Áleumettik jelide Chapaev eskertkishi turaly mәsele kópten qozghalyp keledi. Bireuler Kenesary han túruy kerek deydi. Al men Ábilqayyr han túruy kerek deymin.

Oral qalasyndaghy temirjol vokzalynyng aldyndaghy Chapaev eskertkishining ornyna Ábilqayyr hannyng eskertkishi túrghany dúrys dep oilaymyn.

Chapaevtyng qazaq jerine, Oral ónirine qatysty tarihy belgili. Biraq býgingi kýni tarihy sanamyzgha qayta qarap, óz jerimizding tarihynda airyqsha orny bar túlghalardy úlyqtaytyn uaqyt keldi.

Óz jerimizde kimderdi úlyqtaymyz, keler úrpaqqa qanday tarihty kórsetemiz degen mәsele ózekti.

Ábilqayyr han — qazaq tarihyndaghy kýrdeli de manyzdy túlgha. Onyng Reseymen baylanys ornatuy, elding syrtqy sayasatyna qatysty sheshimderi — tarihshylar arasynda әli de talqylanatyn mәseleler. Búl jerde birjaqty pikir aitugha bolmaydy. Óitkeni sol kezendegi sayasy jaghday, jonghar qaupi, ishki alauyzdyq pen syrtqy kýshterding yqpaly qatar jýrgen.

Biraq Ábilqayyr hannyng óz zamanynyng sayasy kóshbasshysy bolghanyn joqqa shyghara almaymyz. Onyng ómiri men qyzmeti qazaq tarihynyng bir bóligi.

Al onyng qaza tabuy — tarihtaghy ýlken ókinishterding biri. Qazaq elining birligin saqtap, el taghdyryn sheshken túlghanyng óz ishimizdegi sayasy tartystyng qúrbany boluy — bizge sabaq boluy kerek.

Ábilqayyr handy óltirmegen de jospary kóp edi. Resey otarlap almauy da mýmkin. Reseyge qosylu sheshimi ýlken jospar edi…

Sondyqtan Oral qalasynyng tórinde, temirjol vokzaly sekildi qalagha kirip kelgen adamnyng eng alghash kóretin jerinde Chapaevtyng emes, qazaq tarihyndaghy iri túlghalardyng biri — Ábilqayyr hannyng eskertkishi túrsa, búl tarihy jadymyzdy janghyrtugha jasalghan manyzdy qadam bolar edi.

Býgin biz eskertkishting ornyn ózgertsek, erteng úrpaghymyz:

«Búl jerde qazaqtyng tarihyndaghy qanday túlgha túrdy?» — dep súraydy.

Sol súraqqa maqtanyshpen jauap beretindey sheshim qabyldaytyn uaqyt keldi.

Oraldyng tóri — Oraldyng tarihyna layyq boluy kerek!

Chapaevtyng ornyna Ábilqayyr han túrsyn!

Jalghas Nigmet

Abai.kz