Býgin Qazaqstanda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyng bastamasymen bekitilgen Últtyq kitap kýnimen qatar Kitaphanashylar kýni de atalyp ótude. Preziydent kitaptyng qogham damuyndaghy airyqsha ornyn ýnemi aityp keledi. Memleket basshysy: «Kitap oqyghan úrpaq ozyq oily bolady. Sapaly últ osynday qúndylyqtar arqyly qalyptasady», – degen bolatyn.

Býginde elimizde 12 myngha juyq kitaphana bar. Búl salada 20 myngha tarta maman enbek etip jýr.

Memleket basshysy juyrda atap ótkendey, kitap әli de bilim men túlghalyq damudyng manyzdy qaynar kózi bolyp qala beredi. Osyghan oray qazirgi uaqytta kitaphana isin janghyrtugha erekshe mәn berilip otyr. Kitaphanalar avtomattandyrylghan jýielerge kóship, jasandy intellekt tehnologiyalaryn engizip, elektrondyq resurstaryn damytyp keledi. Sonyng nәtiyjesinde azamattargha kitap qoryna qashyqtan qol jetkizu mýmkindigi keneye týsti. Memlekettik onlayn platformalarda da túraqty ósim bayqalady. Elektrondyq kitaphana resurstaryn paydalanushylar sany 30 payyzgha artyp, 718 myng adamgha jetti.

Jalpy, keyingi bes jylda onlayn oqyrmandar sany 4 millionnan, elektrondyq formatta qaralghan kitaptar sany 9 millionnan asyp otyr.

Eng bastysy, el ishinde kitap oqugha degen qyzyghushylyqtyng túraqty týrde artyp kele jatqany anyq bayqalady. Ásirese balalar әdebiyetine súranys edәuir kóbeydi. Tek songhy bir jyldyng ózinde balalar kitaptaryna súranys 75 payyzgha artsa, qazaq tiline audarylghan klassikalyq qazaq әdebiyeti men әlem klassikasyna degen qyzyghushylyq 50 payyzgha ósti. Búl Qazaqstandaghy oqyrman qauymnyng auqymy keneyip, talghamy terendep, sanasy sergek bola týskenin anghartady.

Preziydentting «Kitap oqityn últ» tújyrymdamasy ayasynda elimizde kitaphanalar salu jәne olardy janghyrtu baghytynda auqymdy júmys jýrgizilip jatyr. Astana, Almaty jәne Qyzylorda qalalarynda jana Preziydent kitaphanalary salynatyn boldy.

Qazirding ózinde 36 qalalyq jәne auyldyq kitaphana janghyrtyldy. Al, 2026 jyly taghy 30 kitaphanany janartu josparlanyp otyr.

Býginde Últtyq kitap kýni jana mazmúnda, keng kólemde atalyp ótip jatqanyn da erekshe atap ótken jón. QR Mәdeniyet jәne aqparat ministrligi Últtyq kitap kýnine oray býkil el kóleminde onkýndik úiymdastyrdy. Oghan bilim jәne mәdeniyet úiymdary, kitaphanalar, kolledjder, joghary oqu oryndary men qoghamdyq birlestikter qatysuda. Týrli aqparattyq alandarda kitapqa, kitap oqugha, kitaphanalardyng róline jәne oqu mәdeniyetin dәripteuge arnalghan 10 myngha juyq material jariyalandy.

Jalpy el boyynsha kitap oqu mәdeniyetin damytugha jәne qoghamnyng ziyatkerlik әleuetin nyghaytugha baghyttalghan 100 myngha juyq is-shara ótip jatyr. Olardyng qatarynda kitap festivalideri, jәrmenkeler, avtorlarmen kezdesuler, týrli aksiyalar, әdeby keshter, balalar men jastargha arnalghan aghartushylyq is-sharalar bar.

Qalamgerler men baspa isin memlekettik qoldau jýiesi de túraqty týrde damyp keledi. Elordada ótip jatqan IX halyqaralyq Astana Eurasian Book Fair kitap kórme-jәrmenkesinde býgin «Últtyq kitap» bayqauy qorytyndylandy. Toghyz atalym boyynsha jenimpazdar anyqtalyp, «Jyl kitaby» da jariyalanady.

Sonymen qatar jas jazushylargha arnalghan Preziydenttik arnauly әdeby syilyq, «Qazaqstannyng halyq jazushysy» qúrmetti ataghy jәne «Ayboz» últtyq әdeby syilyghy taghayyndalghan.

Qazaqstan Jazushylar odaghymen strategiyalyq әriptestik ayasynda da birqatar iri jobalar jýzege asyrylyp keledi. Olardyng qatarynda «Jana Qazaqstannyng әdebiy-tanymdyq panoramasy» jәne «Jazushylardyng әdeby sheberlik mektebi» jobalary bar. Biyl Qazaqstan, Ázerbayjan, Qyrghyzstan jәne Ózbekstan arasyndaghy mәdeniy-әdeby baylanysty nyghaytugha, shygharmashylyq yqpaldastyqty damytugha baghyttalghan «Týrki әlemining әdebiyeti» atty jana jobany iske asyru josparlanyp otyr.

Sonymen birge ministrlik kórkem shygharma arqyly qarapayym enbek adamdarynyng óz isine adaldyghyn nasihattaudy maqsat etken «Erlik pen enbek dastany» respublikalyq bayqauyn úiymdastyrdy.

Keyingi on jyl ishinde memlekettik qoldau ayasynda 2 mynnan astam kitap jaryq kórip, olardyng jalpy taralymy 6 million danadan asty.

Qúrmetti dostar!

Qazirgi qoghamda kitapty bilim men parasattyn, mәdeniyet pen ruhaniyattyng asyl arnasy retinde baghalay biluding manyzy airyqsha. Kitap oqudy qoldau – búl bilimge jasalghan investisiya ghana emes, oily, jauapty, zerdeli últ qalyptastyrugha qosylghan ýles.

Barsha kitaphanashylardy, jazushylardy, baspagerlerdi, sala mamandaryn jәne oqyrman qauymdy Últtyq kitap kýnimen jәne Kitaphanashylar kýnimen shyn jýrekten qúttyqtaymyn!

Aida Balaeva

Abai.kz