Áyelim bir kýni, júmystan qaytarynda Ánet baba kóshesindegi (Astana qalasy) kitap dýkeninen, qyzyqty әri tartymdy kitap alyp keldi. Oqyp kórip edik shynyndada adamgha berer qúlshynysy óte joghary kitap eken. Sondyqtan osy kitapty sizder oqyp shyqsyn dep, qalyn oqyrmangha úsynyp otyrmyz.

Qazirgi zamanda adam balasy tek qana bilim men tәjiriybege ghana emes, ishki sezimge, yaghny týisikke de sýienudi ýirene bastady. Ghylym men psihologiya damyghan sayyn adamnyng oilau jýiesi búrynghydan әldeqayda kýrdeli әri tereng qúbylys ekeni aiqyndala týsti. Osy taqyrypty keninen qozghap, milliondaghan oqyrmannyng nazaryn audarghan kitaptardyng biri – kanadalyq jazushy, motivasiyalyq spiyker John Kehoe jazghan Mind Power Into the 21st Century atty enbek. Qazaq tilinde búl kitap kóbine «Týisiginmen oilay bil» degen ataumen tanylyp jýr.

Búl enbek adamnyng ishki mýmkindigi sheksiz ekenin, dúrys oilau arqyly ómirdi týbegeyli ózgertuge bolatynyn dәleldeuge arnalghan. Avtordyng negizgi iydeyasy – adamnyng sanasy men týisigi dúrys baghytta júmys istese, ol óz taghdyryn ózi qalyptastyra alady degen tújyrym.

Kitaptyng basty taqyryby – adamnyng oilau quaty. Djon Keho adam sanasyn eki dengeyge bólip qarastyrady: sanaly oilau jәne beysanalyq, yaghny týisik arqyly qabyldau. Avtordyng pikirinshe, adam kóbine tek logika men aqylgha sýienip әreket etedi. Alayda ómirdegi manyzdy sheshimderding kópshiligi dәl osy týisikting arqasynda qabyldanady.

Týisik – adamnyng ishki baghdarshamy. Ol keyde bayqamaytyn, alayda manyzdy signaldardy beredi. Mysaly, keybir adamdar bir adammen alghash kezdeskende-aq onyng minezin sezip qoyady nemese keybir sheshimning dúrys ne búrys ekenin ishtey angharady. Keho múnday qúbylysty kezdeysoqtyq dep eseptemeydi. Onyng aituynsha, búl – adamnyng beysanasynyng júmysy.

Kitapta avtor adam miy ýzdiksiz aqparat qabyldap, ony óndep otyratynyn aitady. Biraq onyng bәri sanaly dengeyde bayqalmaydy. Týisik sol jasyryn aqparattardyng nәtiyjesi retinde payda bolady. Sondyqtan týisikke senu – ózinning ishki aqylyna senu degen sóz.

Djon Kehonyng kitabynda erekshe nazar audarylghan taghy bir jaghday – oidyng materialdyq әseri. Avtordyng pikirinshe, adam qanday oidy jii qaytalasa, onyng ómiri sol baghytta ózgere bastaydy. Yaghny oy – tek psihologiyalyq qúbylys demesekte, ol adamnyng is-әreketine, sheshimine, tipti taghdyryna yqpal etedi.

Mysaly, eger adam ýnemi «mening qolymnan kelmeydi» dep oilasa, onyng әreketi de sol senimge sәikes bolady. Ol jana mýmkindikterden qashqaqtap, tәuekelge barmaydy. Al kerisinshe, «mening qolymnan keledi» degen senim qalyptassa, adam belsendi әreket etip, maqsatqa jetuding joldaryn izdey bastaydy.

Keho búl qúbylysty «oy baghdarlamasy» dep týsindiredi. Yaghny adamnyng sanasynda belgili senimder men kózqarastar jýiesi qalyptasady. Sol jýie adamnyng ómirin baghyttap otyrady. Sondyqtan kitap avtory oqyrmandy eng aldymen óz oilau jýiesin ózgertuge shaqyrady.

Kitap tek teoriyalyq oilardan ghana túrmaydy. Avtor týisikti damytugha arnalghan naqty tәsilderdi de úsynady. Onyng aituynsha, týisik – tua bitken qabilet qana emes, ony jattyqtyrugha da bolady.

Aldymen, adam óz oiyna baqylau jasaudy ýirenui kerek. Kóp jaghdayda adamdar oidyng qalay payda bolatynyn angharmaydy. Al sanany baqylau arqyly adam jaghymsyz oilardy kemitu, paydaly oilardy kóbeyte alady.

Sol siyaqty, qiyaldy dúrys paydalanu manyzdy. Keho qiyaldy bolashaqtyng «repetisiyasy» dep ataydy. Eger adam ózining jetistikke jetken sәtin elestetse, my sol jaghdaydy shynayy ómirdegi tәjiriybe retinde qabylday bastaydy. Osy senimdi kýsheytedi.

Taghy bir aitarymyz, meditasiya men tynysh oilanu da týisikti damytugha kómektesedi. Avtordyng aituynsha, adam sanasy tynysh kýige týskende, beysanalyq dengeydegi aqparattar aiqynyraq seziledi.

Kitaptyng manyzdy bólimi – tabysqa jetu psihologiyasy. Djon Keho tabys tek bilimge nemese sәttilikke baylanysty emes dep esepteydi. Onyng oiynsha, tabystyng negizgi faktory – adamnyng oilau jýiesi.

Kóptegen tabysty adamdardyng ómirbayanyn zerttey otyryp, avtor olardyng ortaq qasiyetin anyqtaydy. Olar qiyndyqtargha qaramastan óz maqsatynan bas tartpaghan. Sonymen qatar olar óz mýmkindikterine sengen.

Keho oqyrmangha mynaday qarapayym qaghidalardy úsynady:

• Maqsatty naqty anyqtau
• Ony kýn sayyn oisha elestetu
• Jaghymdy oilau daghdysyn qalyptastyru
• Áreketten qoryqpau

Búl qaghidalar qarapayym kóringenimen, olardyng artynda tereng psihologiyalyq mehanizm jatyr.

«Týisiginmen oilay bil» kitaby alghash jaryq kórgennen keyin әlemning kóptegen elderinde keng taraghan eken. Ol qazirgi kýnderi jeke damu, psihologiya jәne motivasiya salasyndaghy eng tanymal enbekterding birine ainaldy.

Búl kitaptyng tanymal boluynyng naqty sebebi – onyng tili qarapayym әri týsinikti. Avtor kýrdeli ghylymy terminderden góri ómirlik mysaldardy kóbirek qoldanady. Sol arqyly oqyrmangha oidyng quatyn sezindiruge tyrysady.

Sonymen qatar kitap adamdardy óz ómirine jauapkershilikpen qaraugha shaqyrady. Kóp jaghdayda adamdar qiyndyqtardy syrtqy jaghdaylardan kóredi: ekonomika, sayasat, qogham. Al Keho adamnyng ishki dýniyesi ózgermeyinshe, syrtqy jaghdaydyng da ózgerui qiyn ekenin aitady.

Kitaptyng negizgi maqsaty – ghylymy traktat jazu demesekte, adamdargha motivasiya beru. Osy túrghydan alghanda, enbek óz mindetin tolyq atqarady deuge bolady. Ol oqyrmandy óz ómirine janasha qaraugha iytermeleydi.

«Týisiginmen oilay bil» – adam sanasynyng mýmkindigin kórsetetin erekshe enbek. Djon Keho búl kitap arqyly әr adam óz taghdyryn ózgerte alatynyn jetkizgisi keledi. Onyng oiynsha, adamnyng eng ýlken kýshi – onyng oiynda.

Býgingi aqparattyq ghasyrda adamdardyng ómiri jyldam ózgerip jatyr. Múnday kezende ishki senim men týisikke sýienu búrynghydan da manyzdy bola týsti. Sebebi, syrtqy әlem qanshalyqty kýrdeli bolsa da, adamnyng ishki әlemi oghan baghyt silteytin negizgi kýsh bolyp qala beredi.

Sondyqtan, búl kitaptyng negizgi sabaghy – adam óz oiyn jinaqtay bilse, óz ómirin de basqara alady. Al týisik – sol joldaghy eng senimdi serik.

Beysenghazy Úlyqbek,

Qazaqstan Jurnalister Odaghynyng mýshesi

Abai.kz