Qazaqstan Respublikasy Ýkimeti YuNESKO jәne IYSESKO ayasynda mәdeny múrany saqtau jәne ilgeriletuding 2026–2028 jyldargha arnalghan keshendi josparyn bekitti. Tiyisti qaulygha Premier-ministr Oljas Bektenov qol qoydy.

Josparda tarihy jәne mәdeny eskertkishterdi saqtau, materialdyq emes mәdeny múrany qoldau, mamandardy dayarlau jәne Qazaqstannyng osy saladaghy halyqaralyq baghdarlamalar men bastamalargha qatysuyn keneytu jónindegi naqty sharalar kózdelgen.

Negizgi mindetterding qatarynda dýniyejýzilik múra nysandaryn qorghau sapasyn arttyru, Qazaqstannyng mәdeny qúndylyqtaryn halyqaralyq dengeyde ilgeriletu, saraptamalyq jәne bilim beru bazasyn damytu, sonday-aq mәdeny múrany saqtau isine qoghamdy belsendi tartu is-sharalary bar.

Keshendi jospar ýsh negizgi baghytty qamtidy: materialdyq mәdeny múra nysandaryn saqtau jәne nasihattau, qazaq halqynyng materialdyq emes mәdeny múrasyn damytu jәne qoldau, sonday-aq YuNESKO-nyng «Álem jady» baghdarlamasyn ilgeriletu.

Eskertkishterdi qorghau bóliginde halyqaralyq manyzy bar nysandardyng jay-kýiine monitoring jýrgizu, Qazaqstandaghy YuNESKO-nyng býkilәlemdik múra nysandaryn basqaru boyynsha әdistemelik qúral dayyndau, sonday-aq halyqaralyq dengeyde odan әri ilgeriletu ýshin Mәdeny múra obektilerining aldyn ala tizimin keneytu kózdelgen.

Halyqaralyq yntymaqtastyqpen baylanysty nyghaytugha jeke blok arnalghan. Atap aitqanda, «Jibek joly: Kaspiy – Edil dәlizi» nominasiyasyn dayyndau boyynsha vedomstvoaralyq jәne saraptamalyq konsulitasiyalar josparlanghan.

Sonday-aq kópúltty «Alpamys batyr» nominasiyasyn YuNESKO-nyng Materialdyq emes mәdeny múralar tizimine engizu maqsatynda Ázerbayjan, Týrkiya, Ózbekstan jәne Týrikmenstanmen birlesken júmysty jalghastyru josparlanyp otyr.

Taghy bir baghyt – Qazaqstannyng IKKROM mәdeny qúndylyqtardy saqtau jәne qalpyna keltiru mәselelerin zertteu jónindegi halyqaralyq ortalyghyna kiruine dayyndyq jýrgizu. Búl kәsiby yntymaqtastyqty keneytuge jәne múra nysandaryn saqtau men qalpyna keltirude zamanauy tәsilderdi qoldanugha mýmkindik beredi.

Jospardyng manyzdy bóligi kadrlardy dayyndaugha qatysty. Jyl sayyn YuNESKO-nyng Materialdyq emes mәdeny múrany qorghau konvensiyasyn jýzege asyru ayasynda keminde 30 sarapshy oqudan ótetin bolady. Sonday-aq halyqaralyq bilim beru korporasiyasynyng bakalavriat jәne magistratura baghdarlamalary shenberinde eskertkishterdi saqtau boyynsha tújyrymdamalyq jәne eskizdik jobalardy әzirleu kózdelude.

Joyylyp ketu qaupi tóngen materialdyq emes mәdeny múra elementterine erekshe nazar audarylady. Olardyng qatarynda – qazaqtyng kiyiz ýiin dayyndau jәne bezendiru, qazaq kilem toqu óneri jәne elimizding birqatar ónirindegi terme epikalyq janry bar.

Jospardy jýzege asyru mәdeny múrany saqtau júmysyn nyghaytugha, mamandandyrylghan bilim beru baghdarlamalary men kadrlar tapshylyghyn azaytugha, jergilikti qauymdastyqtardyng qatysuyn keneytuge jәne osy salada zamanauy tehnologiyalardy qoldanugha mýmkindik beredi.

Abai.kz