады. Бұл норма жүйенің икемділігін көрсетеді.
  

  Қауіпсіздік және алаяқтықтан сақтану

Кез келген жаңа цифрлық өнім сияқты, бұл сервиске де қатысты киберқауіпсіздік мәселесі маңызды. Министрлік азаматтарға ескерту жасап, бұл қызметтің тек ресми eGov.kz порталы немесе eGov.kz мобильді қосымшасы арқылы ғана жұмыс істейтінін қатаң ескертті. Мессенджерлер арқылы келетін күмәнді сілтемелерге сеніп, алаяқтардың арбауына түспеу үшін тек ресми көздерді пайдалану маңызды.

Бұл бастама қазақстандық қоғамдағы әлеуметтік жауапкершілік пен өзара көмек мәдениетінің өсіп келе жатқанын айғақтайды. Мемлекет пен азаматтар арасындағы сенімге негізделген мұндай цифрлық шешімдер әлеуметтік көмектің атаулылығын арттырып, көмек шынымен қажет еткен адамдарға жылдам жетуіне оң септігін тигізеді.

Abai.kz