«ياندەكستەگى» اقاۋى: حان كەنە تۋرالى دەرەكتەر جوعالدى
«ياندەكس ديسك» بۇلتتى سەرۆيسىندە ورىن العان تەحنيكالىق اقاۋ سالدارىنان «حان كەنەسارى: سوڭعى شايقاس» دەرەكتى فيلمىنە قاتىستى جينالعان سيرەك ارحيۆتىك قۇجاتتار مەن ماتەريالداردىڭ ءبىر بولىگى جوعالدى. بۇل تۋرالى كينوجوبانىڭ رەجيسسەرى مۇحتار وماروۆ مالىمدەدى.
ەگجەي-تەگجەيى جانە جوعالعان دەرەكتەردىڭ قۇنى
رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا، جوعالعان تسيفرلىق فايلداردىڭ اراسىندا XIX عاسىرداعى ماڭىزدى تاريحي وقيعالاردى تەرەڭىرەك اشىپ، كارتينانىڭ مازمۇنىن بايىتا تۇسەتىن ەكسكليۋزيۆتى ارحيۆتىك دەرەككوزدەر بولعان.
«بۇل ماتەريالدار ءفيلمنىڭ مازمۇنىن تولىقتىرىپ، تاريحي وقيعالاردى تەرەڭىرەك اشۋعا كومەكتەسۋى ءتيىس ەدى»، — دەپ ءبولىستى مۇحتار وماروۆ Threads الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا.
ابىروي بولعاندا، نەگىزگى ءتۇسىرىلىم تاسپالارى مەن كارتينانىڭ ىرگەتاسىن قۇرايتىن ماڭىزدى فايلدار امان ساقتالعان. ءتۇسىرىلىم توبى دەرەكتەردى قوس كوشىرمەلەۋ (رەزەرۆتىك كوشىرمە) ەرەجەسىن قاتاڭ ساقتاعاندىقتان، نەگىزگى ماتەريالدار فيزيكالىق قاتتى ديسكىلەردە (قاتتى ديسك) بۇلىنبەي قالدى.
تاريحي ءمان-ماڭىزى: ارحيۆ جيناۋدىڭ ماشاقاتى
«حان كەنەسارى: سوڭعى شايقاس» كارتيناسى 1837–1847 جىلدارداعى ۇلت-ازاتتىق قوزعالىستى باستاعان قازاق حاندىعىنىڭ سوڭعى حانى — كەنەسارى قاسىمۇلىنىڭ ءومىرى مەن تاريحي ميسسياسىنا ارنالعان ەدى.
كەنەسارى حاننىڭ بيلىك قۇرعان كەزەڭى مەن سوڭعى كۇندەرىنە قاتىستى قۇجاتتاردى ىزدەستىرۋ — وڭاي شارۋا ەمەس. بۇل باعىتتاعى جۇمىس بىرنەشە ەلدىڭ (قازاقستان، رەسەي، قىرعىزستان جانە وزبەكستان) ارحيۆتەرىمەن تىعىز بايلانىستا جۇرگىزىلەدى. سوندىقتان قوسىمشا ارحيۆتىك كوشىرمەلەردىڭ كىشىگىرىم بولىگىنىڭ ءوزى جوعالۋى زەرتتەۋشىلەر مەن كينودەرەكتەندىرۋشىلەرگە قوسىمشا سالقىنىن تيگىزبەي قويمايدى. كەيبىر سيرەك كەزدەسەتىن دەرەككوزدەردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ارنايى عىلىمي-ىزدەستىرۋ ەكسپەديتسيالارىن قايتا ۇيىمداستىرۋعا تۋرا كەلۋى مۇمكىن.
جوبانىڭ قازىرگى جاعدايى
بۇگىنگى تاڭدا دەرەكتى لەنتا ۇستىندەگى جۇمىس جوسپارلى رەجيمدە جالعاسۋدا. جوبا ۇجىمى جوعالعان دەرەكتەردىڭ ناقتى كولەمىن باعالاپ، تاريحشى-عالىمدارمەن كەڭەسە وتىرىپ، بالاما دەرەككوزدەر ارقىلى قۇجاتتاردى جارتىلاي بولسا دا قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش سالۋدا.
مەديايندۋستريا مەن زەرتتەۋشىلەرگە ساباق:
1. 3-2-1 رەزەرۆتەۋ ەرەجەسى: ساندىق دەرەكتەردىڭ كەم دەگەندە 3 كوشىرمەسىن 2 ءتۇرلى تاسىمالداۋشىدا ساقتاۋ (ونىڭ 1-ەۋى بۇلتتا نەمەسە وقشاۋلانعان باسقا ورىندا بولۋى ءتيىس).
2. «بۇلتتى» قويمالارعا دەگەن سوقىر سەنىمنىڭ قاۋپى: ورىن العان جاعداي بۇلتتى سەرۆيستەردىڭ تەك اقپارات الماسۋعا ارنالعان ىڭعايلى قۇرال ەكەنىن، بىراق بىرەگەي مادەني ءارى تاريحي ارحيۆتەردى ساقتايتىن جالعىز ورىن بولماۋى كەرەكتىگىن كەزەكتى مارتە دالەلدەپ بەردى.
Abai.kz