كەشە عانا 8 ناۋرىز، 15-ءى – رەفەرەندۋم ەدى، بۇگىن ءساۋىردىڭ ەكىنشى اپتاسى. بەيمارال مەزگىل جەدەل اۋىسىپ دالامىزعا دا، قالامىزعا دا كوكتەم كەلىپ قويدى. ارى قاراي جادىراعان جاز،  التىن كۇز. ءبارى دە تاپتىرماس تولاعاي تۋريزم ماۋسىمدارى.

ءتۋريزمدى تۇلەتۋگە نە كەدەرگى؟ – بۇل پرەزيدەنتتىڭ باياندى باستاماسىنا ءۇن قوسقان باستى تەلەارنا «حاباردىڭ» بۇراۋى بار سۇراۋى.

سالدارسىز سەبەپ جوق، شىنىمەندە نە كەدەرگى ءوزى؟...

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2023 جىلى 29 ناۋرىزدا VIII سايلانعان قر پارلامەنتىنىڭ ءبىرىنشى سەسسياسىندا «تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – ۇكىمەت جانە پارلامەنت ءتۋريزمدى دامىتۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋدارۋعا ءتيىس»، - دەگەن ەكەن.

ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلى سونشالىق، 2024 جىلدىڭ 13 ماسىمىندا مەملەكەت باسشىسى ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندە كەڭەس وتكىزىپتى. ءبارى شاقىرىلعان القالى جيىندا: ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالاسى سانالاتىن تۋريزم ازىرگە ءتيىمدى بولماي تۇر. بۇل – ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەردىڭ جىبەرگەن كەمشىلىگى، -دەپ اشىق ايتىلدى.

ال، پرەزيدەنتىمىز 2025 جىلى 8 قىركۇيەكتەگى حالىققا جولداۋىندا "شىنىن ايتۋ كەرەك، كاسىبي كادرلار تاپشى. وسى سالاداعى باسەكەگە قابىلەتىمىز ءالى دە شامالى. مەن شىلدە ايىندا تۋريستىك جەرلەردىڭ بارلىعىن رەتكە كەلتىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەردىم. بۇل جۇمىس مەنىڭ جەكە باقىلاۋىمدا، -دەگەنى قاتىستى قۇزىرلى مەكەمە-ورىنداردىڭ ءالى ەسىندە بولسا كەرەك. ودان بەرى جىلان جىلى دا جىبىرلاپ ءجۇرىپ ءوتتى دە كەتتى.

سونىمەن جاڭا جىلدىڭ دا ەكىنشى ماۋسىمى باستالعانىن دا بايقاماي قالدىق. جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ قاتارىنا  پرەزيدەنتتىڭ جىلقى  جىلىنىڭ جاڭا ءبىر كۇنى - 5 قاڭتاردا «تۇركىستان» گازەتىنە بەرگەن قابىرعالى سۇقباتىن قوسىڭىز. سۇحبات بارىسىندا پرەزيدەنت تۋريزم سالاسىنداعى كادر تاپشىلىعى وتە وزەكتى ماسەلە ەكەنىن قادالاپ تۇرىپ قايتالاپ ايتتى. تۋريزم سالاسىندا جالقاۋلىق پەن نەمقۇرايلىلىققا، اشكوزدىك پەن دورەكىلىككە جول جوق، -دەدى تاعى.

پرەزيدەنت پارمەنىمەن ۇكىمەت باسشىسى بىردەن 2029 جىلعا دەيىنگى ءتۋريزمدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن تۇزەتۋدى مىندەتتەدى.

سەيسەنبى، 27 قاڭتار كۇنى، 10:00-دە ۇكىمەت ۇيىندە ۇكىمەت وتىرىسى ءوتتى. كۇن ءتارتىبىندە تاعى دا ءتۋريزمدى دامىتۋ ماسەلەلەرى ماي شاممەن قارالدى. ءوڭىر اكىمدەرىنىڭ باياندامالارى تىڭدالىپ، كەي شەنەۋنىكتەرگە شۇقىپ ايتقانداي  قاتقىل ەسكەرتپە جاسالدى.

16 قاڭتار. حابار اگەنتىگى قوعامدىق پىكىر مىنبەرىندە: «ءتۋريزمدى تۇلەتۋگە نە كەدەرگى؟». قاسيەتتى بولەك، بايتاق ولكەسى شەكسىز سۇلۋلىققا شومىلعان ەلىمىزدە تۋريزم تاقىرىبى «حابار» تەلەارناسىندا بۇراۋى بار سۇراۋلى اتالعان ايدارمەن تۋرا بيلەرشە پىكىر تارتىسقا وزەك بولا ۇلاستى. تىزگىن-شىلبىردى تەڭ مەڭگەرگەن جوبا جۇرگىزىۋشى قىدىربايۇلى داۋلەتحان: كوزىن تاپسا تۋريزمنىڭ پايداسى دا كول-كوسىر، - دەيدى. بۇل – دايەكتى ءتۇيىن. ءتۇيىندى تاراتقان تاجىريبەلى ءتورت سپيكەرلەر ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق تۋريستىك ارەناداعى ءوركەنيەتتى ەلدەردىڭ قاتارىنا قوسىلۋدىڭ ولشەمدەرى پرەزيدەنت «تۇركىستان» گازەتىنە بەرەن ماڭىزدى سۇقباتىندا اتالعان تۋريزم حاقىندا ۇلكەن ىسكەرلىك وي-تۇجىرىمدارعا قۇرىلعان باستامالارى مەن سىن-ەسكەرتپەلەرى وتە وزەكتى دە وتكىر ەكەنىن ايعاقتاپ بەردى. ءيا، جەرىمىز قانشا كورىكتى بولعانىمەن كادر ماسەلەسى ءالى دە مەنمۇندالاپ اقساپ-اق تۇر. بۇل – پرەزيدەنت ءسوزى، ءارى، «ءتۋريزمنىڭ تۇلەۋىنە نە كەدەرگىدە» جان-جاقتى قاۋزالعان اسا ماڭىزدى ماسەلە دە ەدى. قازاقستاننىڭ تۇمسا تابيعاتى بار ۇلان-بايتاق كورىكتى مەكەن كۇن تارتىپتە تۇرعان تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى ءارتاراپ­تاندىرۋ مەن جەكە ينۆەستورلارعا قولايلى جاعداي جا­ساۋ ماسەلەلەرى مىنبەردە كادەلى كوزقاراستاردىڭ كورىگىن ودان ارى قىزدىردى. سپيكەرلەر تۋريستىك ورىنداردا قاراپايىم تازالىق تا، قىزمەت كورسەتۋ دە ناشار. ىشكى رەيستەر تىم قىمبات، قوناقۇيدىڭ قۇنى اسپانداپ كەتكەنىن اشىق جايىپ سالدى. ودان تۋىنداعان ەسەپسىز شىعىندار مەن كەلتىرىلگەن زياندار تۋراسىندا پرەزيدەنتىمىز: بۇل – ۇكىمەت پەن اكىمدەردىڭ كەمشىلىگى، - دەمەدى مە؟! «قوعامدىق پىكىر» اشىق الاڭىندا  پرەزيدەنت باستامالارىنا سايكەس ەكوتۋريزم، جۇيەدەن تاۋ شاڭعىسى ءتۋريزمىن دامىتۋ - جاڭا تۋريستىك تاقىرىپ رەتىندە قايتا جاڭعىرتۋ قاجەتتىلىگى تاعى دا كوتەرىلدى. بولاشاعى زور سالانىڭ ءالى كۇنگە دەيىن «جاۋاپتى تۇل­عالاردىڭ بىلىكسىزدىگى مەن نەمقۇراي­لى­عىنىڭ كەسىرىنەن كەنجەلەپ قالعانى» سانسىز كورەرمەن الدىندا كۇمانسىز دالەلدەندى. سۇراق وتكىر، جاۋاپ تا تۇشىمدى. سونداي-اق  مينيستر ەربول مىرزابوسىنوۆتىڭ: «2024 جىلى 10,4 ملن ادام ەلىمىزدە 1 كۇننەن استام ۋاقىت وتكىزدى. ءبىز ولاردى شەتەلدىك تۋريستەرگە جاتقىزامىز»، - سوزىنە جۇرتتىڭ نازارىن اۋدارتتى. شىنتۋايتىنا كەلسەك، شەكارادان كىرگەننىڭ ءبارى شىن مىنىندەگى تۋريست ەمەس. ال ترانزيت، ءىس-ساپار، جيىن-تويلارعا ءبىر نە ەكى كۇنگە كەلىپ-كەتكەن كىسىنى «شەتەلدىك  تۋريستتەر» دەپ تانۋ قانشالىقتى ورىندى؟ «ءتۋريزمدى تۇلەتۋگە نە كەدەرگى؟» ەركىن وي، اشىق پىكىر تالقىسىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا توي مەن ءتۋريزمدى الماستىرۋ، قر ازاماتتارىنا جەڭىلدىكتەر جاساۋ، شەتەلدىك تۋريستەردى شاقىرا ءبىلۋ شەبەرلىگى مەن نانىمدىلىعى، تۋريستىك ينفورماتسيالاردىڭ شىنايلىعى مەن جاڭاشىلدىعى دا سىندارلى ءسوز بولدى.

بىلە بىلسەك، الەمدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى «قازاقستاندى ساياحات ءۇشىن ەڭ ۇزدىك ەلدەردىڭ ءبىرى» دەپ اتادى. «CNN Travel» 2025 جىلى الماتى قالاسىن ورتالىق ازياداعى «ءسانى مەن سالتاناتى جاراسقان جاڭا استانا» دەپ اتادى. پرەزيدەنتىمىز الماتى اكىمىنە شاھاردى كۇندىز-ءتۇنى قوناعى ۇزىلمەيتىن نيۋ-يورك، ماسكەۋ، پاريج سياقتى «ەشقاشان كوز ىلمەيتىن قالاعا» اينالدىرۋدى ماقساتتى تاپسىرىلدى.

كوپكە ايان، 2027 جىل جانە 2029 جىلعا دەيىن تۋريزم سالاسىندا اتقارىلاتىن تىڭ تىرەكتى جوبا-جوسپارلار، ودان كۇتىلەتىن اۋقىمدى ناتيجەرلەر از ەمەس. قىسقاسى، ەلىمىزدەگى ىشكى جانە سىرتقى تۋريزم سالاسى دامۋىنىڭ تىڭ سەرپىن الۋى -  مەملەكەت جانە ەل ءومىرىنىڭ ۇزدىكسىز وركەندەۋى ءۇشىن شەشەۋشى رول اتقارماق. حالىقتىڭ دا، «قوعامدىق پىكىردىڭ» دە مۇراتى  وسى.

ەندەشە، ەندى بارلىق وبلىستار مەن اۋداندار نە ىستەۋ كەرەك، قولعا العان يگى شارۋاعا نە كەدەرگى بولماق!

تۋعان ەلدىڭ، تۋعان جەردىڭ تۋريزم سالاسىنىڭ جەدەل دامۋى حاقىنداعى پرەزيدەنت باستاماسى مەن تاپسىرمالارىن قولداۋ تۇرعىسىنان حالىقتىڭ كوزى، قۇلاعى ءھام ءسوزى بولعان «قوعامدىق پىكىردىڭ» قايتا ءبىر قايىرىلارى حاق. قازاقستان ءتۋريزمىن تەز ارادا كوتەرىپ، جاڭاشا  دامىتۋ ءۇشىن ەل پرەزيدەنتى انىق اتاپ ايتقانداي بۇل ءساليحالى سالادا: «ناعىز وتانشىل ازاماتتار جۇمىس ىستەۋ كەرەك».

قولدايمىز، قۋاتتايمىز!

ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا ەش نارسە كەدەرگى بولماۋ كەرەك!

دۋمان امانۇلى

Abai.kz