بريتاندىق بەدەلدى The World Financial Review ىسكەرلىك باسىلىمى قازاقستاننىڭ شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورداعى ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ باعىتىنداعى اۋقىمدى وزگەرىستەرىنە تالداۋ جاسادى. ماقالادا ەلدىڭ پوستكەڭەستىك كەزەڭنەن كەيىن ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ءارى ديناميكالى ەكونوميكاعا اينالۋ جولىنداعى باستى جەتىستىكتەرى اتاپ وتىلگەن.

ساراپشىلاردىڭ جازۋىنشا، تابيعي رەسۋرستار قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ قالىپتاسۋىندا شەشۋشى ءرول اتقاردى. مۇناي-گاز سەكتورى شەتەلدىك كاپيتال تارتۋعا، ەكسپورتتىق كىرىستى ارتتىرۋعا جانە ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا نەگىز بولدى. الايدا شيكىزاتقا باسىمدىق بەرۋ ەل ەكونوميكاسىنىڭ الەمدىك تاۋار باعاسىنىڭ قۇبىلمالىلىعىنا وسالدىعىن كورسەتتى. وسىعان بايلانىستى قازاقستان ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ەڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ بىرىنە اينالدىردى.

ەكونوميكالىق ءوسىم مەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىق

باسىلىم كەلتىرگەن مالىمەتتەرگە سايكەس، 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندا جان باسىنا شاققانداعى ءجىو 15 مىڭ اقش دوللارىنان اسىپ، سوڭعى جەتى جىلدا 52,9%-عا وسكەن. سونىمەن قاتار 2021–2025 جىلدار ارالىعىندا ەلگە تارتىلعان تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ (تشي) جالپى كولەمى 114,2 ملرد دوللاردى قۇرادى.

حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارى دا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ديناميكاسىن وڭ باعالاپ وتىر:

ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى (ەقدب): 2026 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسى 4,7%-عا، ال 2027 جىلى 4,5%-عا وسەدى دەپ بولجايدى.

ازيا دامۋ بانكى (ادب): تيىسىنشە 4,8% جانە 4,5% دەڭگەيىندەگى ءوسىمدى كۇتەدى.

ەلدىڭ تاۋەلسىز كرەديتتىك رەيتينگتەرى دە ينۆەستيتسيالىق احۋالدىڭ ورنىقتىلىعىن دالەلدەيدى:

S&P Global Ratings: 2026 جىلعى تامىزدا ەلدىڭ ۇزاقمەرزىمدى تاۋەلسىز كرەديتتىك رەيتينگىن BBB- دەڭگەيىنەن BBB دەڭگەيىنە كوتەرىپ، بولجامدى «تۇراقتى» دەپ باعالادى.Fitch Ratings: قازاقستاننىڭ رەيتينگىن BBB دەڭگەيىندە («تۇراقتى» بولجاممەن) راستادى.

وڭدەۋ ونەركاسىبى مەن اگروونەركاسىپتىك كەشەن

ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى رەتىندە وڭدەۋ ونەركاسىبى اتاپ ءوتىلدى. سوڭعى جەتى جىلدا ەلدە 625 جاڭا ونەركاسىپ كاسىپورنى ىسكە قوسىلىپ، 62 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.

وندىرىستىك ترانسفورماتسيانىڭ جارقىن مىسالى رەتىندە اۆتوموبيل ونەركاسىبىن كەلتىرۋگە بولادى:

سوڭعى جەتى جىلدا ەلدە 800 مىڭعا جۋىق اۆتوموبيل ءوندىرىلدى.

بۇل باعىتتا Kia Qazaqstan جانە Astana Motors Manufacturing Kazakhstan جوبالارى وندىرىستىك قۋاتتاردى ەسەلەپ ارتتىرۋعا ىقپال ەتتى.

اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا دا ەلەۋلى ءوسىم بايقالادى:

سوڭعى جەتى جىلدا اۋىل، ورمان جانە بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمى 24%-عا ءوسىپ، اقشالاي كولەمى 5,2 ترلن تەڭگەدەن 9,8 ترلن تەڭگەگە جەتتى.

بۇل كورسەتكىش اگروونىمدەردى قايتا وڭدەۋ، ساقتاۋ، لوگيستيكا جانە اگروتەحنولوگيا سالالارىندا جاڭا ينۆەستورلار ءۇشىن كەڭ مۇمكىندىكتەر اشادى.

ەۋرازيانىڭ باستى ترانزيتتىك حابى

The World Financial Review قازاقستاننىڭ ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى ءتيىمدى گەوگرافيالىق ورنالاسۋى ونىڭ كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتىن ارتتىرىپ وتىرعانىن باسا ايتادى.

ماسشتابتى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار:

سوڭعى جەتى جىلدا 36,3 مىڭ شاقىرىم اۆتوموبيل جولى سالىنىپ، جوندەلدى.

شامامەن 5 مىڭ شاقىرىم تەمىرجول جەلىسى سالىنىپ ءارى جاڭعىرتىلدى، سونداي-اق 110 تەمىرجول ستانساسىندا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى اياقتالدى.

2025 جىلى قازاقستاننىڭ تاۋارلار مەن قىزمەتتەر بويىنشا سىرتقى ساۋدا اينالىمى 170 ملرد دوللاردان اسىپ، سوڭعى بەس جىلدا 40,5%-عا ءوستى.

كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋى لوگيستيكا، قويما حابتارى، كولىك قىزمەتتەرى جانە ەكسپورتقا باعىتتالعان وندىرىستەر ءۇشىن جاڭا ينۆەستورلاردى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

تسيفرلاندىرۋ مەن يننوۆاتسيا — ينۆەستيتسيانىڭ جاڭا درايۆەرى

تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم — قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىراتىن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى.

مەملەكەتتىك قىزمەتتەر: بۇگىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 90%-دان استامى ەلەكتروندى فورماتتا كورسەتىلەدى. تسيفرلىق قىزمەتتەر ءتۇرى 2021 جىلعى 657-دەن 2026 جىلى 1333-كە دەيىن وسكەن.

ينتەرنەتپەن قامتۋ: حالىقتىڭ 97,5%-ى جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتكە قول جەتكىزگەن.

حالىقارالىق باعالاۋ: دۇنيەجۇزىلىك زياتكەرلىك مەنشىك ۇيىمىنىڭ Global Innovation Index 2025 رەيتينگىندە قازاقستان «ۇكىمەتتىڭ ونلاين-قىزمەتتەرى» كورسەتكىشى بويىنشا الەمدە 10-ورىنعا تۇراقتادى.

سونىمەن قاتار عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستارعا (عزتكج) جۇمسالاتىن ىشكى شىعىندار 2019 جىلعى 42,3 ملرد تەڭگەدەن 2025 جىلى 252,5 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتى. قازىرگى تاڭدا ەلدە شەتەلدىك الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ 32 فيليالى تابىستى جۇمىس ىستەپ تۇر.

ءتۇيىن: وڭدەۋ ونەركاسىبى، اگروونەركاسىپ، كولىك-لوگيستيكا جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالار سەكتورلارىن قارقىندى دامىتۋ قازاقستاننىڭ شيكىزاتتىق ەمەس ينۆەستيتسيالىق كارتاسىن تۇبەگەيلى جاڭارتتى. بۇل باعىتتار حالىقارالىق كاپيتالدى تارتۋعا، جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جانە ەكونوميكانىڭ ءوندىرۋشى سالالارعا تاۋەلدىلىگىن بىرتىندەپ ازايتۋعا بەرىك نەگىز قالايدى.

Abai.kz