جاڭا زاماننىڭ جۇلدىزدارى
فۋتبولدان الەم چەمپيوناتىندا ەرەكشە شەبەرلىگىمەن ءتانتى ەتكەن تاڭداۋلى ويىنشىلار جونىندەگى اڭگىمەنى ءارى قاراي جالعايمىز.
مەرگەن
1998 جىلدان باستالعان رونالدونىڭ «جاراقات ەپوپەياسىنان» سوڭ ونىڭ بۇرىنعى دەڭگەيىنە قايتا كوتەرىلە الاتىنىنا بىرەۋ سەندى، بىرەۋ سەنبەدى. بىراق ول ورالدى! ءتورت جىل بويى تەڭبىل دوپتان گورى دارىگەر قانداۋىرىن جيىرەك كورگەن شابۋىلشى سونىڭ ءبارىن ۇمىتۋ ءۇشىن، تاماشا ويىنىمەن تاڭ قالدىرۋ ءۇشىن، جانكۇيەر قاۋىمعا قۋانىش سىيلاۋ ءۇشىن، ەڭ باستىسى، جەڭۋ ءۇشىن ورالىپتى!

سۋرەت: sportsheroes.ru سايتىنان الىندى.
– مەن ءۇشىن ءار ءتۋرنيردىڭ ورنى بولەك. سونىڭ ىشىندە 2002 جىلعى دودانى ەرەكشە ءبولىپ اتار ەدىم. كورەيا مەن جاپونيادا مەن عانا ەمەس، بۇكىل كوماندا تاماشا وينادى. مەنىڭ 8 گول سوعۋىما ارىپتەستەرىمنىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى باسىم. بۇل – مەنىڭشە، برازيليا تاريحىنداعى ەڭ مىقتى كوماندانىڭ ءبىرى، – دەپ ەسكە الدى ول كەيىن.
رونالدو بالا كەزىنەن زيكوداي فۋتبولشى بولۋدى ارمانداپتى. «بىرىنشىدەن، ونداي جان-جاقتى شابۋىلشىنى سودان كەيىن كەزدەستىرگەم جوق. ەكىنشىدەن، ول مەن وتە جاقسى كورەتىن «فلامەنگودا» وينايتىن. مەن دە فۋتبولشىلىق كاسىبىمدى وسى كلۋبتا باستاعىم كەلگەن. الايدا مەنى قابىلداماي قويدى. سوسىن، امال جوق، «سان-كريستوۆاونىڭ» جاسوسپىرىمدەر كومانداسىنا باردىم، ودان «كرۋزەيروعا» اۋىستىم. ەۋروپادان ورالعان سوڭ «كورينتيانس» شاقىردى» دەيدى ول.
ونىڭ اياعى سىنىپ، ۇزاق ۋاقىت الاڭعا شىعا الماستان، ەمدەلىپ جاتقان كەزى كوپ بولدى. سوندايدا مورالدىق تۇرعىدان سىنباۋعا، ەڭسەسىن قايتادان تىكتەۋگە ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىم كومەكتەسسە كەرەك. «مەن ءبارىبىر سول قيىندىقتاردىڭ ارتتا قالاتىنىنا، جارقىن كۇندەردىڭ قايتا كەلەتىنىنە، جاسىل الاڭعا قايتا شىعاتىنىما، جانكۇيەرلەرىمدى بۇرىنعىداي قۋانتا الاتىنىما سەندىم. مەنى سول سەنىم مەن ءۇمىت جەتەلەپ، كەيىنگى تابىستارعا جەتكىزدى» دەيدى شابۋىلشى.
ءبىر سۇحباتىندا ول بىلاي دەپ سىر اشقان:
– مەن ءۇشىن ءار ءتۋرنيردىڭ ورنى بولەك. ءتىپتى بىردە-ءبىر رەت الاڭعا شىقپاسام دا، 1994 جىلى اقش-تا وتكەن دودانى دا كەرەمەت ساعىنىشپەن ەسكە الامىن. ماسەلە – ءبىزدىڭ التىننان القا تاققانىمىزدا عانا ەمەس، كوماندامىزداعى احۋالدىڭ وتە جايلى دا جايماشۋاقتىعىندا. راس، «تىم بولماعاندا ءبىر ماتچقا قاتىسسام عوي!» دەگەن ارمان كوكەيىمدى تەستى دە تۇردى. دەگەنمەن جاتتىقتىرۋشىمىز پاررەيرانىڭ نەگىزگى قۇرام جونىندە ءوز كوزقاراسى بولدى. ونى ءتىپتى باق-تىڭ شۋ كوتەرۋى دە وزگەرتە المادى. «رونالدونى الاڭعا شىعار» دەگەن وتىنىشپەن باپكەرگە مەنىڭ شەشەم دە قوڭىراۋ شالىپتى. ءبىر جاعىنان، پاررەيرانى دا تۇسىنەمىن. ودان بۇكىل برازيليا 24 جىل بويى اڭساعان التىن جۇلدەنى تالاپ ەتتى. سول جولدا ول قانداي شەشىم قابىلداسا دا ەركىندە ەدى. ونىڭ ۇستىنە، بۇل بەبەتو مەن روماريونىڭ ناعىز بابىنداعى شاعى-تىن. كەز كەلگەن ساتتە ولاردى الماستىرۋعا ءازىر بوپ قوسالقى قۇرامدا كوپتى كورگەن كانىگى شابۋىلشى لۋيس ميۋللەر وتىردى. مۇنداي جاعدايدا 17 جاسار «بالاقايعا» ورىن قايدا؟
جالپى العاندا جامان وتپەگەن 1998 جىلعى ءتۋرنيردىڭ سوڭعى ويىنىن عانا ەسكە العىم كەلمەيدى. فينال كۇنى وڭباي اۋىردىم، قىزۋىم كوتەرىلىپ، باسىم اينالدى، ءتىپتى نە بولعانىن تۇسىنە المادىم. بولمەلەس ارىپتەسىم روبەرتو كارلوس شوشىپ كەتىپ، دەرەۋ دارىگەرىمىزدى شاقىردى. ونىڭ ەم-دومىنان سوڭ ءسال ءتاۋىر بولعانىممەن، ءبارىبىر ءوزىمدى جايسىز سەزىندىم. باپكەرىمىز ماريو زاگاللو «ناتيجەنىڭ اسا ماڭىزدى ەكەنى راس، بىراق ول ادام دەنساۋلىعىنان قىمبات ەمەس» دەپ، مەنىڭ ورنىما الاڭعا ەدمۋندونى شىعارماق بولدى. بىراق مەن شىدامادىم، قالايدا فينالعا قاتىسقىم كەلدى. كەشكە تامان باپكەردىڭ كوزىنشە دارىگەرگە تاعى قارالىپ، ويناۋعا رۇقسات الدىم. الايدا ءبارى ءبىز ويلاعانداي بولمادى: جانكۇيەرلەرىنىڭ قىزۋ قولداۋىنا سۇيەنگەن فرانتسۋزدار بارىن سالىپ وينادى، ال ءبىز ءوز مۇمكىندىكتەرىمىزدى پايدالانا المادىق...
جۇرت ويلاعانداي، مەن سپورتشىلار وتباسىنان ەمەسپىن. اكەم نەليو تەلەفون كومپانياسىندا ىستەدى، انام سونني شاعىن كافەنىڭ ەدەنىن جۋاتىن. مەن 3 جاسىما دەيىن سويلەمەگەن بالامىن. وزىممەن-ءوزىم ويناپ جۇرە بەرەتىنمىن، ەرتەلى-كەش اعام نەلينومەن جانە ونىڭ دوستارىمەن بىرگە ەسكى رەزەڭكە دوپتى ورتاعا الىپ، جۇلىم-جۇلىمىن شىعاراتىنبىز. 4 جاسىمدا اكەم مەنىڭ تۋعان كۇنىمە ناعىز بىلعارى دوپ سىيلادى. قۋانعانىمدى كورسەڭىز! ءبارى سودان باستالدى...
رونالدونىڭ فينالدىق سىندارداعى دوپ سانى جونىنەن ءوزىنىڭ داڭقتى وتانداسى پەلەنى 2002 جىلى-اق قۋىپ جەتۋى مۇمكىن ەكەنى جان-جاقتى ءسوز بولعان-دى. شىنىمەن-اق سولاي بولدى. ال 2006 جىلى رونالدو نەمىس گەرد ميۋللەر (14 گول) مەن فرانتسۋز جيۋست فونتەندى دە (13) باسىپ وزدى. 2014 جىلى ودان ميروسلاۆ كلوزە (گەرمانيا) اسىپ ءتۇستى (16 گول).
ناعىز قورعاۋشى
يتاليا – الەم فۋتبولىنىڭ تاريحىنا تالاي تاماشا ۇلدارىن ۇسىنعان ەل. سولاردىڭ ءبىرى – 2006 جىلعى الەمدىك دودانىڭ باستى قاھارماندارىنىڭ ءبىرى، قىراعى قورعاۋشى فابيو كانناۆارو.

سۋرەت: championat.com سايتىنان الىندى.
1973 جىلى نەاپولدە دۇنيەگە كەلگەن كانناۆارو ءوز ەلىنىڭ «ناپولي» (1992-1995), «پارما» (1995-2002), «ينتەر» (2002-2004), «يۋۆەنتۋس» (2004-2006, 2009-2010) جانە يسپانيانىڭ «رەال» (2006-2009) كوماندالارىندا وينادى. يتاليا كۋبوگى مەن سۋپەركۋبوگىنىڭ، ۋەفا كۋبوگىنىڭ يەگەرى بولدى، ەكى دۇركىن يسپانيا چەمپيونى اتاندى. ۇلتتىق قۇراما جەيدەسىن العاش رەت 1997 جىلى كيگەن فابيو 14 جىل بويى «سكۋادرا ادزۋررانىڭ» نەگىزگى ويىنشىلارىنىڭ ءبىرى بولدى. قۇراما ساپىندا 136 ويىن وتكىزىپ (ۇلتتىق رەكورد), 2 گول سوقتى.
ءتورت الەم چەمپيوناتىنىڭ، ەكى ەۋروپا بىرىنشىلىگىنىڭ ءدام-تۇزىن تاتقان ف.كانناۆارو ەكى رەت مەدالعا قول جەتكىزدى. Euro-2000 فينالىندا قولدا تۇرعان التىننان ابايسىزدا ايرىلىپ قالىپ، فرانتسۋزدارعا جول بەردى، كۇمىستى قاناعات تۇتۋعا ءماجبۇر بولدى. سول دودادا فابيو سەنىمدى سەرىگى – الەسساندرو نەستا ەكەۋى عاجاپ ويىن كورسەتىپ، ۇزدىك قورعاۋشىلار اتاندى. بويى 176 سم بولسا دا، كانناۆارو وتە بيىك سەكىرە الاتىن. مۇنىمەن قاتار، قارسىلاستىڭ ءار قادامىن الدىن الا سەزە بىلگىش تۇيسىگى دە عالامات ەدى، سونىڭ ارقاسىندا قاشاندا قاجەت تۇستان تابىلىپ، ءوز قاقپاسىنا تونەر قاۋىپتى دەر كەزىندە سەيىلتىپ وتىراتىن.
ول ناعىز مايتالمان قورعاۋشى ەكەنىن 2006 جىلى تولىعىمەن دالەلدەدى. داڭقتى پاولو مالدينيدەن كاپيتاندىق مىندەتتى ەنشىلەپ العان فۋتبولشى شىن مانىندە ءوز كومانداسىنىڭ جول باستار سەركەسى ەكەنىن تانىتتى. الەم چەمپيونى اتاعىمەن قوسا، «التىن دوپتى» دا يەلەندى، «جىل فۋتبولشىسى» بايقاۋىندا دا جەڭىپ شىقتى.
ساكەن سىبانباي
Abai.kz