Saualnama: qazaqstandyqtardyng 70%-dan astamy saylauda dauys berudi josparlap otyr
Saylau azamattardyng el isine aralasuy men sayasy belsendiligining manyzdy kórsetkishi sanalady.
Euraziyalyq integrasiya instituty 2026 jyldyng 3-13 shildesi aralyghynda Qazaqstannyng 17 oblysy men Astana, Almaty jәne Shymkent qalalarynda azamattar arasynda betpe-bet (face-to-face) saualnama jýrgizdi. Jalpy irikteu auqymy 1640 respondentti qúrady.
Saualnama qazaqstandyqtardyng aldaghy saylau prosesine degen ynta-yqylasy joghary ekenin kórsetti.
Respondentterge aldaghy jeksenbide Qúryltay saylauy ótken jaghdayda dauys beruge baratyn-barmaytyny jayly súraq qoyyldy.
«Eger saylau aldaghy jeksenbide ótse, siz dauys berudi josparlap otyrsyz ba?» degen súraqqa saualnamagha qatysushylardyng 72,1%-y ong jauap berdi, yaghni, saylau uchaskelerine barugha dayyn ekenin bildirdi. Respondentterding 14,2%-y senimdi emes ekenin bildirip, dauys bermeytinin aitty, al 13,7%-y naqty jauap bere almady.
Respondentterge qazirgi uaqytta qay partiyagha dauys beretinderi jayly «Eger saylau aldaghy jeksenbide ótse, siz qay partiyagha dauys berer ediniz?» degen súraq qoyyldy.
Partiyalar reytinginde «Ádilet» partiyasy kósh bastap túr, býginde oghan respondentterding 61,7%-y dauys beruge dayyn.
Ekinshi orynda – «Auyl» partiyasy, oghan respondentterding 5,1%-y dauys beretinin aitqan.
«Respublica» partiyasy men «Aq jol» partiyasynyng reytingteri shamalas – sәikesinshe, 4,5% jәne 4,1%.
Sonday-aq, Qazaqstan Halyq partiyasy (3,6%) men Jalpyúlttyq sosial-demokratiyalyq partiyasynyng (3,5%) reytingteri shamamen bir dengeyde.
«Baytaq» jasyldar partiyasyn respondentterding 0,7%-y qoldaydy.
Respondentterding 2,6%-y «barlyghyna qarsy» dep dauys beruge niyetti, al 14,2%-y әli sheshim qabyldaghan joq.
Saualnama qorytyndysy respondentterding kónil-kýiine saylau jariyalanghannan keyin bayqalghan sayasy partiyalardyng belsendiligi aitarlyqtay әser etkenin kórsetedi. Saualnamanyng songhy kezeni partiyalardyng saylaualdy baghdarlamalary bekitilip, kandidattar tizimderi jariyalanghan sezderi ótip jatqan kezine túspa-tús keldi.
Jalpy alghanda, zertteu azamattardyng aldaghy saylaugha degen yqylasy aitarlyqtay joghary ekenin, sonday-aq partiyalardyng saylaugha dayyndyq kezenindegi belsendiligi saylaushylardyng kózqarasyna qanshalyqty әser etetinin kórsetedi.
Irikteu tandalghan parametrler boyynsha (aymaq, túrghylyqty jeri (qala/auyl), jynysy, jasy jәne etnosy) reprezentativti bolyp tabylady, olar 18 jastan asqan azamattardyng әleumettik-demografiyalyq qúramynyng tiyisti ýlesterine juyqtaydy (QR Strategiyalyq josparlau jәne reformalar agenttigining Últtyq statistika burosynyng 2026 jylghy sәuirdegi derekteri boyynsha). Irikteuding 95% senimdilik dengeyindegi qatelik shegi ±1,18%-dan aspaydy.
Euraziyalyq integrasiya instituty búl derekterdi Ortalyq saylau komissiyasynyng 2026 jylghy 3 shildedegi №OSK-11-07/ZT-S-30 jazbasha habarlamasyna sýiene otyryp jariyalaydy.
Abai.kz