Jetisu oblysynda ónirding ghylymy jәne shygharmashylyq ziyaly qauym ókilderimen jana Konstitusiya jobasy men aldaghy respublikalyq referendumgha arnalghan kezdesu ótti. Is-shara «Ádiletti jәne Progressivti Qazaqstannyng Halyqtyq Konstitusiyasy ýshin!» jalpyúlttyq koalisiyasy mýshelerining qatysuymen týsindiru dialogy formatynda úiymdastyryldy. 

Kezdesuge Qazaqstan Respublikasy Premier-Ministrining orynbasary – Mәdeniyet jәne aqparat ministri, koalisiya tóraghasynyng orynbasary Aida Balaeva qatysty.

Óz sózinde Aida Balaeva jana Konstitusiya jobasy el damuynyng jana paradigmasyn aiqyndaytynyn atap ótti. Búl paradigmada adam jәne onyng qadir-qasiyeti aldynghy oryngha shyghyp, ziyatkerlik әleuet strategiyalyq resurs retinde qarastyrylady.

«Jana Konstitusiya jobasynyng negizgi mәni - әrbir azamattyng qadir-qasiyetin qorghau jәne elding túraqty damuyn qamtamasyz etu. Eng bastysy, alghash ret konstitusiyalyq dengeyde «bilim», «ghylym» jәne «innovasiyalar» memleketting joghary qúndylyqtary retinde bekitildi. Búl – bilimge, ghylymy oigha jәne shygharmashylyq әleuetke naqty progress faktorlary retinde sýienu degen sóz. Jana tehnologiyalar men jasandy intellekt dәuirinde bәsekege qabiletti bolu osy baghyttarsyz mýmkin emes», – dedi ol.

Joba talqylauynyng keng qoghamdyq formatta ótkenine erekshe nazar audaryldy. Úsynystar e-Otinish jәne eGov sifrlyq platformalary arqyly qabyldanyp, Konstitusiyalyq komissiya júmysy ashyq jýrgizilip, qoghamdyq talqylaular tikeley efirde kórsetildi.

«Búrynghy Konstitusiyamyz 30 jyldan astam uaqyt búryn, qiyn kezende qabyldandy. Al, qazirgi zaman talaby basqa – biz damu mindetterin aiqyndauymyz kerek. Sondyqtan 10–20–30 jyl algha qarap, túraqty órkendeudi qamtamasyz etip, balalarymyzgha bolashaqta myqty memleket qaldyruymyz qajet. Jana Konstitusiya jobasy adamy kapitaldyng basymdyghyn, ghylym men innovasiyalargha sýienudi, últaralyq jәne konfessiyaaralyq kelisimdi nyghaytudy kýsheytedi», – dedi Mәjilis deputaty Nikita Shatalov.

Adamy kapitaldy damytu jәne kadr dayarlau mәselelerin Abay atyndaghy Qazaq últtyq pedagogikalyq uniyversiytetining basqarma tóraghasy – rektory Bolat Tilep kóterdi. Gumanitarlyq baghytta «Halyqaralyq “Qazaq tili” qoghamy» qoghamdyq birlestigining Jetisu oblystyq filialynyng tóraghasy Ámire Árin úsynystaryn bildirdi. Al әngimening mәdeny qyryn Biyken Rimova atyndaghy Qazaq drama teatrynyng kórkemdik jetekshisi Saghyndyq Júmadil atap ótti.

Ámire Árin Konstitusiyada bekitilgen negizgi qaghidattardyng memleket damuyna jәne elding halyqaralyq bedelin nyghaytugha yqpalyn erekshe atap ótti.

«Negizgi qújatta bekitilgen el men aumaqtyng tútastyghy, adam qúqyqtary men bostandyqtary, zayyrly memleket qaghidaty, sifrlandyru, neke, әdilettilik, zang men tәrtip, tabighatty qorghau siyaqty qaghidattardy ómirsheng dep sanaymyn. Osylaysha azamattyq qoghamnyng memlekettik basqarudaghy róli artyp, memlekettik ýderisterimiz damyp, elimizding әlemdik qauymdastyqtaghy bedeli nyghaya týsedi», – dedi ol.

Saghyndyq Júmadil de Konstitusiyada bekitilgen qaghidattardyng manyzyn atap ótti.

«Tәuelsizdik pen memlekettilik qúndylyghy da Konstitusiyada aiqyn kórinis tapqan. Jerimizding tútastyghy, shekaramyzdyng beriktigi, halyqtyng birligi – memleketting basty baylyghy», – dedi ol.

Kezdesu sonynda qatysushylar aldaghy referendumda sanaly tandau jasaudyng jәne әr azamattyng jeke jauapkershiligining manyzyn atap ótti. Konstitusiyalyq normalar is jýzinde júmys istep, memleket pen qogham arasyndaghy senimdi nyghaytuy tiyis ekeni aityldy.

Abai.kz