Qazaqstannyng qúrylys naryghy men qayyrymdylyq salasy taghy bir iri janjaldyng ortasynda qaldy. Belgili kәsipker, Forbes reytingining qatysushysy Móldir Sýiinshәli men qazirgi tanda tergeu astynda jatqan Perizat Qayrattyng arasyndaghy qarjylyq nemese seriktestik baylanystar turaly aqparat qoghamda ýlken rezonans tudyrdy. «Kursiv.media» taratqan derekter búl isting astarynda jatqan kýmәndi tústardy ashyp kórsetti.

Oqighanyng hronologiyasy: Kýdik qalay bastaldy?
Búl daudyng basy «Biz Birgemiz» qayyrymdylyq qorynyng basshysy Perizat Qayrattyng ýstinen qozghalghan qylmystyq isten bastalghan edi. Oghan su tasqynynan zardap shekkenderge jinalghan qarajatty jeke maqsatyna júmsady degen aiyp taghyldy. Alayda, tergeu barysynda búl isting jelisi tek bir adammen shektelmey, elimizding iri biznes ókilderine de tiyip jatqany belgili boldy.

Móldir Sýiinshәli — qúrylys salasyndaghy tabysty kәsipker retinde tanymal túlgha. Onyng esimi men basqaratyn qúrylys kompaniyalarynyng Perizat Qayrattyng qyzmetimen baylanystyryluy naryq ýshin kýtpegen jaghday boldy.

Saraptama: Shema qalay júmys istegen?
Kursiv materialynda kórsetilgendey, búl jerde mәsele tek tanystyq emes, naqty qarjylyq aghyndar men birlesken jobalar turaly boluy mýmkin. Negizgi kýdikter mynaday baghyttargha shoghyrlanghan:

Qayyrymdylyq qarajatyn «juu»: Tergeu organdary qayyrymdylyqqa jinalghan aqshanyng qúrylys jobalary arqyly zandastyrylu yqtimaldyghyn tekserip jatyr.

Reputasiyalyq menedjment: Kәsipkerlerding qayyrymdylyq qorlarymen seriktestigi kóbine salyqtyq jenildikter alu nemese jaghymdy imidj qalyptastyru ýshin qoldanylatyny jasyryn emes. Biraq búl jaghdayda qordyng maqsatsyz júmsaluy bizneske de kólenke týsirdi.

Biznes jәne jauapkershilik: Forbes mәrtebesi qorghay ala ma?
Forbes tizimine enu — kәsipkerding ashyqtyghy men adaldyghynyng simvoly boluy tiyis edi. Alayda, Móldir Sýiinshәlining esimi múnday dauly iske aralasuy aldaghy uaqytta «Forbes Kazakhstan» reytingining bedeline jәne investorlardyng senimine núqsan keltirui mýmkin.

Qazirgi tanda kәsipkerding kompaniyalarynda tekseru júmystary jýrip jatqany aityluda. Búl jaghday qúrylys sektoryndaghy basqa da oiynshylardyng «tazalyghyn» tekseruge týrtki boluy ghana emes, sonymen qatar elimizdegi qayyrymdylyq qorlaryn retteytin zannamanyng qatandatyluyna әkeledi.

Qoghamnyng reaksiyasy
Áleumettik jeliler men BAQ betterinde halyqtyng narazylyghy shegine jetti. Su tasqyny kezinde qiyndyqta qalghan júrtqa arnalghan aqshanyng sәn-saltanatqa nemese iri biznes jobalaryna júmsaluy moralidyq túrghydan keshirilmes әreket retinde baghalanuda. Kәsipker Móldir Sýiinshәli tarapynan әzirge búl aqparatqa qatysty tolyqqandy resmy mәlimdeme jasalghan joq, búl kýdikti odan sayyn terendete týsedi.

Týiin
Móldir Sýiinshәli men Perizat Qayrattyng isi — búl tek eki әielding taghdyry emes, búl Qazaqstandaghy biznes pen qayyrymdylyqtyng «ashyq emes» araqatynasynyng kórinisi. Tergeu qorytyndysy kimning kinәli ekenin anyqtaydy, biraq bir nәrse anyq: elimizdegi «qayyrymdylyq oligarhiyasy» dәuiri ayaqtalyp keledi. Zang aldynda Forbes tizimindegi milliarder de, qarapayym qor jetekshisi de teng boluy tiyis.

Sarapshy boljamy: Búl is aldaghy uaqytta qúrylys naryghyndaghy iri aktivterding qayta bólinisine jәne qayyrymdylyq qorlaryna memlekettik baqylaudyng kýrt kýshengine әkep soqtyrady.

Abai.kz