«Mening Qazaqstanym»: Ánge 70 jyl, Ánúrangha 20 jyl!
Altyn kýn aspany,
Altyn dәn dalasy,
Dumandy bastaghan
Dalama qarashy...
Eger búl óleng joldaryn jay ghana oqysanyz, olar taghy bir milliard astyq jinau qúrmetine jazylghanday bolyp kórinui mýmkin. Biraq shyn mәninde múnda jasyryn oy jatyr: búl – otarshyldargha qarsy túratyn mening tughan jerim. Kommunister búl ólenning shynayy maghynasyn týsingen kezde, ony jariyalaghylary kelmedi.
1950 jyldardyng ortasynda Qazaqstanda tyng jәne tynayghan jerlerdi iygeru bastalyp, búrynghy Kenes Odaghynyng europalyq bóliginen bizding respublikamyzgha «tyng iygerushilerdin» ýlken tolqyny aghyldy. Búl sayasat, týptep kelgende, qazaq jerin bólshekteuge jәne respublikanyng últtyq tútastyghyn búzugha baghyttalghan edi.
Kenes ýkimetining basshysy Hrushev keyinnen Qazaqstannyng soltýstik jәne tyng ónirlerin RSFSR qúramyna qosu maqsatymen Qazaq KSR-in Batys, Tyng jәne ózge de aimaqtargha bóludi úsyndy. Osy «hrushevtik internasionaldyq sayasattyn» astaryn týsingen qazaq patriottary ata-baba jerining birligi men tútastyghyn saqtap qalugha tyrysty.
Mine, «Mening Qazaqstanym» әni de dәl osy Hrushevting últtyq sayasatyna qarsy narazylyq retinde dýniyege keldi. Búl keremet patriottyq әnning mәtinin Júmeken Nәjimedenov jazdy. Ánúrannyng alghashqy oryndaushysy halyqtyng sýiikti әnshisi Jamal Omarova boldy; 1970 jyldary búl shygharma respublikalyq radiodan jii berilip túrdy.
Búl әndi Jamal Omarovadan asyryp eshkim orynday almaghan siyaqty. Onyng oryndauy qazaq halqyna әdildikting ornaytynyna, últtyng óz tútastyghy men birligin joghaltpaytynyna ýmit syilady! 1986 jyldyng jeltoqsanynda Almatydaghy qazaq jastaryna ruh pen batyrlyq syilaghan da dәl osy әn edi.
Qazaqstan tәuelsizdik alghannan keyin jana Memlekettik Ánúrangha bayqau jariyalandy. Sh. Qaldayaqov pen J. Nәjimedenovting búl tuyndysy da kandidat retinde úsynyldy. Memlekettik әnúran — elding muzykalyq-poetikalyq emblemasy, onyng әdeby әri muzykalyq tólqújaty. Sonymen qatar ol Tu siyaqty elding ainasy, patriottyq ruhtyng kórinisi bolyp tabylady. Ánúran әrqashan dәuir ruhynan tuady jәne halyqtyng ortaq sezimi men taghdyryna negizdeledi.
Elding dybystyq rәmizin keninen nasihattau maqsatynda 2006 jyly jana Memlekettik Ánúran qabyldandy. Ol kópshilikke tanymal «Mening Qazaqstanym» әnining negizinde jazylghan. Áuenin 1956 jyly Shәmshi Qaldayaqov, al sózin Júmeken Nәjimedenov jazghan. Osy óleni ýshin Júmeken Nәjimedenovke 2010 jyly qaytys bolghannan keyin Qazaqstan Respublikasynyng Memlekettik syilyghy berildi.
Aytpaqshy, Júmeken Nәjimedenov pen Shәmshi Qaldayaqovty Otanymyzdyng tәuelsiz de ózin-ózi qamtamasyz ete alatyn, tútas әri bólinbeytin el bolatynyna kәmil sengen shynayy patriot, kóregen túlghalar deuge bolady. Jamal Omarovanyng oryndauynda halyq arasynda keninen tanylghan búl әn, avtorlar armandaghanday, Memlekettik Ánúrangha ainaldy.
Astanada jәne elimizding barlyq oblys ortalyqtarynda osy әnúran avtorlaryna arnalghan monumentaldy enseli eskertkishter ornatyluy kerek degen otandastardyng pikirine tolyq qosylamyn. Sonymen birge Qazaqstannyng barlyq qalalary men eldi mekenderindegi ortalyq kóshelerge Otanymyzdyng osy úly da layyqty úldarynyng esimi beriluge tiyis. Búl elding ruhany әri tarihy janghyruyna baghyttalghan memlekettik baghdarlamalardy jýzege asyrugha qosylghan layyqty ýles bolar edi.
Kerimsal Júbatqanov,
Abai.kz