Aragha uaqyt salyp, qaytalap oqysam da jalyqtyrmaytyn bir kitap – Emili Zolyanyng «Tvorchestvosy». Suretshi Klodtyng taghdyry, azapty shygharmashylyq taghdyry, shygharmashylyq ýshin, anyghy ózin saqtau ýshin kýresi, jantalasy, arpalysy, jenilisi men jenisi, óner jolynda ózin de «qúrbandyqqa shalyp» jiberui meni bey-jay qaldyrmaydy.

Klod ólip jatqan balasynyng qazanday basyna sýisine qarap, shabyttanyp «Óli bala» atty kartinasyn salady. Sosyn kartinasyn kórmege qoyyp, tobyrdan taghy da shapalaq, qúrmet kýtedi.

IYә, Klodtyng jýikesindegi «auytqushylyqty» týsine de, qabylday da almaysyn. Biraq ol tabighatynan daryndy suretshi edi. Emil Zolya Klodtyng prototiypi suretshi dosy Poli Sezann ekenin moyyndaydy. Áygili suretshi Sezann! Osydan keyin Sezann Emilige qatty renjip, aralaspay ketedi.

Suretshi Peder Severin Kryoyerding aitatyny bar ghoy: «Meni Qúday qarghaghan, sondyqtan men myqty suretshimin. Óner degenimiz – oiynshyq emes, auyr krest».

Emili Zolyanyng shygharmalary oqyrmangha ózin kórsetetin aina sekildi.

P.S. Bizding qoghamda Dostoevskiy men Zolyanyng adasyp alasúrghan, qylmys jasap, ózimen-ózi kýresken keyipkeri tolyp jýr. Orys pen fransuz filosoftary óz últynyng úly jazushylaryn әlemge tanytty. Qazaq filosoftarynyng zertteuine arqau bolatyn qazaq prozasynda da qanshama dýnie bar.

Biraq bizdegi filosofiya ghylymymen ainalysyp jýrgenderding kópshiligi orys ghalymdarynyng ghylymy enbekterin audaryp, tipti kóshirip aludan arygha aspaydy...

Ayagýl Mantaydyng әleumettik jelidegi paraqshasynan

Abai.kz