بۇعان دەيىن حابارلاعانىمىزداي، كەشە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن 2026 جىلعى 29 قاراشاعا تاعايىندادى.

كانديداتتاردى ۇسىنۋ بۇگىننەن باستالادى، ال ولاردى تىركەۋ 1 قاراشادا اياقتالادى. سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت-ناسيحات ناۋقانى 28 قاراشاعا دەيىن جالعاسادى، بۇل كۇن «تىنىشتىق كۇنى» دەپ جاريالاندى.

بارلىعى 228 ماسليحاتقا 3 447 دەپۋتات سايلانادى:

• وبلىستىق – 20 ءماسليحات، 668 دەپۋتات;

• كالالىق – 38 ءماسليحات، 626 دەپۋتات;

• اۋداندىق – 170 ءماسليحات، 2 153 دەپۋتات.

دەپۋتاتتار جالپىعا بىردەي، تەڭ جانە توتە سايلاۋ قۇقىعى نەگىزىندە جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى 5 جىل مەرزىمگە سايلانادى.

ساياسي پارتيالاردىڭ قاتىسۋى

وسك سايلاۋعا 7 ساياسي پارتيانى جىبەردى: «اق جول»، «اۋىل»، «ادىلەت»، جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتيا (جسدپ), «بايتاق»، قازاقستان حالىق پارتياسى جانە Respublica.

ال ماۋسىم ايىندا جاڭادان قۇرىلعان «ادىلەت» پارتياسىنا قوسىلاتىنىن حابارلاعان، بىراق ءالى رەسمي تۇردە تاراتىلماعان «Amanat» پارتياسى وسك-عا سايلاۋعا قاتىسۋدان باس تارتاتىنى تۋرالى حابارلاما حات جولدادى.

كانديداتتاردى ۇسىنۋ ءتارتىبى

وسك مۇشەسى ءاسىل ءجانابىلوۆانىڭ تۇسىندىرۋىنشە، سايلاۋ ارالاس جۇيە بويىنشا – پارتيالىق تىزىمدەر مەن ءبىر مانداتتى وكرۋگتەر بويىنشا وتەدى. ءتىزىمدى ساياسي پارتيالار مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەر ۇسىنا الادى. بۇدان بولەك، ازاماتتاردىڭ ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋعا دا قۇقىعى بار.

پارتيالىق تىزىمگە تەك ءتيىستى پارتيانىڭ مۇشەلەرى عانا ەنگىزىلە الادى. تىزىمدەگى ايەلدەر مەن جاستاردىڭ جيىنتىق ۇلەسى كەمىندە 30%-دى قۇراۋى ءتيىس. بۇل رەتتە پارتيالىق تىزىمگە ەنگىزىلگەن كانديدات ءبىر مەزگىلدە ءبىر مانداتتى وكرۋگ بويىنشا باعىن سىناي المايدى.

ءماسليحات دەپۋتاتى بولىپ سايلاۋ قۇقىعىنا يە، 20 جاسقا تولعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى سايلانا الادى. ءبىر ادام تەك ءبىر ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى بولا الادى.

كىمدەر سايلانا المايدى:

• سوت ارەكەتكە قابىلەتسىز دەپ تاپقان ازاماتتار;

• سوتتىلىعى جويىلماعان يلي الىنباعان ادامدار;

• سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىس نەمەسە قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعانى ءۇشىن سوت كىنالى دەپ تاپقان تۇلعالار.

سايلاۋ جارنالارى

ساياسي پارتيالار پارتيالىق تىزىمدەگى ءاربىر كانديدات ءۇشىن سايلاۋ جارناسىن تولەۋى ءتيىس. ونىڭ بازالىق مولشەرى – 5 ەڭ تومەنگى جالاقى (ەتج), قازىرگى ۋاقىتتا بۇل 425 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل سوما ءبىر مانداتتى وكرۋگتەر بويىنشا تۇسەتىن كانديداتتار ءۇشىن دە بەلگىلەنگەن.

پارتيالار ءۇشىن وتكەن سايلاۋ ناتيجەلەرىنە بايلانىستى جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان:

• 5% جانە ودان كوپ داۋىس جيناعاندار – جارنادان تولىق بوساتىلادى;

• 3%-دان 5%-عا دەيىن – جارنانىڭ 50%-ى (212 500 تەڭگە);

• 1%-دان 3%-عا دەيىن – جارنانىڭ 70%-ى (297 500 تەڭگە);

• 1%-دان از – تولىق جارنا (425 000 تەڭگە).

جارنا كانديداتتىڭ زاڭناما تالاپتارىنا سايكەستىگى تەكسەرىلگەننەن كەيىن، ول تىركەلگەنگە دەيىن اۋدارىلادى.

سايلاۋ جارناسىن قايتارۋ شارتتارى

پارتيا تولەگەن سايلاۋ جارناسى، ەگەر ول داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا سايلاۋشىلاردىڭ كەمىندە 5% داۋىسىن السا، كەرى قايتارىلادى.

ءبىر مانداتتى وكرۋگتەردەن قاتىساتىن كانديداتتارعا دا بۇل قاراجات سايلانعان جاعدايدا، كەمىندە 5% داۋىس العاندا نەمەسە كانديدات قايتىس بولعان جاعدايدا قايتارىلادى.

قالعان بارلىق جاعدايدا سايلاۋ جارنالارى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسەدى.

Abai.kz