Алтын күн аспаны,
Алтын дән даласы,
Думанды бастаған
Далама қарашы...

Егер бұл өлең жолдарын жай ғана оқысаңыз, олар тағы бір миллиард астық жинау құрметіне жазылғандай болып көрінуі мүмкін. Бірақ шын мәнінде мұнда жасырын ой жатыр: бұл – отаршылдарға қарсы тұратын менің туған жерім. Коммунистер бұл өлеңнің шынайы мағынасын түсінген кезде, оны жариялағылары келмеді.

1950 жылдардың ортасында Қазақстанда тың және тыңайған жерлерді игеру басталып, бұрынғы Кеңес Одағының еуропалық бөлігінен біздің республикамызға «тың игерушілердің» үлкен толқыны ағылды. Бұл саясат, түптеп келгенде, қазақ жерін бөлшектеуге және республиканың ұлттық тұтастығын бұзуға бағытталған еді.

Кеңес үкіметінің басшысы Хрущев кейіннен Қазақстанның солтүстік және тың өңірлерін РСФСР құрамына қосу мақсатымен Қазақ КСР-ін Батыс, Тың және өзге де аймақтарға бөлуді ұсынды. Осы «хрущевтік интернационалдық саясаттың» астарын түсінген қазақ патриоттары ата-баба жерінің бірлігі мен тұтастығын сақтап қалуға тырысты.

Міне, «Менің Қазақстаным» әні де дәл осы Хрущевтің ұлттық саясатына қарсы наразылық ретінде дүниеге келді. Бұл керемет патриоттық әннің мәтінін Жұмекен Нәжімеденов жазды. Әнұранның алғашқы орындаушысы халықтың сүйікті әншісі Жамал Омарова болды; 1970 жылдары бұл шығарма республикалық радиодан жиі беріліп тұрды.

Бұл әнді Жамал Омаровадан асырып ешкім орындай алмаған сияқты. Оның орындауы қазақ халқына әділдіктің орнайтынына, ұлттың өз тұтастығы мен бірлігін жоғалтпайтынына үміт сыйлады! 1986 жылдың желтоқсанында Алматыдағы қазақ жастарына рух пен батырлық сыйлаған да дәл осы ән еді.

Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін жаңа Мемлекеттік Әнұранға байқау жарияланды. Ш. Қалдаяқов пен Ж. Нәжімеденовтің бұл туындысы да кандидат ретінде ұсынылды. Мемлекеттік әнұран — елдің музыкалық-поэтикалық эмблемасы, оның әдеби әрі музыкалық төлқұжаты. Сонымен қатар ол Ту сияқты елдің айнасы, патриоттық рухтың көрінісі болып табылады. Әнұран әрқашан дәуір рухынан туады және халықтың ортақ сезімі мен тағдырына негізделеді.

Елдің дыбыстық рәмізін кеңінен насихаттау мақсатында 2006 жылы жаңа Мемлекеттік Әнұран қабылданды. Ол көпшілікке танымал «Менің Қазақстаным» әнінің негізінде жазылған. Әуенін 1956 жылы Шәмші Қалдаяқов, ал сөзін Жұмекен Нәжімеденов жазған. Осы өлеңі үшін Жұмекен Нәжімеденовке 2010 жылы қайтыс болғаннан кейін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы берілді.

Айтпақшы, Жұмекен Нәжімеденов пен Шәмші Қалдаяқовты Отанымыздың тәуелсіз де өзін-өзі қамтамасыз ете алатын, тұтас әрі бөлінбейтін ел болатынына кәміл сенген шынайы патриот, көреген тұлғалар деуге болады. Жамал Омарованың орындауында халық арасында кеңінен танылған бұл ән, авторлар армандағандай, Мемлекеттік Әнұранға айналды.

Астанада және еліміздің барлық облыс орталықтарында осы әнұран авторларына арналған монументалды еңселі ескерткіштер орнатылуы керек деген отандастардың пікіріне толық қосыламын. Сонымен бірге Қазақстанның барлық қалалары мен елді мекендеріндегі орталық көшелерге Отанымыздың осы ұлы да лайықты ұлдарының есімі берілуге тиіс. Бұл елдің рухани әрі тарихи жаңғыруына бағытталған мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыруға қосылған лайықты үлес болар еді.

Керімсал Жұбатқанов,

Abai.kz