2026 jylghy 12–15 qantar aralyghynda ótken Venadaghy Týrki aptalyghy Týrki memleketteri úiymynyng (TMÚ) aituly is-sharalarynyng biri bolyp, Úiymnyng kópjaqty dengeydegi kórinimdiligin jәne halyqaralyq dengeydegi kópjaqty ózara yqpaldastyghyn edәuir nyghaytty.

TMÚ-gha mýshe elder, Venadaghy halyqaralyq úiymdardy, diplomatiyalyq missiyalar, sarapshylar, mәdeniyet qayratkerleri men týrki diasporasynyng ókilderin bir arnagha toghystyrghan Týrki aptalyghy Týrki әlemining ortaq múrasyn, strategiyalyq baghyt-baghdaryn jәne yntymaqtastyghyn keshendi týrde tanytty.

Kórmening ashylu saltanaty: Týrki әlemining órkeniyetterarasyndaghy  róli Venada dәripteldi.

Venadaghy Týrki aptalyghy bir aptalyq baghdarlama bastalmas búryn TMÚ men Venadaghy diplomatiyalyq missiya ókilderining basyn qosqan júmys kezdesuinen bastaldy.

Týrki aptalyghynyng alghashqy is-sharasy retinde TMÚ men Týrki akademiyasy birlesip úiymdastyrghan «Jibek joly boyyndaghy Týrki әlemi» taqyrybynda ótken fotokórmesi Birikken Últtar Úiymynyng Venadaghy bólimshesinde (UNOV) ashyldy. Ashylu saltanatyna Venadaghy halyqaralyq úiymdardyng joghary lauazymdy túlghalary, diplomatiyalyq missiya basshylary men mәrtebeli qonaqtar qatysty.

Atalmysh jiynda BÚÚ-nyng Esirtki jәne qylmys jónindegi basqarmasynyng (UNODC) operasiyalar jónindegi diyrektordyng mindetin atqarushy  ókili  Bo Matiasen, Týrki memleketteri úiymynyng (TMÚ) Bas hatshysy, Elshi Kubanychbek Omuraliyev, Ázerbayjannyng TMÚ-gha tóraghalyghy ayasynda Ázirbayjan Respublikasy Syrtqy ister ministrining orynbasary Samir Sharifov, BÚÚ-nyng Ónerkәsiptik damu úiymy (UNIDO) Bas diyrektorynyng orynbasary Fatu Haydara jәne BÚÚ-nyng Gharysh kenistigi jónindegi ister basqarmasy (UNOOSA) diyrektorynyng orynbasary Driss Eli-Hadani, sonday-aq Atom energiyasy jónindegi halyqaralyq agenttikting Bas diyrektordyng mindetin atqarushysy Luis Longoriya sóz sóiledi.

Sóz tizginin alghan qonaqtar Týrki әlemining úlan-ghayyr kenistikte órkeniyetterdi baylanystyrghan tarihy róline toqtalyp, Jibek jolyn jahandyq baylanystylyqtyng mәngilik simvoly retinde baghalady. Kórme Týrki әlemining tarihy terendigin, mәdeny әraluandyghyn jәne órkeniyettik múragha qosqan ýlesin Venadaghy ziyaly qauymgha bayan etti.

TMÚ Bas hatshysy Elshi Kubanychbek Omuraliyev Venadaghy halyqaralyq úiymdardyng joghary lauazymdy ókilderimen, atap aitqanda, MAGATE Bas diyrektory Rafaeli Mariano Grossi, UNOOSA diyrektorynyng orynbasary Driss Eli-Hadany jәne UNIDO Bas diyrektorynyng orynbasary Fatu Haydaramen birqatar joghary dengeydegi ekijaqty kezdesuler ótkizdi. Kezdesulerde institusionaldyq dialogty terendetu, naqty әri nәtiyjege baghyttalghan yntymaqtastyq baghyttaryn aiqyndau, sonday-aq ónerkәsiptik damu, innovasiya, ghylym jәne ozyq tehnologiyalar salalarynda TMÚ-nyng halyqaralyq qauymdastyqpen ózara is-qimylyn nyghaytu mәseleleri talqylandy.

Joghary dengeydegi dóngelek ýstel otyrysy: Orta dәlizding strategiyalyq manyzy kópjaqty alanda talqylandy.

13 qantarda Týrki aptalyghy ayasynda TMÚ Bas hatshysy Elshi Kubanychbek Omuraliyev Europadaghy qauipsizdik jәne yntymaqtastyq úiymynyng (EQYÚ) Bas hatshysy Feridun H. Sinirlioghlumen kezdesti. Búl kezdesu TMÚ men Venada ornalasqan jetekshi kópjaqty instituttar arasyndaghy tyghyz әri syndarly dialogty taghy bir mәrte rastady.

Týrki aptalyghynyng negizgi sayasy is-sharalarynyng biri de «Jibek jolynan Orta dәlizge: kólik pen saudany jenildetu arqyly baylanystylyqty damytu» atty taqyrybymen EQYÚ-nyng Hofburg ghimaratynda ótken joghary dengeydegi dóngelek ýstel jiyny boldy.

Ashylu saltanatyanda EQYÚ Bas hatshysy Feridun H. Sinirlioghlu men TMÚ Bas hatshysy Elshi Kubanychbek Omuraliyev sóz sóiledi. Otyrysty EQYÚ-nyng Ekonomikalyq jәne ekologiyalyq qyzmetter jónindegi ýilestirushisi Elshi Bakyt Djusupov jýrgizdi.

Jiyngha TMÚ-gha mýshe memleketterding kólik jәne sauda salalaryndaghy joghary lauazymdy ókilderi, Halyqaralyq avtomobili tasymaldau odaghy (IRU) men Dýniyejýzilik bank siyaqty halyqaralyq úiymdardyng ókilderi, qarjy instituttary jәne jeke sektordyng mýddeli taraptary qatysty. Qatysushylar Orta dәlizding Shyghys–Batys baghytyndaghy baylanystylyq, saudany jenildetu, infraqúrylymdyq yqpaldasu jәne ornyqty ekonomikalyq damu túrghysynan artyp kele jatqan strategiyalyq manyzyn talqylady. Is-shara TMÚ-nyng ónirlik jәne jahandyq baylanystylyq kýn tәrtibin damytudaghy belsendi әri bastamashyl rólin aishyqtady.

Týrki ónerpazdarynyng gala konserti

Venadaghy Týrki aptalyghy ayasynda 2026 jylghy 13 qantarda MuTh konsert jәne teatr zalynda Týrki ónerpazdarynyng gala konserti ótti. Is-sharagha Venadaghy halyqaralyq úiym ókilderi, diplomatiyalyq missiya qyzmetkerleri, týrki diasporasynyng mýsheleri men ziyaly qauymnan túratyn 400-den astam qonaq qatysty.

Týrki memleketterinen kelgen ónerpazdardyng sahnalyq qoyylymdary Týrki әleminigh bay әri san qyrly mәdeny múrasyn aishyqtap, kórermenning zor yqylasyna bólendi.

Diaspora baghdarlamasy institusionaldyq әleuet pen halyqtar arasyndaghy baylanystardy nyghaytty.

Týrki aptalyghy ayasynda TMÚ men Ázerbayjan Respublikasynyng Diasporamen júmys jónindegi memlekettik komiytetining úitqysymen, Venadaghy Ázerbayjan mәdeny ortalyghynda TMÚ-nyng 3-shi Diaspora әleuetin arttyrugha arnalghan oqytu baghdarlamasy ótti. Baghdarlama TMÚ-gha mýshe memleketterding diplomatiyalyq missiya basshylaryn, diaspora úiymdarynyng jetekshilerin jәne Europanyng әr týkpirinen kelgen týrki diasporasy úiymdarynyng ókilderining basyn qosty.

Ashylu saltanatynda TMÚ Bas hatshysy Elshi Kubanychbek Omuraliyev pen TMÚ-gha mýshe elderding Venadaghy Tótenshe jәne Ókiletti elshileri men túraqty ókilderi sóz sóiledi. Sessiyalarda diaspora úiymdarynyng institusionaldyq әleuetin nyghaytu, diasporalyq jeliler arasyndaghy ýilestirudi arttyru jәne halyqtar arasyndaghy baylanysty bekemdeu mәseleleri pysyqtaldy. Sonday-aq týrki diasporasynyng Týrki әlemin halyqaralyq dengeyde tanytudaghy róli talqylandy.

Vena Týrki aptalyghynyng qorytyndylary

Venadaghy Týrki aptalyghy Týrkiya Respublikasynyng tóraghalyghymen úiymdastyrylghan saotanatty qabyldaumen ayaqtaldy. Jenevada ótken alghashqy týrki aptalyghynan keyin ótken ekinshi aituly is-shara  búl bastamanyng institusionaldanghan әri ornyqty platformagha ainalghanyn kórsetti.

TMÚ Hatshylyghy TMÚ-gha mýshe memleketterding ýkimetteri men diplomatiyalyq missiyalaryna, BÚÚ-nyng Venadaghy bólimshesine, EQYÚ-gha, tiyisti úiymdar men diaspora ókildikterine, sonday-aq, TMÚ-gha tóraghalyghy ayasynda Ázerbayjan Respublikasyna qoldaulary ýshin shynayy alghys bildirdi.

Venadaghy búl jiyn Týrki aptalyghynyng dialog, mәdeny ózara yqpaldastyq jәne seriktestik ýshin túraqty әri institusionaldanghan platformagha ainalyp kele jatqanyn taghy bir mәrte aishyqtady.

Jalpy alghanda, Venadaghy Týrki aptalyghy Týrki әlemining strategiyalyq baghyt-baghdaryn, mәdeny múrasy men yntymaqtastyq kýn tәrtibin kópjaqty jýiening ózeginde tiyimdi týrde pash etken joghary dengeydegi diplomatiyalyq bastama boldy. Is-shara Týrki memleketteri úiymynyng syndarly halyqaralyq akter retindegi rólining artyp kele jatqanyn taghy bir mәrte rastap, dәstýrge ainalghan Týrki aptalyghy bastamasyn aldaghy jyldarda da  әlemning ózge de manyzdy diplomatiyalyq ortalyqtarynda jalghastyrugha berik negiz qalady.

Abai.kz