Qazaq sportynyn, onyng ishinde ziyatkerlik oiyn – shahmattyng shejiresinde altyn әrippen jazylatyn esimder bar. Solardyng biregeyi, múqym qazaq elining maqtanyshy, aqyl-oy dodasynyng jaryq júldyzy – Biybisara Asaubaeva. Elimizding kók bayraghyn әlemdik arenada san mәrte jelbiretken dara daryn býginde jana tarihy belesti baghyndyrugha saqaday say otyr. 

Biybisaranyng esimi qazirding ózinde әlemdik shahmat tarihynan oiyp túryp oryn aldy. Ótken jyldyng jeltoqsanynda Qatar astanasy – Dohada ótken әlem chempionatynda ol blisten (shapshang shahmat) ýshinshi ret әlem chempiony atanyp, tórtkýl dýniyeni taghy da moyyndatty. Búl – el tarihynda búryn-sondy bolmaghan tendessiz jetistik. Osy aituly jenisi men el shahmatyn damytugha qosqan eleuli ýlesi ýshin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev daryndy sportshyny II dәrejeli «Barys» ordenimen marapattady.

Biybisaranyng jenisti sherui múnymen toqtaghan joq. Biylghy jyldy da sәtti bas­tady. Niyderlandta ótken bedeldi «Tata Steel Chess Challengers 2026» turniyrinde 13 mýmkindikten 7,5 úpay jinap, 5-oryndy iyelendi. Jarys barysynda osy turnirding jenimpazy atanghan amerikalyq 15 jastaghy vunderkind Endy Vudvordty tize býktirdi.

Aqpan aiynda Germaniyada ótken Fiysher shahmatynan (Freestyle Chess) jarysta әlem­ning eks-chempiony Aleksandra Kostenukti aiqyn basymdyq­pen útty. Osy jetistikterining ar­qa­synda jerlesimiz nauryzdaghy janartylghan FIDE reytinginde әlemning ýzdik ondyghyna (9-oryn) qayta oraldy. Sonday-aq 2 500 degen manyzdy reytingtik mejeden (peak rating 2513) asyp týsti.

Biybisaranyng basty erek­sheligi – onyng tuma talanty men tabandylyghynyn, qajymas qayratynyng qapysyz ýilesimi. Tórt jasynan taqtagha telmirip, jastayynan-aq әlemdik dodalarda top jarghan ol býginde «Blisting hanshayymy» degen beyresmy ataqqa iye. B.Asaubaeva 17 jasynda shahmat tarihyndaghy eng jas әlem chempiony retinde Ginness rekordtar kitabyna engen.

Onyng oiyn stiy­line tereng tal­da­malyq týisik, tas týiin tózimdilik, qar­sy­lastyng qateligin qalt jibermeytin taktiyk­a­­lyq qyraghylyq tәn. Taq­ta basyndaghy suyq aqyl men qaytpas qaysar minez – Biybi­sarany óz­gelerden daralap túratyn bas­ty qasiyet. Áyelder arasyndaghy grossmeyster ghana emes, erler arasyndaghy halyqaralyq sheber ataghyn aluy onyng darynynyng shekara tanymaytynyn kórsetedi.

Býginde elimizding barsha jan­kýierining nazary osy jyldyng ­28 nauryzy men 15 sәuiri araly­ghyn­da Kiprding Pafos qalasynda ótetin Ýmitkerler turniyrine (Candidates Tournament) auyp otyr. B.Asaubaeva – osy eng be­deldi turnirge joldama alghan el tarihyndaghy túnghysh shahmatshy. Jarysta әlemning eng myqty 8 shahmatshysy baq synaydy. Bas jýlde – qazirgi әlem chempiony, qytaylyq Szuy Veniszunimen shahmat tәji ýshin jekpe-jekke shyghu qúqyghy. Biybisara әlemning kileng myqtylarymen, naqtyraq aitsaq, ýsh ýndistandyq (Koneru Hampi, Vayshaly Rameshbabu, Diviya Deshmukh), eki qytaylyq (Tani Chjuni, Chju Szinier), eki reseylik (Aleksandra Goryachkina, Katerina Lagno) shahmatshymen tartysqa týsedi. Jerebe qorytyndysy boyynsha, 29 nauryzda ótetin alghash­qy turda jerlesimiz ýndistan­dyq jas perishte Vayshaly Rameshbabumen kezdesedi. Búl eki jas darynnyn, yaghny «jana buynnyn» tartysty jekpe-jegi bolmaqshy.

Osynday jauapty kezeng aldyndaghy Biybisaranyng dayyn­dyghy da erekshe. Sportshynyng ózi baspasóz mәslihatynda atap ótkendey, ol kýnine 8-9 saghat kóz mayyn tauysyp jattyghyp jýr. Onyng komandasynda 11 adam­nan túratyn bilikti bapkerler men myqty sparring-serik­tester toby júmys istep jatyr. Búl onyng әlem chempiony Szuy Veniszunimen shahmat tәjine talasugha degen tas týiin niyetin kórsetedi.

B.Asaubaevanyng darynyn әlemdik qauymdastyq joghary baghalap otyr. Ol biyl 25 mamyr men 5 mausym aralyghynda Osloda (Norvegiya) ótetin asa bedeldi «Norway Chess Women 2026» turniyrine de arnayy shaqyrtu aldy. Ayta keterligi, Biybisara búl jabyq elitalyq turnir tarihyndaghy eng jas qatysushy atanghaly otyr.

Últ maqtanyshyna ainalghan B.Asaubaevanyng aldaghy aqyl-oy dodasynda da shoqtyghy biyik bolyp, el ýmitin aqtaytynyna senimimiz kәmil.