Futboldan әlem chempionatynda erekshe sheberligimen tәnti etken tandauly oiynshylar jónindegi әngimeni әri qaray jalghaymyz.

Mergen

1998 jyldan bastalghan Ronaldonyng «jaraqat epopeyasynan» song onyng búrynghy dengeyine qayta kóterile alatynyna bireu sendi, bireu senbedi. Biraq ol oraldy! Tórt jyl boyy tenbil doptan góri dәriger qandauyryn jiyirek kórgen shabuylshy sonyng bәrin úmytu ýshin, tamasha oiynymen tang qaldyru ýshin, jankýier qauymgha quanysh syilau ýshin, eng bastysy, JENU ýshin oralypty!

Suret: sportsheroes.ru saytynan alyndy.

– Men ýshin әr turnirding orny bólek. Sonyng ishinde 2002 jylghy dodany erekshe bólip atar edim. Koreya men Japoniyada men ghana emes, býkil komanda tamasha oinady. Mening 8 gol soghuyma әriptesterimning sinirgen enbegi basym. Búl – meninshe, Braziliya tarihyndaghy eng myqty komandanyng biri, – dep eske aldy ol keyin.

Ronaldo bala kezinen Zikoday futbolshy boludy armandapty. «Birinshiden, onday jan-jaqty shabuylshyny sodan keyin kezdestirgem joq. Ekinshiden, ol men óte jaqsy kóretin «Flamengoda» oinaytyn. Men de futbolshylyq kәsibimdi osy klubta bastaghym kelgen. Alayda meni qabyldamay qoydy. Sosyn, amal joq, «San-Kristovaonyn» jasóspirimder komandasyna bardym, odan «Kruzeyrogha» auystym. Europadan oralghan song «Korintians» shaqyrdy» deydi ol.

Onyng ayaghy synyp, úzaq uaqyt alangha shygha almastan, emdelip jatqan kezi kóp boldy. Sondayda moralidyq túrghydan synbaugha, ensesin qaytadan tikteuge ertengi kýnge degen senim kómektesse kerek. «Men bәribir sol qiyndyqtardyng artta qalatynyna, jarqyn kýnderding qayta keletinine, jasyl alangha qayta shyghatynyma, jankýierlerimdi búrynghyday quanta alatynyma sendim. Meni sol senim men ýmit jetelep, keyingi tabystargha jetkizdi» deydi shabuylshy.

Bir súhbatynda ol bylay dep syr ashqan:

– Men ýshin әr turnirding orny bólek. Tipti birde-bir ret alangha shyqpasam da, 1994 jyly AQSh-ta ótken dodany da keremet saghynyshpen eske alamyn. Mәsele – bizding altynnan alqa taqqanymyzda ghana emes, komandamyzdaghy ahualdyng óte jayly da jaymashuaqtyghynda. Ras, «tym bolmaghanda bir matchqa qatyssam ghoy!» degen arman kókeyimdi testi de túrdy. Degenmen jattyqtyrushymyz Parreyranyng negizgi qúram jóninde óz kózqarasy boldy. Ony tipti BAQ-tyng shu kóterui de ózgerte almady. «Ronaldony alangha shyghar» degen ótinishpen bapkerge mening sheshem de qonyrau shalypty. Bir jaghynan, Parreyrany da týsinemin. Odan býkil Braziliya 24 jyl boyy ansaghan altyn jýldeni talap etti. Sol jolda ol qanday sheshim qabyldasa da erkinde edi. Onyng ýstine, búl Bebeto men Romarionyng naghyz babyndaghy shaghy-tyn. Kez kelgen sәtte olardy almastyrugha әzir bop qosalqy qúramda kópti kórgen kәnigi shabuylshy Luis Muller otyrdy. Múnday jaghdayda 17 jasar «balaqaygha» oryn qayda?

Jalpy alghanda jaman ótpegen 1998 jylghy turnirding songhy oiynyn ghana eske alghym kelmeydi. Final kýni onbay auyrdym, qyzuym kóterilip, basym ainaldy, tipti ne bolghanyn týsine almadym. Bólmeles әriptesim Roberto Karlos shoshyp ketip, dereu dәrigerimizdi shaqyrdy. Onyng em-domynan song sәl tәuir bolghanymmen, bәribir ózimdi jaysyz sezindim. Bapkerimiz Mario Zagallo «nәtiyjening asa manyzdy ekeni ras, biraq ol adam densaulyghynan qymbat emes» dep, mening ornyma alangha Edmundony shygharmaq boldy. Biraq men shydamadym, qalayda finalgha qatysqym keldi. Keshke taman bapkerding kózinshe dәrigerge taghy qaralyp, oinaugha rúqsat aldym. Alayda bәri biz oilaghanday bolmady: jankýierlerining qyzu qoldauyna sýiengen fransuzdar baryn salyp oinady, al biz óz mýmkindikterimizdi paydalana almadyq...

Júrt oilaghanday, men sportshylar otbasynan emespin. Ákem Nelio telefon kompaniyasynda istedi, anam Sonny shaghyn kafening edenin juatyn. Men 3 jasyma deyin sóilemegen balamyn. Ózimmen-ózim oinap jýre beretinmin, erteli-kesh agham Neliniomen jәne onyng dostarymen birge eski rezenke dopty ortagha alyp, júlym-júlymyn shygharatynbyz. 4 jasymda әkem mening tughan kýnime naghyz bylghary dop syilady. Quanghanymdy kórseniz! Bәri sodan bastaldy...

Ronaldonyng finaldyq syndardaghy dop sany jóninen ózining danqty otandasy Peleni 2002 jyly-aq quyp jetui mýmkin ekeni jan-jaqty sóz bolghan-dy. Shynymen-aq solay boldy. Al 2006 jyly Ronaldo nemis Gerd Muller (14 gol) men fransuz Just Fontendi de (13) basyp ozdy. 2014 jyly odan Miroslav Kloze (Germaniya) asyp týsti (16 gol).

Naghyz qorghaushy

Italiya – әlem futbolynyng tarihyna talay tamasha úldaryn úsynghan el. Solardyng biri – 2006 jylghy әlemdik dodanyng basty qaharmandarynyng biri, qyraghy qorghaushy Fabio Kannavaro.

Suret: championat.com saytynan alyndy.

1973 jyly Neapolide dýniyege kelgen Kannavaro óz elining «Napoli» (1992-1995), «Parma» (1995-2002), «Inter» (2002-2004), «Iventus» (2004-2006, 2009-2010) jәne Ispaniyanyng «Real» (2006-2009) komandalarynda oinady. Italiya kubogy men superkubogynyn, UEFA kubogynyng iyegeri boldy, eki dýrkin Ispaniya chempiony atandy. Últtyq qúrama jeydesin alghash ret 1997 jyly kiygen Fabio 14 jyl boyy «Skuadra adzurranyn» negizgi oiynshylarynyng biri boldy. Qúrama sapynda 136 oiyn ótkizip (últtyq rekord), 2 gol soqty.

Tórt әlem chempionatynyn, eki Europa birinshiligining dәm-túzyn tatqan F.Kannavaro eki ret medaligha qol jetkizdi. Euro-2000 finalynda qolda túrghan altynnan abaysyzda airylyp qalyp, fransuzdargha jol berdi, kýmisti qanaghat tútugha mәjbýr boldy. Sol dodada Fabio senimdi serigi – Alessandro Nesta ekeui ghajap oiyn kórsetip, ýzdik qorghaushylar atandy. Boyy 176 sm bolsa da, Kannavaro óte biyik sekire alatyn. Múnymen qatar, qarsylastyng әr qadamyn aldyn ala seze bilgish týisigi de ghalamat edi, sonyng arqasynda qashanda qajet tústan tabylyp, óz qaqpasyna tóner qauipti der kezinde seyiltip otyratyn.

Ol naghyz maytalman qorghaushy ekenin 2006 jyly tolyghymen dәleldedi. Danqty Paolo Malidiniyden kapitandyq mindetti enshilep alghan futbolshy shyn mәninde óz komandasynyng jol bastar serkesi ekenin tanytty. Álem chempiony ataghymen qosa, «Altyn dopty» da iyelendi, «Jyl futbolshysy» bayqauynda da jenip shyqty.

Sәken Sybanbay

Abai.kz