Seysenbi, 17 Qarasha 2026
Janalyqtar 132 0 pikir 17 Qarasha, 2026 saghat 13:57

Uber Qazaqstannan ketedi, biraq oiynshy ózgermeydi...

Suret: gazeta.ru saytynan alyndy.

Qazaqstannyng taksy naryghynda kezekti rebrending bastaldy. Uber KZ qosymshasy otandyq paydalanushylargha qyzmetin toqtatatyny turaly habarlama tarata bastady. Degenmen búl jahandyq alpauyttyng naryqtan ketui emes, búrynnan «Yandeks» baqylauynda bolghan aktivting atauyn auystyru ýderisi ghana.

Brend auysqanymen, operator sol kýii qaldy

Qazir Uber KZ paydalanushylaryna qosymshanyng jabylatyny jәne saparlardy jalghastyru ýshin Fasten qosymshasyn jýktep alu turaly push-habarlamalar kelip jatyr. «Fasten: Taksy y dostavka» qosymshasy qazaqstandyq App Store dýkeninde qoljetimdi, al onyng el aumaghyndaghy paydalanu sharttary 2026 jyldyng 30 qyrkýieginde kýshine engen.

Bir qaraghanda naryqqa jana bәsekeles kelgendey kóringenimen, qúqyqtyq qújattar basqa jaytty anghartady. Fasten serviysining Qazaqstandaghy resmy operatory — Y. Taxi Qazaqstan kompaniyasy. Dәl osy zandy túlgha «Yandeks Go» serviysining de eldegi operatory retinde tirkelgen. Tiyisinshe, búl jerde jana tәuelsiz oiynshynyng kelui turaly sóz bolyp otyrghan joq — kompaniya óz auditoriyasyn bir qosymshadan ekinshisine kóshirip jatyr.

Amerika brendi «Yandekske» qalay ótti?

Búl auys-týiisting tarihy sonau 2018 jyldan bastau alady. Sol kezde «Yandeks» pen Uber Qazaqstandy qosa alghanda, birneshe eldegi taksy biznesterin biriktirip, MLU B.V. birlesken kәsipornyn qúrghan bolatyn.

Alayda 2023 jyldyng sәuirinde «Yandeks» amerikalyq seriktesining osy kәsiporyndaghy qalghan 28,98% ýlesin 702,5 million dollargha tolyq satyp aldy. Osy mәmileden keyin Uber biznesten is jýzinde shyghyp, reseylik IT-kompaniya barlyq aktivke tolyq baqylau ornatty. Sodan beri Qazaqstandaghy Uber KZ qosymshasy bastapqy amerikalyq korporasiyagha emes, «Yandeks» ekojýiesine tiyesili boldy.

Reseylik ssenariyding qaytalanuy

Qazaqstandaghy qazirgi ózgerister kórshiles Resey naryghyndaghy ýderisterding zandy jalghasy ispetti. 2026 jyldyng nauryz aiynda reseylik basylymdar onda Fasten serviysining iske qosylghanyn jazghan edi. Ol kezde «Yandeks» ókilderi jana qosymsha eski Uber-di bir jyl ishinde kezen-kezenimen almastyratynyn mәlimdegen. Endi dәl osy ssenariy Qazaqstan naryghynda da jýzege asyryluda.

Jolaushylar men naryq ýshin ne ózgeredi?

Uber KZ qosymshasynyng naqty qay kýni tolyq óshiriletini әzirge belgisiz. Degenmen naryq qatysushylary men jolaushylar ýshin týbegeyli ózgeris bolmaytyny anyq:

  • Monopoliyalyq qúrylym saqtalady: Kólik parki, jýrgizushiler bazasy jәne bagha belgileu algoritmderi bir operatordyng («Yandeks» qúrylymynyn) qolynda qalady.
  • Bәsekelestik orta ózgermeydi: Fasten «Yandeks Go»-gha balama bolatyn tәuelsiz baghyt emes, sol ekojýiening ishindegi qosymsha ónim retinde júmys isteydi.

Qoryta aitqanda, Uber-ding Qazaqstannan ketui — naryqtan iri oiynshynyng shyghuy emes, iyesi bayaghyda auysyp ketken brendting zandy jәne tehnikalyq túrghyda janartyluy ghana bolyp sanalady.

Al otandyq Qajet Taxi bәsekeles bola ala ma?

«Yandeks» ekojýiesi Uber KZ-ti jauyp, auditoriyany Fasten-ge kóshirip jatqan tústa, naryqta taghy bir manyzdy taqyryp qyzu talqylanuda: jaqynda iske qosylghan otandyq Qajet Taxi serviysi alyp monopoliske naqty balama bola ala ma?

Jambyl Baqytkeldi esimdi otandyq әzirleushi iske qosqan Qajet Taxi qosymshasy 2026 jyldyng kýzinde әleumettik jeliler men BAQ-ta ýlken rezonans tudyrdy. Tipti Mәjilis deputaty Ermúrat Bapy bastaghan qogham belsendileri «Yandeks» ýstemdigine toqtau salu ýshin otandyq ónimdi el bolyp qoldaugha shaqyrdy. Alayda emosiya men patriottyq qoldaudan bólek, naryqtyng qatal ekonomikalyq zandary bar.

Qajet Taxi-ding basty artyqshylyqtary nede?

Jana servisting naryqqa jyldam enuine birneshe faktor әser etude:

  • Memlekettik tilge basymdyq: Qosymshanyng interfeysi ghana emes, dauystyq navigasiyasy da qazaq tilinde tolyqqandy júmys isteydi. Búl búrynnan sheteldik agregatorlardyng qazaqsha audarmasy men kartasyna kónili tolmay jýrgen auditoriyany birden baurap aldy.
  • Tómen komissiya men qoljetimdi tariyf: Joba avtorlary jýrgizushiler ýshin tiyimdi sharttar úsynyp, jolaushylargha baghany qoljetimdi etuge uәde berude. Sonymen qatar jýrgizushilerdi yntalandyru ýshin ay sonynda eng kóp tapsyrys oryndaghan adamgha avtokólik syilau sekildi marketingtik nauqandar da iske qosyldy.
  • Áleumettik súranys: Qoghamda sheteldik monopoliske degen narazylyq pen otandyq IT-ónimderge degen súranys dәl qazir sharyqtau shegine jetip túr.

Alyp oiynshyny yghystyrugha ne kedergi?

Soghan qaramastan, Qajet Taxi-ding «Yandeks Go» men Fasten tandemine qysqa merzimde teng dәrejede bәsekeles boluy ekitalay. Múnyng birneshe obektivti sebebi bar:

  • Qarjylyq resurs pen shyghyndar: Taksy agregatoryn ústap túru orasan zor investisiyany qajet etedi. Joba ókilderining ózderi songhy bir jarym jylda kompaniyanyng qaryzy 150 million tengege jetkenin ashyq aitty. Al «Yandeks» milliardtaghan dollarlyq kapitaly bar ekojýie retinde baghany jasandy týrde tómendetuge (demping jasaugha) jәne jýrgizushilerge qosymsha bonustar tóleuge qauqarly.
  • Ótimdilik jәne kólik sany: Jolaushy ýshin eng basty kriyteriy — patriotizm emes, kólikting 3–5 minutta kelui jәne qosymshanyng mýltiksiz júmysy. Bastapqy kezende jýrgizushiler sany az bolghandyqtan, kýtu uaqytynyng úzaqtyghy kliyentterdi qaytadan ýirenshikti serviske oralugha mәjbýrleui mýmkin.
  • Tehnologiyalyq infraqúrylym: Kartografiya, keptelisterdi boljau algoritmderi, súranysqa qaray baghany retteu jýiesi jyldar boyy jetildiriledi.

Týiindey aitqanda, Qajet Taxi-ding payda boluy — naryqtaghy bәsekelestikke degen súranystyng aiqyn kórinisi. Qysqa merzimde ol «Yandeks» pen onyng jana «egizi» Fasten-di naryqtan yghystyra almaydy. Biraq túraqty investisiya tartylyp, tehnikalyq aqaular joyylsa, otandyq servis kem degende ónirler men qazaqtildi auditoriya esebinen naryqtyng belgili bir bóligin iyelenip, monopolisting bagha sayasatyn tejeushi faktorgha ainala alady.

Abai.kz

0 pikir