Beysenbi, 2 Sәuir 2026
135 0 pikir 2 Sәuir, 2026 saghat 20:23

«Jaldaushy jaldau shartynyng talaptaryn búzghan jaghdayda – shygharyp jiberiledi» – Jogharghy Sot tóraghasy

Suret GOV.KZ saytynan alyndy

Jogharghy Sot Tóraghasy, Konstitusiyalyq reforma jónindegi komissiyanyng mýshesi AslambekMerghaliyevting jana Konstitusiyanyng 28-babynyng túrghyn ýiden tek sot sheshimi negizinde ghana shygharuturaly erejelerine qatysty týsindirmesi. 

Negizgi zannyng qabyldanghan normasyn qate nemese әrtýrli týsindiruding aldyn alu maqsatyndatómendegi týsindirmeni jariyalaudy qajet dep sanaymyn.

Jana Konstitusiyanyng 28-baby túrghyn ýy iyelerining qúqyqtaryn qorghaudy bekitedi.

Qabyldanghan jana norma jyljymaytyn mýlikting zandy iyelerining qúqyqtaryn absolutti basymdyqqaqoya otyryp, olardy zandy kýshine engen sot sheshiminsiz túrghyn ýiden shygharuyna nemese túrghyn ýiinenayyrugha tyiym salady.

Jana norma azamattardy negizsiz túrghyn ýiden shygharudan qorghaudy eng joghary zannamalyqdengeyde — Konstitusiya dengeyinde qamtamasyz etu ýshin engizildi.

Búl jana praktika emes. Búghan deyin de zannamada negizsiz túrghyn ýiden shygharugha tikeley tyiym salynghan bolatyn.

Úqsas normalar kóp jyldan beri Azamattyq kodekste (188-bap) jәne «Túrghyn ýy qatynastary turaly» zanda (8-bap) bekitilgen.

Kez kelgen mәjbýrlep túrghyn ýiden shygharu nemese túrghyn ýiden aiyru (mysaly, memlekettik qajettilikter ýshin alyp qoi, kepilge salynghan mýlikke óndirip alu, jaldau sharty) sot tәrtibimen jýzege asyrylady.

Sot ne isteydi?

Ol «túrugha rúqsat beredi» emes, adamnyng osy túrghyn ýide túrugha zandy negizderining bar-joghyn tekseredi.

Túrghyn Jogharghy Sot Tóraghasy, Konstitusiyalyq reforma jónindegi komissiyanyng mýshesi Aslambek Merghaliyevting jana Konstitusiyanyng 28-babynyng túrghyn ýiden tek sot sheshimi negizinde ghana shygharu turaly erejelerine qatysty týsindirmesi

Negizgi zannyng qabyldanghan normasyn qate nemese әrtýrli týsindiruding aldyn alu maqsatynda tómendegi týsindirmeni jariyalaudy qajet dep sanaymyn.

Jana Konstitusiyanyng 28-baby túrghyn ýy iyelerining qúqyqtaryn qorghaudy bekitedi.

Qabyldanghan jana norma jyljymaytyn mýlikting zandy iyelerining qúqyqtaryn absolutti basymdyqqa qoya otyryp, olardy zandy kýshine engen sot sheshiminsiz túrghyn ýiden shygharuyna nemese túrghyn ýiinen aiyrugha tyiym salady.

Jana norma azamattardy negizsiz túrghyn ýiden shygharudan qorghaudy eng joghary zannamalyq dengeyde — Konstitusiya dengeyinde qamtamasyz etu ýshin engizildi.

Búl jana praktika emes. Búghan deyin de zannamada negizsiz túrghyn ýiden shygharugha tikeley tyiym salynghan bolatyn.

Úqsas normalar kóp jyldan beri Azamattyq kodekste (188-bap) jәne «Túrghyn ýy qatynastary turaly» zanda (8-bap) bekitilgen.

Kez kelgen mәjbýrlep túrghyn ýiden shygharu nemese túrghyn ýiden aiyru (mysaly, memlekettik qajettilikter ýshin alyp qoi, kepilge salynghan mýlikke óndirip alu, jaldau sharty) sot tәrtibimen jýzege asyrylady.

ýidi iyelenu jәne oghan biylik etu qúqyghy tek zandy menshik iyesine tiyesili ekenin týsinu qajet.

Osy qúqyqty paydalana otyryp, menshik iyesi óz túrghyn ýiin jalgha bere alady jәne jaldau shartynda jalgha alushyny shygharu talaptaryn belgileydi.

Eger jalgha alushy shart talaptaryn búzsa, menshik iyesi shartty búzugha jәne túrghyn ýidi bosatudy talap etuge tolyq qúqyly.

Jalpy alghanda, túrghyn ýiden shygharu mәseleleri boyynsha túraqty sot praktikasy qalyptasqan.

Sot statistikasyna sәikes, 2025 jyly qaralghan 2,7 myng isting tek 6%-y nemese 160 is pәter jaldaushylargha qatysty bolghan.

Ádette jalgha alushylardy shygharu turaly daular siyrek jaghdayda sotqa deyin jetedi, óitkeni shart talaptary saqtalghan kezde, әdette, janjal tuyndamaydy.

Óz kezeginde, menshik iyeleri shart talaptaryn adal oryndaytyn jalgha alushylardy shygharu mәselesin kótermeydi.

Jalgha alushy shart talaptaryn búzghan jaghdayda, sot ony túrghyn ýiden shygharu turaly sheshim qabyldaydy, sonday-aq menshik iyesining keltirilgen shyghyndardy, sonyng ishinde zangerlik shyghyndardy óteu turaly talaptaryn qanaghattandyrady.

Sondyqtan jana Konstitusiya kýshine engennen keyin qúqyqtyq belgisizdik tuyndaydy dep kýtilmeydi.

Qúqyqtardy qorghaudaghy negizgi mәseleler taraptar arasynda shart bolmaghan jaghdaylarda tuyndaydy.

Múnday kezde menshik iyesine de, túrghyngha da óz talaptaryn dәleldeu qiyngha soghady.

 Atalghan normany Konstitusiyagha engizu, eng aldymen, jyljymaytyn mýlik iyelerining qúqyqtaryn qorghaudy kýsheytuge, mәmilelerding ashyqtyghyn qamtamasyz etuge jәne túrghyn ýy naryghyndaghy tәrtipti arttyrugha, sonyng ishinde sharttyq qatynastardyng túraqtylyghyn saqtaugha baghyttalghan.

Abai.kz

0 pikir