Qúryltaygha jana kózqaras: Ashyqtyq jәne jana esimder...
Sayasy nauqan qarsanynda qogham nazaryn audarghan negizgi taqyryptardyng biri – Últtyq qúryltaygha úsynylghan kandidattar qúramy men ony irikteu ýderisining ashyqtyghy. Biylghy nauqanda partiyalar óz sezderin ashyq ótkizip, kandidattar tizimin aldyn ala jariyalap, qoghammen ashyq baylanys ornatugha basymdyq bergeni bayqalady. Búl ýrdis qogham belsendileri tarapynan da ong baghalanyp, sayasy jýiedegi ózgeristerding jana kezeni retinde sipattaluda.
Qogham belsendisi Sabit Rysbaevtyng aituynsha, songhy uaqytta partiyalardyng júmysynda ashyqtyq aiqyn seziledi. Onyng sózinshe, búryn Qúryltaygha úsynylatyn azamattardyng tizimi jabyq bolyp, júrtshylyq ony barlyq rәsim ayaqtalghannan keyin ghana kóretin. Al biyl kandidattar qúramy aldyn ala jariyalanyp, jana esimderding payda boluy qoghamnyng nazaryn audaryp otyr.
Osy pikirdi qogham belsendisi Gýlnәr Qasym da qoldaydy. Onyng aituynsha, әleumettik jelilerde, әsirese Instagram platformasynda saylaugha qatysty aqparattyng aitarlyqtay kóbeygeni bayqalady. Búryn búl mәselege asa mәn bermegenin aitqan ol, biyl partiyalardyng sezderi, kandidattar tizimi jәne olardyng sóilegen sózderi ashyq jariyalanyp jatqanyn erekshe atap ótti. Onyng pikirinshe, múnday jariyalylyq azamattardyng sayasy ýderisterge qyzyghushylyghyn arttyrugha yqpal etedi.
Qogham belsendisi Qaliakbar Ýsemhanúly da qazirgi sayasy nauqannyng ereksheligi retinde ashyqtyq pen janarugha nazar audardy. Onyng aituynsha, әlemdik sport dodalary ayaqtalghannan keyin eldegi sayasy dodagha kezek kelip, partiyalar óz kandidattaryn jariyalaghan song qogham olardy belsendi talqylay bastady. Ol sayasattaghy bәseke de sporttaghy jarys siyaqty elding damuyna qyzmet etui tiyis ekenin aityp, eng bastysy – kimning jenetini emes, halyqtyng túrmysyn jaqsartatyn naqty ózgeristerding jýzege asuy ekenin atap ótti.
Sonymen qatar Qaliakbar Ýsemhanúly songhy jyldary elimizding sayasy jýiesinde birqatar manyzdy reformalar jýzege asyp jatqanyn, Parlament pen Últtyq qúryltay júmysynyng jana formatta damyp kele jatqanyn aitty. Onyng pikirinshe, búrynghy deputattardyng barlyghy birdey jana qúramgha enbeui, olardyng shamamen 15 payyzy ghana úsynylghany janaru ýderisining kórinisi. Sonday-aq ol әr partiyanyng óz sezin ashyq ótkizip, kandidattar tizimin aldyn ala jariyalauy sayasy ashyqtyq pen bәsekelestikting jana kezenge ótkenin anghartatynyn jetkizdi. Kandidattar arasynda sayasatqa búryn aralaspaghan jana esimderding kóp boluy qogham qyzyghushylyghyn arttyryp otyrghanyn, al sheteldegi qandastardyng da saylau nәtiyjesinen ong ózgerister kýtetinin atap ótti.
Óz kezeginde qogham belsendisi Erbol Mәndibek biylghy nauqanda populistik ústanymdaghy túlghalargha qaraghanda kәsiby әri tәjiriybeli kandidattargha basymdyq berilgenin aitty. Onyng pikirinshe, keybir partiyalar tanymal esimderdi kópshilik nazaryn audaru ýshin úsynghanymen, salmaqty sayasy instituttar bilikti әri jauapkershiligi joghary ýmitkerlerdi tandaghan. Sonday-aq ol jariyalanghan tizimderde jana esimderdin, әsirese jas әri bilimdi mamandardyng kóp ekenin atap ótip, búl Qúryltay qúramynyng sapaly janaruyna negiz bolady degen pikir bildirdi.
Jalpy, qogham belsendilerining pikirleri biylghy sayasy nauqannyng basty ereksheligi retinde ashyqtyqtyng artuyn, kandidattar qúramynyng janaruyn jәne azamattardyng sayasy ýderisterge qyzyghushylyghynyng kýsheygenin kórsetedi. Sarapshylar men qogham ókilderi ýshin endigi negizgi mәsele – jariyalanghan reformalar men kadrlyq janarudyng naqty nәtiyjege úlasyp, onyng әserin halyqtyng kýndelikti ómirinen kóru.
Abai.kz